Cuộc gọi báo lỗi VNeID có thể mở đường cho kẻ gian
Lừa đảo VNeID là thủ đoạn kẻ gian mạo danh cán bộ công an hoặc làm giả hệ thống định danh điện tử để dụ người dân tiết lộ dữ liệu, mã xác thực hay quyền truy cập thiết bị. Cục An ninh mạng cảnh báo các đối tượng gọi điện báo thông tin căn cước hoặc cư trú bị sai lệch, rồi thúc giục cập nhật tài khoản VNeID mức 2 để tránh bị khóa. Đây không phải lời nhắc hành chính vô hại: trang web giả có giao diện gần giống hệ thống thật, còn ứng dụng giả có thể bị lợi dụng để chiếm tài khoản, làm lộ dữ liệu cá nhân và ngân hàng, hoặc kiểm soát điện thoại. Đáng ngại hơn, thông tin đúng về người nhận cuộc gọi không chứng minh người gọi là công an; đó có thể chỉ là mồi tạo lòng tin. Vì vậy, mọi yêu cầu gấp qua điện thoại cần được xem là đáng ngờ cho đến khi được xác minh độc lập.
Nhận diện kịch bản và điểm dừng an toàn
Kịch bản thường bắt đầu bằng lời đe dọa khóa tài khoản nếu không cập nhật ngay. Sau đó, người gọi có thể yêu cầu chuyển sang gọi video, kết bạn qua Zalo hoặc Telegram, mở đường dẫn hay quét mã QR, hoặc cài ứng dụng từ ngoài kho ứng dụng chính thức. Một số trang giả mạo còn dùng tên miền ghép chữ viết tắt của cơ quan chức năng với tên VNeID để trông đáng tin. Ứng dụng độc hại có thể đòi quyền Trợ năng, mật khẩu, mã OTP hoặc ảnh khuôn mặt; khi được cấp quyền, kẻ gian có thể điều khiển điện thoại và rút tiền từ tài khoản ngân hàng, ví điện tử. Nguyên tắc cần nhớ rất rõ: cơ quan công an không yêu cầu cung cấp OTP, chuyển tiền, cài ứng dụng lạ hay làm việc qua điện thoại hoặc video call để phục vụ điều tra. Hãy dừng cuộc gọi thay vì cố làm theo để “giải quyết cho nhanh”.
- Không đọc hoặc gửi mật khẩu, mã OTP, ảnh khuôn mặt hay thông tin cá nhân cho người gọi.
- Không bấm đường dẫn, quét mã QR, mở tệp lạ hoặc cấp quyền Trợ năng cho ứng dụng không rõ nguồn gốc.
- Không chuyển tiền để xác minh, cập nhật hoặc giữ tài khoản VNeID mức 2.
Kiểm chứng qua kênh chính thức, không qua số gọi đến
Khi nhận thông báo bất thường, hãy chủ động liên hệ hoặc đến công an cấp xã để xác minh; đừng dùng số điện thoại, đường dẫn hay tài khoản liên lạc do người gọi cung cấp. Tài khoản định danh điện tử mức 2 chỉ được cấp trực tiếp tại công an cấp xã; ứng dụng VNeID chính thức có trên App Store và Google Play. Để bảo mật tài khoản VNeID, chỉ đăng nhập ứng dụng chính thức do Trung tâm Dữ liệu quốc gia về dân cư phát hành hoặc sử dụng cổng thông tin chính thức của Bộ Công an; dịch vụ công trực tuyến nên được truy cập qua tên miền .gov.vn. Không truy cập đường dẫn gửi qua tin nhắn hay mạng xã hội, kể cả khi trang hiển thị logo hoặc giao diện quen thuộc. Phụ huynh cũng nên nhắc con em cảnh giác với yêu cầu giữ bí mật, tự cách ly hoặc chuyển tiền từ người lạ.
Nếu đã cài ứng dụng đáng ngờ, hãy ngắt kết nối Internet, liên hệ ngay ngân hàng để khóa tài khoản, đổi mật khẩu và trình báo công an. Hành động nhanh có thể hạn chế thiệt hại, nhưng phòng tránh vẫn an toàn hơn xử lý hậu quả. Cảnh báo lừa đảo VNeID này nhắc người dùng không nên để áp lực thời gian thay thế việc kiểm chứng: một cuộc gọi tự xưng công an không đủ căn cứ để giao thông tin hoặc quyền điều khiển thiết bị. Hãy xác minh qua cơ quan công an bằng kênh chính thức, chỉ dùng ứng dụng và cổng thông tin đáng tin cậy, và từ chối mọi yêu cầu cung cấp OTP hay cài phần mềm lạ.
