Đổi mới sáng tạo phải bắt đầu từ bài toán của Cà Mau
Đổi mới sáng tạo Cà Mau là cách kết nối tri thức, công nghệ và năng lực tổ chức với tài nguyên, bản sắc cùng nhu cầu thực tế của địa phương để tạo ra sản phẩm có giá trị cao hơn. Đây không nên chỉ là khẩu hiệu của một ngày hội: muốn tăng trưởng bền, Cà Mau phải biến lợi thế sẵn có thành năng suất, sinh kế và sức cạnh tranh.
Sáng 30/10/2026, tỉnh khai mạc Ngày hội Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo CamaUP’26, đồng thời tổ chức đối thoại Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Việt Nam 2026 với chủ đề “Con nước mới”. Thông điệp này đặt ra yêu cầu vượt khỏi thích ứng với thiên nhiên: chủ động tạo giá trị bằng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Lãnh đạo tỉnh kỳ vọng mở hướng phát triển mới bằng cách nối nguồn lực bản địa với tri thức và thị trường.
Đó là lựa chọn đúng, bởi tôm, cua, rừng nước mặn, lợ, biển và năng lượng tái tạo không tự biến thành thịnh vượng. Nếu thiếu công nghệ, tổ chức sản xuất và đường tới khách hàng, tài nguyên vẫn bị bán ở khâu giá trị thấp. Tham vọng cực tăng trưởng Cà Mau vì vậy phải được đo bằng năng lực chuyển hóa, không phải danh sách lợi thế.
Từ tài nguyên đến sản phẩm có người mua
Ngày hội đặt trọng tâm vào việc chuyển hóa tài nguyên, bản sắc và vấn đề thực tiễn của Cà Mau thành sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh và giải pháp có giá trị gia tăng cao hơn. Cách tiếp cận này đáng chú ý vì đưa đổi mới sáng tạo ra khỏi phòng hội thảo, gắn nó với những mắt xích cụ thể trong sản xuất và đời sống.
Với ngành tôm, giá trị cao hơn đòi hỏi giống tốt, kiểm soát dịch bệnh, dữ liệu nuôi, chế biến sâu và truy xuất nguồn gốc. Với rừng, bảo tồn cần đi cùng sinh kế, sản phẩm và trải nghiệm được tổ chức có trách nhiệm. Công nghệ chỉ có ý nghĩa khi giúp người nuôi, người làm dịch vụ và doanh nghiệp giải quyết những việc ấy tốt hơn; nếu không, “số hóa” dễ trở thành một lớp hình thức.
CamaUP’26 diễn ra trong hai ngày 30–31/10 tại phường Bạc Liêu, với diễn đàn về lợi thế địa phương và động lực tăng trưởng mới, cùng chung kết cuộc thi NEX 2026. Hơn 100 thương hiệu công nghệ, sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh góp mặt, tạo cơ hội để ý tưởng gặp đối tác, công nghệ và thị trường.
Nhiều ý tưởng là tín hiệu tốt, nhưng chưa phải thước đo thành công
Từ khi cuộc thi khởi nghiệp bắt đầu năm 2019, Cà Mau ghi nhận gần 800 lượt ý tưởng, dự án; riêng NEX 2026 có 132 đề xuất được đánh giá có tính thực tiễn và khả thi. Quy mô đó cho thấy cộng đồng có sức sáng tạo, nhưng số hồ sơ dự thi không thể thay thế kết quả kinh doanh.
Câu hỏi quan trọng là bao nhiêu ý tưởng thành sản phẩm có khách hàng, bao nhiêu dự án trở thành doanh nghiệp có khả năng phát triển. Tỉnh đã nêu đúng thước đo; bước tiếp theo phải là hỗ trợ thử nghiệm, chia sẻ dữ liệu, kết nối doanh nghiệp và tạo điều kiện để sản phẩm đặc trưng tiếp cận thị trường. Nếu thiếu khâu sau cuộc thi, hệ sinh thái sẽ sản sinh thêm đề xuất nhưng chưa chắc tạo được việc làm hay thu nhập.
Đổi mới sáng tạo cần một chuỗi liên tục từ xác định bài toán, nghiên cứu, thử nghiệm đến thương mại hóa. Đây cũng là cách đưa chủ trương của tỉnh thành hành động có thể kiểm chứng. Thành công không nằm ở số sự kiện được tổ chức, mà ở việc người dân và doanh nghiệp có thêm năng lực sản xuất, sản phẩm có chỗ đứng và giá trị được giữ lại nhiều hơn tại địa phương.
Cực tăng trưởng cần những cuộc kết nối bền hơn ngày hội
CamaUP’26 kết hợp ngày hội khởi nghiệp với đối thoại về đổi mới sáng tạo, thể hiện tham vọng đưa “Mũi tàu Cà Mau” thành cực tăng trưởng năng động, tin cậy và hiệu quả. Mục tiêu ấy hợp lý, nhưng không thể đạt được chỉ bằng một sự kiện: điều cần thiết là các kết nối tiếp tục hoạt động sau khi gian trưng bày và diễn đàn khép lại.
Người có sản phẩm cần gặp người hiểu thị trường; hộ nuôi cần hợp tác để nâng chất lượng; cộng đồng ven rừng cần cùng tổ chức dịch vụ và gìn giữ cảnh quan. Chính quyền có thể đóng vai trò nối các bên, còn doanh nghiệp, nhà khoa học và người dân phải cùng biến ý tưởng thành cách làm có ích. Đó là phần việc khó hơn khẩu hiệu “Con nước mới”, nhưng cũng là nơi tham vọng tăng trưởng được chứng minh.
Khởi nghiệp Cà Mau sẽ tạo lực đẩy nếu nguồn lực địa phương được ghép với tri thức, công nghệ và khách hàng trong một hệ sinh thái có khả năng nuôi dự án đến lúc trưởng thành. Kết luận cần rõ ràng: Cà Mau có nền tảng đáng kể, nhưng chỉ khi biến tiềm năng thành sản phẩm được thị trường đón nhận và thu nhập thực tế, tỉnh mới tiến gần vai trò cực tăng trưởng.
