Làn sóng phòng gym đóng cửa và khủng hoảng thanh lọc
Khủng hoảng chuỗi phòng gym đóng cửa là hiện tượng hàng loạt chuỗi gym lớn thu hẹp hoặc ngừng hoạt động do chi phí mặt bằng tăng, mô hình kinh doanh phụ thuộc gói tập dài hạn, áp lực dòng tiền và nợ đọng nghĩa vụ tài chính, khiến người tập đối mặt rủi ro mất tiền và ngành thể dục buộc phải tái cấu trúc sâu.
Tại TP.HCM, thêm một chuỗi gym bất ngờ đóng cửa khiến hàng trăm khách hàng xôn xao. CORE Fitness & Yoga thông báo tạm dừng hoạt động vì kinh tế khó khăn, tiếp nối chuỗi đóng cửa của nhiều thương hiệu lớn. Song song, một hệ thống khác đóng toàn bộ 5 chi nhánh, ảnh hưởng hơn 600 hội viên đang có thẻ tập. Đây không còn là vài ca cá biệt, mà là làn sóng thu hẹp quy mô trên toàn thị trường khi nhiều chuỗi phòng gym đã và đang tiến hành đóng cửa các cơ sở kinh doanh.
Theo dữ liệu, sau nhiều năm tăng trưởng nóng, thị trường gym bước vào giai đoạn thanh lọc mạnh khi hàng loạt chuỗi phòng tập lớn đồng loạt thu hẹp quy mô hoặc đóng cửa, và ngành fitness đang đối mặt với một “cuộc khủng hoảng thanh lọc”. Những phòng gym đóng cửa không chỉ là câu chuyện kinh doanh thất bại; đó là cú sốc niềm tin cho người tiêu dùng và cảnh báo cho toàn bộ mô hình phòng gym truyền thống dựa trên mở rộng ồ ạt, chi phí cao, bán gói dài hạn để nuôi dòng tiền.
Áp lực mặt bằng, dòng tiền và khoản nợ BHXH hàng tỷ đồng
Cốt lõi của khủng hoảng ngành thể dục hiện nay là bài toán chi phí và kỷ luật tài chính kém, chứ không chỉ là do khách hàng ít đi tập. Sau Covid-19, mô hình chuỗi gym lớn với mặt bằng hoành tráng, thiết bị đắt tiền đang trở thành gánh nặng hơn là lợi thế.
Giá thuê mặt bằng bán lẻ tại Hà Nội và TP.HCM liên tục tăng trong giai đoạn 2022-2026, khiến chi phí thuê trở thành gánh nặng ngày càng lớn. Trong khi đó, các chuỗi cao cấp phải rót tiền cho máy móc, hồ bơi, phòng xông hơi, khu chức năng… nên rất khó xoay trở khi thị trường giảm tốc. Biên lợi nhuận bị bào mòn, nhưng khả năng tăng giá gói tập lại hạn chế vì sức mua suy giảm và cạnh tranh gay gắt.
Trên nền chi phí ấy là một hệ thống quản trị dòng tiền yếu. Nhiều bên nhìn doanh thu từ gói tập gym dài hạn, nhưng không kiểm soát chặt dòng tiền thật và nghĩa vụ tương lai, rơi vào vòng xoáy càng thiếu tiền càng phải bán giảm giá mạnh, triệt tiêu lợi nhuận. Hệ quả là nhiều chuỗi gym lớn nợ BHXH hàng tỷ đồng: Citigym nợ hơn 6,67 tỷ đồng; một doanh nghiệp vận hành chuỗi lớn khác nợ hơn 7,38 tỷ đồng tại khu vực phía Nam, cùng các khoản nợ hơn 1,81 tỷ và gần 366 triệu đồng tại chi nhánh phía Bắc. Khi nghĩa vụ tối thiểu với người lao động còn không đảm bảo, việc đóng cửa hoặc thu hẹp mạng lưới chỉ là vấn đề thời gian.
Người mua gói tập gym dài hạn: Kỷ luật chưa kịp hình thành, tiền đã mất
Nếu doanh nghiệp đau vì nợ nần, thì người tập đau vì gói tập gym dài hạn. Gánh nặng không chỉ là mất tiền khi phòng gym đóng cửa, mà còn là cảm giác bị lợi dụng niềm tin và mong muốn sống khỏe.
Các cơ sở gym, yoga, spa thường bán gói dịch vụ theo tháng, quý, thậm chí cả năm với giá ưu đãi để khách hàng sử dụng dần; nhưng khi cơ sở bất ngờ đóng cửa hoặc chủ mất liên lạc, nhiều người rơi vào cảnh “tiền đã trả, dịch vụ chưa dùng hết” và không biết đòi quyền lợi từ ai. Một hệ thống đóng 5 chi nhánh đã ảnh hưởng trực tiếp hơn 600 hội viên với thẻ tập đang còn hạn. Không khó hiểu khi khách hàng ngày càng “dị ứng” với gói tập dài hạn và e ngại nguy cơ mất tiền nếu bỏ ra khoản lớn mua gói vài năm.
