Chiêu trò lừa đảo học phí: Khi niềm tin vào nhà trường bị lợi dụng
Chiêu trò lừa đảo học phí trong môi trường đại học là hành vi lợi dụng uy tín cơ sở đào tạo và chức vụ quản lý để thu tiền lệ phí, học phí của người học bằng thông tin gian dối, sau đó chiếm đoạt và hợp thức hóa bằng giấy chứng nhận giả mạo, khiến phụ huynh và thí sinh mất tiền, mất thời gian và có nguy cơ sở hữu bằng cấp không hợp pháp. Vụ việc tại một trường đại học cho thấy mức độ nguy hiểm của lạm quyền trong giáo dục: người có chức vụ không chỉ buông lỏng quản lý mà còn bị cáo buộc cố ý vượt quá quyền hạn, mở đường cho lớp đào tạo trái quy định hoạt động. Điều đáng lo hơn, khi mọi thứ đổ bể, nạn nhân cầm trong tay chỉ là giấy chứng nhận giả mạo, không được pháp luật và thị trường lao động công nhận.
Vụ gần 3 tỷ đồng tại Đại học Trưng Vương: Lạm quyền và lớp học trái phép
Theo kết quả điều tra, trong thời gian giữ chức Phó Viện trưởng Viện Công nghệ và hợp tác đào tạo thuộc Trường Đại học Trưng Vương, Nguyễn Văn Năm bị xác định đã cố ý thực hiện nhiệm vụ vượt quá quyền hạn, tạo điều kiện cho Phạm Quốc Dương quản lý đào tạo lớp đại học Luật kinh tế hệ vừa làm vừa học tại khu vực Hà Giang cũ. Từ sự hậu thuẫn này, Dương đưa ra nhiều thông tin gian dối để thu lệ phí đầu vào và học phí của nhiều thí sinh, với tổng số tiền gần 3 tỷ đồng, nhưng không nộp đầy đủ về trường mà chiếm đoạt sử dụng cho mục đích cá nhân. Đây không chỉ là chiêu trò lừa đảo học phí, mà là minh chứng rõ ràng cho lạm quyền trong giáo dục: khi một cá nhân ở vị trí quản lý biến quyền lực thành “tấm vé thông hành” cho hoạt động tuyển sinh và đào tạo trái quy định.
Giấy chứng nhận giả mạo và bằng cấp không hợp pháp: Cái giá khôn lường
Nguy hiểm của vụ việc không dừng ở việc chiếm đoạt gần 3 tỷ đồng học phí, mà còn ở việc sản xuất giấy chứng nhận giả mạo. Đến tháng 2/2025, để che giấu hành vi phạm tội, Phạm Quốc Dương bị xác định đã làm giả Giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời của Trường Đại học Trưng Vương để cung cấp cho những người đã nộp tiền học phí. Những giấy tờ này là bằng cấp không hợp pháp, không có giá trị pháp lý và có thể khiến người sử dụng đối mặt rủi ro khi xin việc, thi tuyển công chức hay học tiếp. Thí sinh và phụ huynh không chỉ mất số tiền tích góp nhiều năm, mà còn mất cơ hội học tập thật và có nguy cơ bị xử lý nếu vô tình sử dụng giấy chứng nhận giả mạo trong hồ sơ cá nhân. Về bản chất, đây là một cú đánh kép: cướp tiền và cướp tương lai.
Phụ huynh cần cảnh giác gì trước các chiêu trò lừa đảo học phí?
Vụ án tại Trường Đại học Trưng Vương cho thấy, khi lạm quyền trong giáo dục xảy ra, người chịu thiệt hại trực tiếp là thí sinh và gia đình họ. Các đối tượng có chức vụ có thể tạo điều kiện cho lớp đào tạo trái phép hoạt động, rồi thông qua đó tổ chức thu chi học phí mập mờ và hợp thức hóa bằng giấy chứng nhận giả mạo. Phụ huynh không thể tin vào danh xưng chức vụ hay con dấu trên tờ rơi tuyển sinh một cách tuyệt đối. Điều cần làm là hình thành thói quen cảnh giác: luôn đặt câu hỏi liệu chương trình con mình theo học có thực sự được nhà trường quản lý chính thức hay chỉ do một nhóm cá nhân đứng tên. Khi thấy dấu hiệu bất thường trong quy trình nộp học phí, giấy tờ đầu vào hoặc tiến độ cấp giấy chứng nhận, cần chủ động chất vấn và tìm thông tin từ nhiều nguồn.
Bài học rút ra: Đừng giao phó tương lai con cho niềm tin mù quáng
Vụ chiếm đoạt gần 3 tỷ đồng học phí gắn với lớp Luật kinh tế hệ vừa làm vừa học tại Hà Giang cũ là lời nhắc nhở mạnh mẽ về cái giá của sự chủ quan. Khi một cựu Phó Viện trưởng bị khởi tố về hành vi lạm quyền trong khi thi hành công vụ, sự thật phơi bày rằng không phải ai làm trong ngành giáo dục cũng đặt lợi ích người học lên trên. Tương lai học tập của con cái không thể chỉ dựa vào lời hứa miệng hay những tờ giấy có dấu đỏ. Niềm tin cần đi kèm kiểm chứng, và lựa chọn trường học cần dựa trên thông tin rõ ràng, minh bạch, thay vì chạy theo “lớp liên kết”, “học linh hoạt” đầy hấp dẫn trên quảng cáo. Bài học lớn nhất ở đây: phụ huynh phải là “người gác cổng” cuối cùng cho con, không thể khoán trắng cho bất kỳ tổ chức hay cá nhân nào.
