Kết nối tài chính – đầu tư Việt Nam – Singapore: Bước ngoặt mới
Kết nối tài chính và đầu tư Việt Nam – Singapore là quá trình hai nước tăng cường phối hợp chính sách, thể chế và hạ tầng để tạo điều kiện cho dòng vốn song phương, hoạt động thương mại, dịch vụ và các dự án hợp tác kinh tế dịch chuyển hiệu quả, an toàn và dài hạn thông qua các cơ chế đối thoại cấp cao và các chương trình hợp tác cụ thể.
Điểm đáng chú ý nhất của phiên họp quan chức cấp cao (SOM) trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng Kết nối kinh tế Singapore - Việt Nam là thông điệp: đây không còn là những cuộc họp kỹ thuật đơn thuần, mà là bàn đạp chính sách để tái kiến tạo cách Việt Nam Singapore hợp tác về tài chính, đầu tư và chuỗi giá trị thương mại. Hai bên cùng rà soát các cam kết, xác định lĩnh vực ưu tiên, bàn các sáng kiến mới nhằm tạo thuận lợi hơn cho dòng vốn song phương, từ tín dụng, đầu tư cổ phần đến các hợp tác dịch vụ tài chính. Nếu doanh nghiệp tiếp tục nhìn các cơ chế này như “sự kiện ngoại giao”, họ sẽ bỏ lỡ lớp cơ hội đang hình thành ngay trên bàn đàm phán chính sách.
Chuỗi giá trị thương mại song phương: Từ số liệu đến tham vọng
Trong bức tranh hợp tác Việt Nam Singapore hợp tác, thương mại song phương đang là trụ cột chứng minh rõ nhất hiệu quả của kết nối kinh tế. Theo cơ quan chức năng Singapore, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của nước này trong nửa đầu năm đã đạt 887 tỷ, tăng 33% so với cùng kỳ. Điều quan trọng hơn với doanh nghiệp Việt Nam là: Việt Nam hiện giữ vị trí thứ 10 trong số các đối tác thương mại lớn nhất của Singapore, với thương mại song phương gần 27,9 tỷ, tăng 43,1%.
Đây không chỉ là các con số đẹp; nó cho thấy chuỗi giá trị thương mại giữa hai nước đang dịch chuyển lên nấc thang cao hơn. Nhập khẩu từ Việt Nam vào Singapore tăng rất mạnh, chứng tỏ hàng Việt đang gắn sâu hơn vào chuỗi cung ứng trung chuyển, logistics và phân phối khu vực. Nói cách khác, Singapore ngày càng là “cửa ngõ” và bệ phóng, còn Việt Nam ngày càng là “nhà sản xuất” trong chuỗi giá trị thương mại khu vực. Ai hiểu và bám vào cấu trúc mới này sẽ chiếm được vị trí trong thị trường rộng hơn ASEAN và xa hơn.
Chiến lược kinh tế mới và cơ hội kết nối tài chính – đầu tư
Lý do Việt Nam - Singapore đẩy mạnh kết nối tài chính đầu tư lúc này không chỉ vì số liệu tăng trưởng ấn tượng, mà còn vì cả hai đều chịu áp lực tái cấu trúc trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động. Singapore đã công bố Báo cáo Rà soát Chiến lược Kinh tế (ESR), trong đó nhấn mạnh ba yêu cầu: tập trung vào các lĩnh vực giá trị cao, nâng cao khả năng thích ứng của nhà nước – doanh nghiệp – người lao động, và xây dựng khả năng chống chịu thông qua đa dạng hóa rủi ro và đối tác tin cậy.
Việt Nam, ở chiều ngược lại, không muốn dừng lại ở vai trò điểm đến FDI giá rẻ. Quan điểm nổi lên là phải trở thành đối tác chiến lược trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu, gắn với khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Singapore vì thế không chỉ là thêm một khu VSIP, mà là cùng tạo ra không gian phát triển chung, nơi dòng vốn song phương được định hướng vào lĩnh vực công nghệ cao, kinh tế số, năng lượng mới, logistics thông minh – những “sân chơi” mà doanh nghiệp nào vào sớm sẽ có lợi thế dài hạn.
Từ đối thoại cấp cao đến dòng vốn song phương cụ thể
Kết nối tài chính đầu tư không thể hiệu quả nếu chỉ dừng ở cam kết chính trị. Trong cuộc điện đàm với lãnh đạo Singapore, Thủ tướng Việt Nam nhấn mạnh chuẩn bị chính sách mới nhằm thu hút mạnh hơn dòng vốn đầu tư nước ngoài, đồng thời đề nghị hỗ trợ xây dựng các trung tâm tài chính quốc tế và mở rộng mạng lưới khu công nghiệp VSIP theo hướng công nghệ cao, chuyển đổi xanh. Phía Singapore đã đồng ý và cam kết nâng số lượng VSIP lên khoảng 30 khu trong năm tới. Đây là một thông điệp rõ: cơ sở vật chất cho dòng vốn đã và đang được mở rộng.
Những bước đi này được nối tiếp bằng Đối thoại Chiến lược Việt Nam - Singapore lần thứ nhất, nơi hai bên thông qua kết luận chiến lược với nhiều định hướng hợp tác tổng thể và kế hoạch cụ thể. Cùng với đó, tại phiên SOM, các cơ quan hai nước bàn sâu về việc tăng cường kết nối với các định chế tài chính, quỹ đầu tư, doanh nghiệp Singapore trong các lĩnh vực Việt Nam có nhu cầu và tiềm năng hợp tác. Doanh nghiệp Việt Nam nếu không chủ động “đi cùng” các cuộc đối thoại này – qua việc chuẩn bị dự án, nâng chuẩn quản trị, tuân thủ chuẩn quốc tế – sẽ khó tiếp cận lớp vốn chất lượng cao đang được định hướng ưu tiên.
Những trụ cột hợp tác mới và khuyến nghị cho doanh nghiệp
Phiên SOM khẳng định hai nước sẽ tiếp tục phát huy các cơ chế hiện có, đồng thời nhấn mạnh loạt lĩnh vực hợp tác mới: tài chính – ngân hàng, cơ sở hạ tầng, logistics, kinh tế số, đổi mới sáng tạo, năng lượng và phát triển nguồn nhân lực. Đây chính là “bản đồ” ưu tiên cho dòng vốn song phương trong giai đoạn tới. Các bên cũng nhất trí phối hợp để hoàn thiện nội dung trình Hội nghị Bộ trưởng Kết nối lần thứ 20, tạo cơ sở triển khai kết quả trên thực tế.
Ý nghĩa của việc tiếp tục nâng tầm chuỗi giá trị thương mại Việt Nam – Singapore là ở chỗ doanh nghiệp không còn chỉ xuất – nhập hàng hóa, mà có thể tham gia sâu hơn vào thiết kế, R&D, logistics, dịch vụ tài chính, thậm chí đồng sáng tạo sản phẩm mới. Đối với doanh nghiệp Việt Nam, thông điệp hành động rất rõ: một là dịch chuyển lên phân khúc giá trị cao; hai là chuẩn hóa quản trị theo chuẩn của nhà đầu tư Singapore; ba là chủ động tìm đối tác trong các lĩnh vực kinh tế số, công nghệ cao, năng lượng sạch. Ai chờ đợi “được gọi tên” sẽ tụt lại phía sau.