Ngay cả khi phòng gym chưa đóng, bài toán kỷ luật cá nhân cũng không đơn giản. Nhiều bạn trẻ sẵn sàng mua gói tập cả năm nhưng việc đến phòng gym thường xuyên lại là chuyện khác. Chị Thanh Thảo đăng ký gói tập gym một năm hết 12 triệu đồng, được khuyến mãi thêm 6 tháng, nhưng dần bỏ tập vì lịch làm việc bất ổn và áp lực từ nhân viên liên tục chào mời gói PT riêng. Anh Khánh Hưng chi gần 30 triệu đồng cho gói tại hệ thống lớn, song cũng bỏ dở vì không duy trì nổi lịch tập và chế độ ăn khắt khe. Gói tập dài hạn đang phơi bày mâu thuẫn: nó được bán như công cụ kỷ luật, nhưng thiếu cả kỷ luật tài chính của doanh nghiệp lẫn kỷ luật tập luyện của người dùng.
Nhu cầu tập luyện vẫn cao, nhưng mô hình phòng gym truyền thống đã lỗi thời
Điều nghịch lý là trong khi chuỗi gym lớn gặp khủng hoảng ngành thể dục, nhu cầu rèn luyện sức khỏe của người Việt lại không hề biến mất. Vấn đề không nằm ở việc “mọi người lười tập”, mà ở chỗ mô hình kinh doanh cũ không còn phù hợp cách người Việt muốn tập luyện hiện nay.
Báo cáo đánh giá Việt Nam là một trong những thị trường hưởng lợi từ xu hướng gia tăng nhận thức về sức khỏe, tầng lớp trung lưu mở rộng và nhu cầu ngày càng lớn với các mô hình chuyên biệt như huấn luyện cá nhân, Pilates hay boutique fitness. Nếu trước đây lợi thế cạnh tranh là diện tích phòng tập, số lượng máy và mạng lưới chi nhánh, thì nay yếu tố quyết định lại là trải nghiệm phù hợp với từng nhóm khách hàng. Người trẻ còn ưa không gian nhỏ, riêng tư, linh hoạt giờ giấc, thay vì “đại siêu thị” gym với hợp đồng dài hạn bó buộc.
Điều này có nghĩa là, mỗi phòng gym đóng cửa không chỉ là một mặt bằng bị trả lại mà là tín hiệu thị trường: mô hình thu tiền trước, giao dịch sau, lấy mở rộng làm mục tiêu đã đến giới hạn. Chuỗi gym lớn muốn sống tiếp phải thu nhỏ để tinh, chuyển từ bán gói tập dài hạn sang dịch vụ linh hoạt, minh bạch nghĩa vụ tài chính và đặt trải nghiệm khách lên trước khuyến mãi. Nếu không, họ sẽ tiếp tục bị thay thế bởi những mô hình nhỏ hơn nhưng linh hoạt, gần gũi và đáng tin hơn.
Kết luận: Từ cú sốc mất tiền đến cơ hội tái thiết ngành thể dục
Làn sóng phòng gym đóng cửa cho thấy một sự thật khó chịu: trong cuộc chơi sức khỏe, người tiêu dùng là bên gánh rủi ro cao nhất, trong khi nhiều doanh nghiệp lại đặt ưu tiên vào tăng trưởng nóng và bán gói dài hạn. Khi chuỗi gym lớn nợ BHXH hàng tỷ đồng, đóng cửa chi nhánh, để hội viên “tiền đã trả, dịch vụ chưa dùng hết”, niềm tin vào cả ngành bị bào mòn.
Tuy vậy, đây cũng là cơ hội để tái thiết. Một ngành thể dục lành mạnh phải bắt đầu từ kỷ luật tài chính, minh bạch hợp đồng, tôn trọng quyền lợi người tập và đa dạng mô hình: từ phòng nhỏ, boutique fitness đến các gói tập gym linh hoạt theo tuần, theo buổi. Về phía người dùng, mua gói tập cả năm để “ép mình” không thay thế được việc hiểu rõ lịch trình, thói quen và khả năng duy trì của bản thân. Sức khỏe là hành trình dài, không thể phó thác cho những bản hợp đồng dài hạn thiếu an toàn. Sau cú sốc này, ai còn muốn tồn tại trong ngành thể dục sẽ phải chứng minh rằng họ xứng đáng với niềm tin lẫn tiền của người tập.
