Một dòng nhạc tinh hoa bước vào nhịp sống thường ngày
VOV Sonata FM89 là kênh âm nhạc chuyên biệt của Đài Tiếng nói Việt Nam, lấy giao hưởng và thính phòng làm trọng tâm, đồng thời phát cổ điển, jazz cùng những thể loại nhạc không lời có giá trị nghệ thuật. Sáng 20/10, Đài khởi động phát sóng thử nghiệm kênh tại Hà Nội, mở một lối nghe mới cho công chúng thay vì để những tác phẩm này chỉ hiện diện trong nhà hát hoặc các buổi hòa nhạc. Điểm đáng chú ý không nằm ở việc bổ sung thêm một tần số, mà ở cách đưa nhạc giao hưởng phát thanh vào sinh hoạt thường nhật: chương trình phát liên tục, được sắp xếp theo từng thời điểm trong ngày và tiết chế lời dẫn để âm nhạc giữ vị trí trung tâm. Với thông điệp “Âm nhạc tinh hoa kết nối cảm xúc”, kênh chọn cách nói về cảm xúc và vẻ đẹp thay vì dựng lên một cánh cửa kiến thức chỉ dành cho người sành nhạc.
Sự tiện lợi có thể thay đổi thói quen nghe
Trong thời đại ứng dụng nhạc số cho phép tự chọn từng bài, một kênh phát thanh liên tục có lợi thế riêng: người nghe không phải tìm kiếm, lập danh sách hay liên tục thao tác để nối các tác phẩm. Phương Linh, 20 tuổi, ở Hà Nội, cho biết kênh giúp cô nghe nhạc mình yêu thích trọn vẹn hơn và có thể bật trong lúc học hoặc làm việc khác. Trải nghiệm ấy cho thấy tiện lợi không làm giảm giá trị của âm nhạc; nó giúp tác phẩm có cơ hội đồng hành với người nghe lâu hơn. Với ông Xuân Hưng, 69 tuổi, ở Ninh Bình, chương trình phát cả ngày đáp ứng thói quen nghe vào buổi sáng và trước khi ngủ, đồng thời trở thành món ăn tinh thần của gia đình. Những chia sẻ này gợi ra sức mạnh phổ cập của một dòng phát liên tục: người nghe có thể bắt đầu mà không cần chuẩn bị kiến thức hay dành riêng một buổi tối.
Rào cản nằm ở cơ hội tiếp cận, không hẳn ở thị hiếu
Giao hưởng và thính phòng thường bị xem là kén người nghe, nhưng định kiến ấy có thể nhầm sự thiếu cơ hội với sự thiếu nhu cầu. NSND Phạm Ngọc Khôi, Phó Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam, khẳng định nhạc giao hưởng có công chúng riêng; Internet và các nền tảng số cũng đã mở thêm con đường tiếp cận ngoài nhà hát. PGS.TS Bùi Hoài Sơn nhận định khoảng cách giữa sân khấu hòa nhạc và đời sống thường nhật được rút ngắn khi tác phẩm đến với người dân qua radio, điện thoại hoặc thiết bị kết nối Internet. Đó là lý do âm nhạc cổ điển tiếp cận rộng hơn không chỉ nhờ thay đổi khẩu vị, mà còn nhờ có thêm thời gian, phương tiện và cơ hội để nghe. VOV Sonata FM89 có thể giúp người chưa từng chọn một bản giao hưởng chủ động gặp gỡ dòng nhạc này, không cần xem kiến thức chuyên sâu là điều kiện nhập cuộc.
Mở rộng từ sóng FM sang không gian số
Kênh được chuẩn bị trong ba tháng, từ ý tưởng đến xây dựng nội dung, nhân lực, bản quyền, công nghệ và phương án phát sóng. Từ nay đến cuối năm 2026, Đài dự kiến tận dụng hạ tầng hiện có để phủ sóng FM tại 10 địa bàn: Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Cần Thơ, Nha Trang, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hưng Yên, Bắc Ninh và Phú Quốc. Từ năm 2027, kế hoạch là đầu tư máy phát mới, mở rộng tới các đô thị và trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, du lịch, hướng tới mạng lưới toàn quốc. Trên môi trường số, kênh sẽ từng bước phát triển nghe theo yêu cầu, chuyên đề, podcast và video. Đây là hướng đi cần thiết để thính phòng trực tuyến và phát thanh cùng phục vụ nhiều thói quen nghe. Nếu duy trì được chất lượng tuyển chọn và mở rộng độ phủ như dự kiến, VOV Sonata FM89 có thể biến âm nhạc hàn lâm từ lựa chọn hiếm hoi thành một phần bình thường của đời sống.
