Doanh thu lớn là bước tiến, chưa phải đích đến
Fortune Southeast Asia 500 là bảng xếp hạng thường niên của Fortune, ghi nhận 500 doanh nghiệp có doanh thu lớn nhất Đông Nam Á và dựa trên dữ liệu tài chính năm 2025 trong kỳ xếp hạng năm 2026. Đây là thước đo quy mô đáng chú ý, nhưng không thể thay cho đánh giá về năng lực cạnh tranh hay giá trị doanh nghiệp tạo ra.
Có 72 doanh nghiệp Việt Nam góp mặt trong danh sách năm nay. Nhóm này đạt tổng doanh thu gần 178 tỷ USD, tăng 10,5% so với năm trước; tốc độ tăng cao khoảng ba lần mức bình quân toàn bảng và đứng thứ hai giữa các quốc gia được ghi nhận. Đây là kết quả đáng kể, cho thấy khu vực doanh nghiệp trong nước đang mở rộng nhanh. Tuy nhiên, doanh thu doanh nghiệp Việt vẫn chiếm chưa đến 10% tổng doanh thu của bảng xếp hạng, dù đóng góp khoảng một phần tư mức tăng chung. Vì vậy, con số tăng trưởng vừa là điểm tựa, vừa nhắc rằng quy mô lớn chưa đồng nghĩa với vị thế cao trong chuỗi giá trị.
Tăng trưởng nhanh cần đi cùng năng lực làm chủ
Hội nghị Thượng đỉnh Fortune Southeast Asia 500 năm 2026 diễn ra tại TP.HCM ngày 3.11, trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc, cạnh tranh công nghệ gay gắt hơn và tiêu chuẩn xanh, bền vững ngày càng phổ biến. Việt Nam cũng đang chuyển hướng sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng, thay vì chỉ dựa vào mở rộng hoạt động.
Đó là lý do việc nâng tầm doanh nghiệp không thể chỉ được đo bằng số đơn vị lọt bảng hay tổng doanh thu. Doanh nghiệp cần tăng năng lực đổi mới công nghệ, phát triển sản phẩm và tạo thêm giá trị trong từng khâu sản xuất, kinh doanh. Thông điệp của Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận đặt trọng tâm vào hợp tác nghiên cứu, làm chủ công nghệ, thu hút đầu tư vào ngành chiến lược, hình thành chuỗi giá trị bền vững, phát triển nhân lực chất lượng cao và hợp tác xây dựng trung tâm tài chính quốc tế. Đây là hướng đi đúng, nhưng kết quả sẽ phụ thuộc vào việc các định hướng ấy có được chuyển thành năng lực cụ thể trong doanh nghiệp hay không.
Cơ hội chỉ thành giá trị khi doanh nghiệp trong nước kết nối được
Với doanh nghiệp vừa và nhỏ, thách thức không nằm ở việc nghe thêm lời mời gọi đầu tư, mà ở khả năng đáp ứng yêu cầu của các tập đoàn đa quốc gia. Nếu thiếu quản trị tốt, tiêu chuẩn sản xuất, công nghệ và nhân lực phù hợp, cơ hội kết nối dòng vốn quốc tế khó biến thành hợp đồng ổn định và giá trị kinh tế lâu dài. Đây là phép thử thực tế cho sức lan tỏa của tăng trưởng: thành quả của nhóm doanh nghiệp lớn có tạo thêm đơn hàng, tri thức và cơ hội cho nhà cung ứng trong nước hay không.
Thứ trưởng Lê Tấn Cận kêu gọi nhà đầu tư nước ngoài chuyển từ quan hệ chỉ đầu tư, sản xuất theo thiết kế sẵn có sang cùng nghiên cứu, sáng tạo công nghệ, phát triển sản phẩm và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Ở TP.HCM, định hướng tiếp theo cũng là kết nối nhà đầu tư mới với doanh nghiệp, nhà cung ứng và đối tác trong hệ sinh thái hiện hữu, thay vì chỉ chạy theo dự án quy mô lớn. Doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động nâng chuẩn để tham gia sâu hơn; cơ quan quản lý và nhà đầu tư cần tạo ra liên kết có nội dung, đầu mối và lộ trình rõ ràng.
Từ quy mô đến vị thế
72 doanh nghiệp trong Fortune Southeast Asia 500 và tốc độ tăng doanh thu 10,5% là dấu hiệu đáng khích lệ, nhưng không nên xem đó là thước đo cuối cùng. Phần việc khó hơn là biến quy mô thành năng lực cạnh tranh: làm chủ công nghệ, tạo sản phẩm có giá trị cao, nâng chất lượng nhân lực và xây dựng liên kết đủ sức chống chịu trước biến động.
Mục tiêu không chỉ là có thêm doanh nghiệp Việt xuất hiện trong bảng xếp hạng, mà là để doanh nghiệp trong nước đảm nhận vai trò lớn hơn trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu. Nếu tăng trưởng được nối với đổi mới và khả năng cung ứng đạt chuẩn, thành tích doanh thu mới có thể trở thành nền tảng cho sức cạnh tranh bền vững. Đó mới là thước đo thuyết phục cho quá trình nâng tầm doanh nghiệp.
