Việt Nam đến Manila với thông điệp chủ động
Hội nghị ASEAN 49 là cuộc gặp cấp cao của các nước Đông Nam Á nhằm thúc đẩy xây dựng cộng đồng khu vực, thảo luận các vấn đề chung và định hướng hợp tác với đối tác. Chiều 14/11, Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tới Manila, bắt đầu chuyến công tác từ ngày 14 đến 17/11 theo lời mời của Tổng thống Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Chủ tịch ASEAN năm 2026. Chuyến đi có ý nghĩa vượt ra ngoài sự hiện diện nghi thức: đây là dịp để Việt Nam đưa quan điểm vào những cuộc thảo luận sẽ định hình ưu tiên hợp tác thời gian tới. Việt Nam xem ASEAN là ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại, nên việc tham gia tích cực và có đề xuất cụ thể là cách thể hiện cam kết bằng hành động, không chỉ bằng tuyên bố.
Các hội nghị quy tụ lãnh đạo ASEAN, các nước đối tác, Tổng Thư ký Liên hợp quốc cùng nhiều khách mời là lãnh đạo quốc gia và tổ chức quốc tế. Sự hiện diện của nhiều bên khiến Manila trở thành không gian quan trọng để trao đổi cả trong nội khối lẫn với các đối tác. Đoàn Việt Nam cho biết sẽ phối hợp với Chủ tịch Philippines, các nước ASEAN và đối tác để đóng góp vào kết quả chung. Đó là cách tiếp cận hợp lý: giữ đoàn kết nội khối, đồng thời thúc đẩy hợp tác thực chất trong bối cảnh khu vực cần khả năng ứng phó tốt hơn trước biến động.
Lễ khai mạc mở đầu cho một lịch trình rộng
Thủ tướng Lê Minh Hưng dự lễ khai mạc Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các hội nghị cấp cao liên quan trong khuôn khổ chuyến công tác tại Manila. Trọng tâm nghị sự không chỉ nằm ở phiên toàn thể về xây dựng Cộng đồng ASEAN, mà còn gồm phiên họp hẹp về các vấn đề quốc tế và khu vực. Những cuộc họp với đối tác theo cơ chế ASEAN+1, ASEAN+3 và Hội nghị cấp cao Đông Á sẽ rà soát quan hệ, xác định hướng hợp tác và trao đổi các vấn đề cùng quan tâm. Lịch trình này cho thấy ngoại giao ASEAN vận hành trên nhiều tầng: củng cố nội lực của cộng đồng, rồi kết nối nội lực ấy với các quan hệ rộng hơn.
Phiên toàn thể dự kiến tập trung vào an ninh năng lượng, an ninh lương thực và hỗ trợ công dân ASEAN. Đây là những chủ đề có ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống và sức chống chịu của người dân, vì vậy việc đưa chúng vào trọng tâm là lựa chọn thiết thực. Khoảng 33 văn kiện dự kiến được thông qua, trong đó có các tuyên bố về thương mại an toàn, hỗ trợ doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa ứng dụng trí tuệ nhân tạo, cũng như an ninh nguồn cung dầu. Số lượng văn kiện chỉ có ý nghĩa khi đi kèm khả năng triển khai; thước đo thành công sẽ là các cam kết có tạo ra hợp tác hữu ích cho người dân và doanh nghiệp hay không.
Ưu tiên của Việt Nam: cộng đồng gắn kết, tự cường
Ưu tiên của Việt Nam tại hội nghị là chia sẻ quan điểm về định hướng phát triển ASEAN và đưa ra đề xuất thiết thực để thúc đẩy tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN. Thông điệp dự kiến nhấn mạnh đoàn kết, khả năng tự cường, tự chủ chiến lược và năng lực ứng phó chủ động trước biến động; đồng thời mở rộng hợp tác thực chất với đối tác trên cơ sở giữ vững vai trò trung tâm của ASEAN. Đây là lựa chọn đúng hướng: một cộng đồng muốn có tiếng nói bên ngoài cần trước hết tăng khả năng phối hợp và bảo đảm các nhu cầu thiết yếu bên trong.
Đáng chú ý, trong số các văn kiện dự kiến có tuyên bố về nâng cao vai trò của cơ quan thực thi pháp luật ASEAN trong sẵn sàng ứng phó và cứu trợ thảm họa khẩn cấp, xuất phát từ sáng kiến của Việt Nam. Sáng kiến này cụ thể hóa một ưu tiên quan trọng: hợp tác khu vực phải giúp các nước chuẩn bị và phối hợp tốt hơn khi khủng hoảng xảy ra. Bên cạnh hoạt động đa phương, Thủ tướng cũng dự kiến gặp lãnh đạo các nước để thúc đẩy hợp tác song phương và trao đổi những vấn đề cùng quan tâm. Kết hợp hai kênh đối thoại giúp Việt Nam vừa góp phần xây dựng chương trình chung, vừa tìm kiếm tiến triển trong quan hệ cụ thể.
Ý nghĩa của chuyến công tác
Hội nghị ASEAN 49 tại Manila là chuỗi hội nghị cấp cao cuối cùng trong năm Philippines giữ chức Chủ tịch ASEAN, trước khi chuyển giao vai trò này cho Singapore vào năm 2027. Vì thế, các trao đổi tại đây vừa tổng kết những ưu tiên của năm chủ tịch, vừa mở đường cho hợp tác tiếp nối. Với Việt Nam, chuyến công tác là cơ hội khẳng định ASEAN có tầm quan trọng chiến lược và là ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại. Điều đáng kỳ vọng không phải là số bài phát biểu hay văn kiện, mà là khả năng chuyển những định hướng như an ninh lương thực, năng lượng và ứng phó thảm họa thành phối hợp bền vững.
Tóm lại, Việt Nam đến ASEAN tại Manila với vai trò một thành viên chủ động: góp tiếng nói vào định hướng chung, thúc đẩy xây dựng Cộng đồng ASEAN và đề xuất hợp tác có tính ứng dụng. Trọng tâm về đoàn kết, tự cường và quan hệ đối tác thực chất phù hợp với những thách thức mà khu vực đang cùng đối mặt. Nếu các ưu tiên ấy được phản ánh trong hành động sau hội nghị, sự tham dự của Thủ tướng Lê Minh Hưng sẽ mang lại giá trị vượt khỏi khuôn khổ ngoại giao, góp phần củng cố một ASEAN có năng lực hành động và gần gũi hơn với người dân.






