Khi thông điệp xanh bước ra khỏi sân khấu
Nghệ sĩ sống xanh là những người dùng lựa chọn và hành động thường ngày để giảm tác động đến môi trường, đồng thời khuyến khích cộng đồng cùng hình thành thói quen bền vững. Tại Ngày hội Việt Nam Xanh, nhiều văn nghệ sĩ nhận lời đồng hành để lan tỏa thông điệp “Chuyển đổi xanh - Hiệu quả bền vững” bằng câu chuyện, hành động thiết thực và nội dung trên mạng xã hội. Sự kiện diễn ra ngày 7 và 8-11 tại công viên Phan Đình Phùng, TP.HCM; nghệ sĩ góp mặt trong các hoạt động và đêm nhạc. Đây là hướng đi đáng chú ý: bảo vệ môi trường khó thành phong trào rộng khắp nếu chỉ dừng ở khẩu hiệu hay một ngày hội. Khi gương mặt công chúng biến thông điệp thành những lựa chọn dễ làm, lối sống thân thiện môi trường có cơ hội hiện diện trong đời sống thường nhật.
Phi Hùng chọn đồng hành vì ý nghĩa chương trình
Nguyễn Phi Hùng dành ưu tiên cho lời mời tham gia Việt Nam Xanh vì trân trọng ý nghĩa của chương trình và thông điệp gắn kết cộng đồng. Với anh, đây không chỉ là một sân khấu ca nhạc: âm nhạc có thể kết nối con người, khơi gợi cảm xúc và đưa họ đến gần hơn với hành động vì môi trường. Ca sĩ cũng cho biết lối sống xanh bắt đầu từ những việc cụ thể trong sinh hoạt: phân loại rác, trồng thêm cây trong vườn và tạo mảng xanh trong nhà. Những ví dụ này thuyết phục hơn lời kêu gọi chung chung bởi chúng cho thấy sống xanh không đòi hỏi ai cũng phải làm điều phi thường. Khi nghệ sĩ thực hành điều mình truyền đi, thông điệp có thêm sức nặng; khi biểu diễn, họ có thể giúp khán giả nhớ rằng lựa chọn xanh vẫn tiếp tục sau khi ánh đèn sân khấu tắt.
“Mỗi chúng ta đều là những đại sứ nâng cao ý thức chung tay bảo vệ môi trường và sống xanh”, Phi Hùng kêu gọi. Cách nhìn ấy đặt công chúng vào vai trò chủ động, thay vì xem trách nhiệm bảo vệ môi trường là việc riêng của nghệ sĩ hay ban tổ chức.
Sức ảnh hưởng chỉ có giá trị khi dẫn đến việc làm
Nghệ sĩ có lợi thế đưa chủ đề môi trường đến với nhóm khán giả vốn không chủ động tìm hiểu vấn đề này. Âm nhạc, hình ảnh và câu chuyện cá nhân khiến một thông điệp khô khan trở nên dễ nhớ, còn mạng xã hội giúp nó tiếp tục lan truyền ngoài khuôn khổ sự kiện. Tuy nhiên, độ phủ không đồng nghĩa với thay đổi: lời kêu gọi chỉ có ích khi đi kèm gợi ý cụ thể như phân loại rác, tái chế, mang túi vải hoặc hạn chế đồ nhựa dùng một lần. Điều đáng ghi nhận ở Ngày hội Việt Nam Xanh là nhiều nghệ sĩ chia sẻ cả thói quen lẫn hành động, thay vì chỉ xuất hiện để biểu diễn. Đây là khác biệt quan trọng giữa quảng bá hình ảnh và tạo ảnh hưởng có trách nhiệm: người nổi tiếng mở cánh cửa chú ý, nhưng chính việc làm lặp lại hằng ngày mới biến sự quan tâm thành nếp sống.
Ngày hội tạo điểm bắt đầu, thói quen quyết định kết quả
Việt Nam Xanh được khởi xướng từ ngày 20-4-2024 với mục tiêu lan tỏa lối sống xanh, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Chương trình còn hướng đến hưởng ứng các cam kết tại COP26 và thúc đẩy chuyển đổi xanh trong cộng đồng. Tại ngày hội, người tham gia có thể thực hiện nhiệm vụ ở năm trạm xanh, tích lũy điểm sau khi hoàn thành và có cơ hội nhận quà; tổng số quà tặng được công bố là hơn 17.000. Đây là cách biến việc tham dự thành trải nghiệm có tương tác, nhưng giá trị lâu dài không nằm ở phần thưởng. Nó nằm ở việc mỗi người mang một thói quen mới về nhà. Nghệ sĩ có thể khơi gợi bước đầu, còn gia đình, trường học và nơi làm việc sẽ quyết định lối sống thân thiện môi trường có trở thành lựa chọn quen thuộc hay không.
Từ sự hưởng ứng đến trách nhiệm chung
Ngày hội Việt Nam Xanh cho thấy sức ảnh hưởng của nghệ sĩ có thể làm môi trường trở thành chủ đề gần gũi hơn, nhất là khi người nổi tiếng vừa lên tiếng vừa nêu gương bằng hành động. Nhưng không nên đặt kỳ vọng rằng một buổi biểu diễn hay vài bài đăng có thể tự giải quyết vấn đề môi trường. Vai trò của nghệ sĩ là khơi mở sự chú ý và truyền cảm hứng; vai trò của công chúng là duy trì những lựa chọn có trách nhiệm sau sự kiện. Từ việc phân loại rác, trồng cây đến hạn chế vật dụng dùng một lần, mỗi hành động nhỏ sẽ có ý nghĩa khi được lặp lại và lan rộng. Sự kiện có thể là điểm hẹn, còn một Việt Nam xanh hơn phải được xây dựng bằng thói quen chung mỗi ngày.
