Cuộc thi ảnh nước không chỉ là giải thưởng, mà là lời kêu gọi hành động
Cuộc thi ảnh nước “Nước cho cuộc sống” là sân chơi nhiếp ảnh nước 2026 nơi những người làm nghề cấp thoát nước và các tác giả trên khắp cả nước dùng ngôn ngữ hình ảnh để kể câu chuyện về nguồn nước, bảo vệ môi trường và những đóng góp thầm lặng phía sau mỗi giọt nước an toàn cho cộng đồng.
Điểm đáng nói nhất của cuộc thi ảnh nước này là nó không trung lập: 11 tác phẩm xuất sắc được trao giải là một tuyên bố rõ ràng rằng nước đang cần được bảo vệ, chứ không chỉ được ngắm nhìn. Sau gần bốn tháng phát động, từ 9/4 đến 31/7, cuộc thi nhận 1.806 tác phẩm của 322 tác giả trên cả nước gửi về tham dự. Con số đó cho thấy mối quan tâm về nước cho cuộc sống đã rời khỏi những báo cáo kỹ thuật để đi vào cảm xúc và sáng tạo. Cuộc chơi nhiếp ảnh nước 2026 vì thế không còn là cuộc so tài tay nghề, mà là diễn đàn để xã hội soi lại thái độ của mình với nguồn sống căn bản nhất.
Từ 1.806 tác phẩm đến 11 bức ảnh đoạt giải: nghệ thuật phải có lập trường
Ngày 25/8, tại Văn phòng Hội Cấp Thoát nước Việt Nam, Ban Giám khảo đã chấm chung khảo 72 tác phẩm nổi bật để chọn ra những khuôn hình xứng đáng bước lên bục giải thưởng ảnh nghệ thuật của cuộc thi “Nước cho cuộc sống”. Hội đồng đánh giá dựa trên tính nghệ thuật, bố cục, ánh sáng, thông điệp ý nghĩa và đặc biệt là sự phù hợp với chủ đề bảo vệ nước và môi trường nước. Đây là điểm then chốt: nghệ thuật được đặt trong khuôn khổ trách nhiệm.
Kết quả cuối cùng là 11 tác phẩm xuất sắc, gồm 01 Giải Nhất, 02 Giải Nhì, 03 Giải Ba và 05 Giải Khuyến khích. Những bức ảnh này sẽ được xướng tên tại lễ trao giải tổ chức trong khuôn khổ Đại hội đại biểu toàn quốc của Hội Cấp Thoát nước Việt Nam, nhiệm kỳ VII (2026–2031), đồng thời góp mặt trong triển lãm ảnh nước tại Vietnam Water Week 2026. Không dừng lại ở bảng vàng, 11 bức ảnh trở thành bộ mặt của một triển lãm ảnh nước có lập trường rõ ràng: nước cho cuộc sống, không phải nước cho sự lãng quên.
Khi công nhân ngành nước cầm máy ảnh: góc nhìn bên trong lòng cống
Điểm khác biệt đáng giá nhất của cuộc thi ảnh nước này là sự tham gia của chính người lao động ngành nước với vai trò nhiếp ảnh gia. Bộ ảnh của chị Lương Thị Phương Nhung – cán bộ phòng Kế hoạch vật tư, phụ trách truyền thông của một công ty thoát nước – là ví dụ tiêu biểu. Không phải nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp, không dùng thiết bị đắt tiền, chị mang máy ảnh theo từng ca làm, chụp đồng nghiệp giữa bùn thải, giữa những ca trực xuyên đêm.
Trong ảnh là công nhân vận hành trạm xử lý nước thải, dõi theo từng chỉ số để dòng nước sau xử lý đạt quy chuẩn trước khi trở về môi trường; là những tấm lưng còng xuống duy tu cống ngầm, những người thợ trầm mình trong lòng cống sâu để khơi thông dòng chảy, quyết định khả năng chống ngập của cả một khu phố. Dưới lòng cống là bùn thải, rác, xác động vật, thậm chí kim tiêm đã qua sử dụng; môi trường ngột ngạt, nồng nặc mùi khí ga khiến nhiều người sau ca làm vẫn bị ám ảnh nhiều ngày. Khi những người này bấm máy, mỗi bức hình là một lời chứng chứ không phải là một sự tô vẽ.
Mỗi khuôn hình là một câu chuyện về nguồn nước và trách nhiệm môi trường
Thông qua ngôn ngữ nhiếp ảnh, những câu chuyện về nguồn nước, quá trình cấp nước, thoát nước, bảo vệ môi trường nước và đóng góp thầm lặng của người lao động ngành Nước được tái hiện sinh động. Bộ ảnh của chị Nhung còn đi dọc theo dòng nước ra các hồ điều hòa – những “lá phổi nước” của đô thị – nơi những chiếc thuyền nhỏ, chiếc vợt dài và người công nhân thu gom rác nổi, phun hóa chất xử lý, bảo vệ mặt nước chung. Mỗi dòng nước được xử lý sạch, mỗi tuyến cống được khơi thông hay mỗi hồ điều hòa được làm sạch đều là kết quả của sự tận tụy và tinh thần trách nhiệm.
Điều đáng mừng là cuộc thi và triển lãm ảnh nước không tách rời yếu tố nghệ thuật khỏi thông điệp. Mỗi tác phẩm không chỉ đẹp về bố cục, ánh sáng, mà còn truyền tải rõ ràng vai trò thiết yếu của nước đối với đời sống, sản xuất và phát triển xã hội. Tuy vậy, Ban Giám khảo vẫn kỳ vọng những mùa sau sẽ có thêm nhiều góc nhìn mới, độc đáo hơn về chủ đề nước cho cuộc sống. Nói cách khác, hành trình kể chuyện về nước bằng ảnh vẫn mới chỉ bắt đầu.
Triển lãm ảnh nước: nơi công chúng soi gương qua những giọt nước
Trong khuôn khổ Vietnam Water Week 2026, Ban Tổ chức chọn 30 tác phẩm xuất sắc, trong đó có 11 tác phẩm đoạt giải, để trưng bày tại triển lãm ảnh nước “Nước cho cuộc sống” diễn ra từ 16–18/9 tại Cung Văn hóa Hữu nghị Việt Xô, Hà Nội. Đây không chỉ là nơi treo ảnh, mà là cơ hội để công chúng trực tiếp đối diện với những góc nhìn chân thực, giàu cảm xúc về ngành nước – một lĩnh vực thường chỉ được nhớ tới khi có sự cố. Theo chia sẻ của các tác giả trong ngành, họ mong công chúng hiểu hơn về sự vất vả, những cống hiến thầm lặng của người công nhân thoát nước, lĩnh vực ít được chú ý nhưng giữ vai trò quan trọng với môi trường và chất lượng sống đô thị.
Cuộc thi ảnh nước năm nay vì thế có ý nghĩa vượt ra ngoài những tấm bằng khen. Nó cho thấy khi người lao động cầm máy ảnh, nhiếp ảnh nước 2026 có thể trở thành một phong trào xã hội, buộc chúng ta phải trả lời câu hỏi: chúng ta đối xử với nước – và với những người đang giữ nước – như thế nào? Nếu ra về chỉ với vài tấm hình đẹp lưu trong điện thoại mà không thay đổi thói quen xả rác, lãng phí nước, thì triển lãm đã bị hiểu sai. Nghệ thuật đã làm phần của nó; phần còn lại là lựa chọn của mỗi người đến xem.
