Thúc tiến độ cho một cửa ngõ hàng hải mới
Cảng Liên Chiểu là dự án bến cảng container ở Đà Nẵng, được quy hoạch làm đầu mối hiện đại, kết nối vận tải biển với mạng lưới hậu phương và hướng tới vai trò trung chuyển quốc tế cho miền Trung. Ngày 11/11, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Hùng ký quyết định thành lập tổ công tác theo dõi, đôn đốc tiến độ dự án. Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Quang Nam làm tổ trưởng, Giám đốc Sở Xây dựng Lê Thành Hưng làm tổ phó. Đây là tín hiệu quản lý đáng chú ý: với công trình trải qua nhiều giai đoạn và cơ quan phối hợp, giám sát tập trung có thể giúp nhận diện sớm vướng mắc, làm rõ trách nhiệm và hạn chế việc chậm trễ lan sang các hạng mục liên quan. Tuy nhiên, tổ công tác chỉ tạo khác biệt nếu việc đôn đốc đi cùng xử lý kịp thời.
Dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư năm 2025 và khởi công ngày 25/4/2026; định hướng là cảng container hiện đại, trung tâm trung chuyển quốc tế và đáp ứng tiêu chuẩn cảng xanh. Quy mô quy hoạch gồm 8 bến, tổng chiều dài cầu cảng khoảng 2.750 m, đủ tiếp nhận tàu container đến 18.000 TEU; công suất thiết kế toàn dự án khoảng 5,7 triệu TEU mỗi năm, tương đương khoảng 74 triệu tấn hàng hóa. Những con số này đặt tham vọng lớn, nhưng năng lực thiết kế chưa đồng nghĩa với sản lượng thực tế. Tiến độ cảng Liên Chiểu vì thế cần được đánh giá song song với việc hoàn thiện hậu phương, kết nối vận tải và tạo nguồn hàng ổn định.

Kết nối mới có thể định hình logistics miền Trung
Dự án được chia thành ba giai đoạn trong 10 năm, từ 2026 đến 2036, với các bến cảng và hệ thống hậu phương được đầu tư từng bước. Mục tiêu đặt ra là sau ba năm vận hành giai đoạn đầu, lượng container qua cảng đạt 4 triệu TEU mỗi năm. Để tiến gần mức đó, Liên Chiểu cần làm tốt hơn việc đưa hàng đến cảng và đưa hàng đi khỏi cảng. Quy hoạch có tuyến đường sắt kết nối với mạng lưới quốc gia, bến sà lan phục vụ gom chia hàng, cùng kho bãi và khu đóng rút container. Bến sà lan dự kiến tiếp nhận tàu đến 5.000 tấn, qua đó có thể hỗ trợ vận chuyển thủy và giảm áp lực cho đường bộ. Nếu hàng từ khu công nghiệp, Tây Nguyên và các địa phương lân cận được gom hiệu quả, doanh nghiệp có thể rút ngắn thời gian vận tải và giảm một phần chi phí logistics.
Đây là điều kiện để cảng container Đà Nẵng trở thành mắt xích của mạng lưới đa phương thức, thay vì một điểm bốc dỡ tách biệt. Với vận tải biển, đường sắt, đường bộ và đường thủy cùng được kết nối, hàng hóa có thêm lựa chọn tuyến và cách tổ chức vận chuyển. Lợi ích đó không tự đến từ quy mô cầu cảng: kết nối phải thông suốt, thủ tục phải thuận tiện và dịch vụ hậu cần phải đủ sức phục vụ chủ hàng. Tổ công tác được giao rà soát tiến độ, phát hiện khó khăn, xác định nguyên nhân, trách nhiệm và đề xuất giải pháp tháo gỡ. Nhiệm vụ này nên được nhìn như một phần của bài toán logistics, bởi chậm trễ ở tuyến kết nối hay hạ tầng hậu phương có thể làm giảm giá trị của công suất cảng.

Nguồn hàng sẽ quyết định hiệu quả đầu tư
Liên Chiểu còn có ý nghĩa trong quá trình Đà Nẵng sắp xếp lại chức năng cảng biển. Tiên Sa hiện là khu bến chính của thành phố, có công suất khoảng 12 triệu tấn mỗi năm và tiếp nhận tàu container đến 4.000 TEU. Theo quy hoạch, sau năm 2030, Tiên Sa sẽ từng bước chuyển đổi công năng sang phục vụ du lịch, phù hợp với tiến trình đầu tư và khai thác Liên Chiểu. Vì vậy, cảng mới không chỉ bổ sung năng lực tiếp nhận tàu lớn mà còn mở ra khả năng tách dần luồng hàng khỏi khu vực đô thị và không gian du lịch ven biển. Nhưng việc chuyển đổi chỉ khả thi nếu năng lực khai thác và mạng lưới kết nối ở Liên Chiểu được hình thành đúng lúc.
Thách thức lớn hơn là thu hút đủ hàng. Cảng không thể chỉ dựa vào lượng hàng hiện hữu của Đà Nẵng; muốn trở thành đầu mối trung chuyển, cảng phải cạnh tranh bằng thời gian, độ tin cậy và chi phí của toàn chuỗi vận tải. Khi dòng hàng đủ lớn, nhu cầu về kho bãi, trung tâm phân phối, khai báo hải quan, vận tải, bảo hiểm, tài chính và dịch vụ hàng hải có thể kéo theo hoạt động công nghiệp, thương mại và dịch vụ. Đó mới là con đường để dự án tạo giá trị vượt ra ngoài hoạt động bốc xếp, thúc đẩy logistics miền Trung và vùng lân cận. Kỳ vọng này hợp lý, nhưng cần được kiểm chứng bằng lượng hàng thực tế, không chỉ bằng quy mô quy hoạch.
Cảng lớn chỉ có giá trị khi hàng hóa lưu chuyển
Việc lập tổ công tác cho thấy Đà Nẵng muốn siết theo dõi một dự án có vai trò chiến lược, nhưng đây mới là bước quản lý, chưa phải bảo đảm rằng tiến độ và hiệu quả khai thác sẽ tự đạt mục tiêu. Thành phố cần phối hợp đồng bộ giữa bến cảng, đường kết nối, đường sắt, bến sà lan và hệ thống dịch vụ; đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp đưa hàng từ các địa phương trong vùng về cảng. Nếu các mắt xích này vận hành rời rạc, công suất thiết kế lớn vẫn có thể không chuyển thành lợi ích kinh tế tương xứng.
Cảng Liên Chiểu có tiềm năng mở rộng cửa ngõ hàng hải và tạo thêm không gian phát triển cho Đà Nẵng cùng miền Trung. Nhưng thước đo cuối cùng không phải số bến hay cỡ tàu có thể tiếp nhận, mà là lượng hàng được thu hút, thời gian và chi phí vận chuyển được cải thiện ra sao, cùng những ngành nghề nào hình thành quanh cảng. Muốn biến kỳ vọng thành kết quả, tiến độ xây dựng phải đi cùng kết nối thực chất và chiến lược nguồn hàng rõ ràng.






