Từ triển lãm UAV Vietnam đến bài toán tự chủ công nghệ drone
Tự chủ công nghệ drone của các doanh nghiệp UAV nội địa là chiến lược phát triển năng lực nghiên cứu, thiết kế và tích hợp toàn bộ cấu phần từ nền tảng bay, cảm biến, hệ thống điều khiển đến hạ tầng dữ liệu, nhằm giúp Việt Nam không chỉ sử dụng mà còn sản xuất, làm chủ giải pháp UAV và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị UAV khu vực và toàn cầu. Ngày 9/9, Triển lãm UAV Vietnam 2026 khai mạc tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC) Hà Nội, quy tụ doanh nghiệp công nghệ, nhà sản xuất và đơn vị nghiên cứu trong và ngoài nước đang hoạt động trong lĩnh vực UAV tại Việt Nam, diễn ra đến ngày 11/9. Đây không chỉ là sự kiện trình diễn công nghệ, mà là “phòng thí nghiệm” sống động để đo sức cạnh tranh của doanh nghiệp drone nội địa. Nếu không dám đặt mục tiêu làm chủ công nghệ, doanh nghiệp Việt sẽ chỉ dừng lại ở vai trò người dùng cuối trong chính không gian kinh tế tầm thấp mà mình đang góp phần xây dựng.
HTI UAS và thông điệp Make in Vietnam trong hệ sinh thái Horus
Giữa hàng loạt gian trưng bày, HTI UAS nổi lên như ví dụ rõ nét nhất cho tham vọng tự chủ công nghệ drone của doanh nghiệp nội địa. Thay vì nhập trọn gói nền tảng bay và hệ thống điều khiển, HTI chọn xây dựng hệ sinh thái UAV Horus “Make in Vietnam”, với các nền tảng P02 trinh sát tầm xa, QS24 tuần tra tự động và HW-100 vận tải hạng nặng phục vụ cứu hộ, tiếp tế khẩn cấp. Nhưng điểm đáng giá nằm ở phần nhìn không thấy: HTI Ground Station, H-Link, Flight Controller, module định vị GNSS/GPS, công nghệ điều hướng và tự hành được nghiên cứu và tích hợp vào một kiến trúc thống nhất. Khi các nền tảng bay kết nối với hệ thống điều khiển và quản lý, UAV trở thành một mắt xích trong mô hình Command & Control (C2), chứ không phải chiếc máy bay đơn lẻ. Đây là cách doanh nghiệp Việt nâng cấp mình từ thợ lắp ráp thành nhà thiết kế hệ thống.
| Nền tảng Horus | Nhóm nhiệm vụ | Ý nghĩa chiến lược |
|---|---|---|
| Horus P02 | Trinh sát tầm xa | Khẳng định năng lực thiết kế khí động và điều khiển tầm xa |
| Horus QS24 | Tuần tra, giám sát | Đưa UAV vào mô hình hoạt động liên tục, tự động hóa |
| Horus HW-100 | Vận tải hạng nặng | Mở cửa cho ứng dụng logistics, cứu hộ trong kinh tế tầm thấp |
Diễn đàn kinh tế tầm thấp: Nơi doanh nghiệp UAV đo sức cạnh tranh
Song song triển lãm là Diễn đàn Kinh tế tầm thấp và Công nghiệp UAV Việt Nam, với mục tiêu rõ ràng: tạo không gian đối thoại để nhận diện điều kiện hình thành hệ sinh thái, nâng cao năng lực công nghệ và sức cạnh tranh trong lĩnh vực UAV. Diễn đàn được tổ chức với sự bảo trợ của Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Bộ Tài chính cùng các mạng lưới và liên minh chuyên ngành, nhấn mạnh UAV không còn là chuyện riêng của một vài doanh nghiệp kỹ thuật. Theo NIC, cơ hội của Việt Nam không chỉ nằm ở việc mở rộng ứng dụng UAV mà còn ở xây dựng năng lực công nghiệp, làm chủ công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Câu hỏi chiến lược đặt ra cho doanh nghiệp drone nội địa là: chọn vị thế nào trong chuỗi giá trị UAV – nhà cung cấp linh kiện, nhà phát triển giải pháp hay người bán lại sản phẩm ngoại? Câu trả lời sẽ quyết định khả năng tồn tại khi kinh tế tầm thấp chuyển từ khái niệm mới sang thị trường thực.
Kinh tế tầm thấp: không gian mới cho doanh nghiệp drone nội địa bứt phá
Kinh tế tầm thấp đang được định hình như một không gian kinh tế mới, bao quát hệ sinh thái công nghệ, hạ tầng, dữ liệu và dịch vụ hoạt động trong không gian thấp gần mặt đất. Phạm vi ứng dụng trải rộng từ logistics, nông nghiệp chính xác, khảo sát bản đồ, kiểm tra hạ tầng, giám sát môi trường, cứu hộ cứu nạn đến dịch vụ đô thị thông minh. Khi UAV kết nối với dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và các hệ thống điều hành, người dân có thể hưởng lợi trực tiếp từ giám sát hạ tầng, quản lý tài nguyên, logistics và quản lý đô thị hiệu quả hơn. Việt Nam có tiềm năng lớn nhờ nhu cầu trong sản xuất, nông nghiệp, logistics, xây dựng, quản lý đô thị và lợi thế nhân lực kỹ thuật, cộng đồng doanh nghiệp công nghệ năng động. Nhưng nếu doanh nghiệp chỉ dừng ở công đoạn vận hành, phần giá trị cao nhất sẽ thuộc về những ai nắm được phần cứng, phần mềm điều khiển, chip bán dẫn, cảm biến và nền tảng quản lý vận hành.
Từ diễn đàn đến chuỗi giá trị UAV: Doanh nghiệp Việt phải chọn con đường dài
Chuỗi giá trị UAV toàn cầu đang mở rộng nhanh cùng sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, cảm biến, vật liệu mới, định vị và viễn thông. Điều này giúp doanh nghiệp Việt có thêm “cửa” tham gia từ nghiên cứu, thiết kế, sản xuất linh kiện đến phát triển giải pháp và dịch vụ chuyên ngành. Tại diễn đàn, cách tiếp cận được nhấn mạnh là liên kết năng lực giữa doanh nghiệp, viện trường và đối tác công nghệ để từng bước làm chủ các cấu phần quan trọng trong chuỗi giá trị, thay vì một doanh nghiệp cố gắng làm tất cả. Lễ ký kết MOU giữa HTI và một đối tác công nghiệp ngay trong khuôn khổ diễn đàn cho thấy xu hướng chuyển từ nói về liên kết sang hợp tác cụ thể, đồng phát triển sản phẩm, xây dựng chuỗi cung ứng trong nước. Nếu coi UAV Việt Nam 2026 và Tuần lễ VITW là điểm xuất phát, thì con đường thực sự là chiến lược dài hạn: tự chủ công nghệ drone, chia sẻ rủi ro qua mô hình đồng phát triển và kiên nhẫn chiếm chỗ trong chuỗi giá trị UAV bằng những cấu phần “Made in Vietnam” có sức cạnh tranh.
