Mưa lũ biến đường sá thành điểm nguy hiểm
Mưa lũ Đắk Lắk là đợt mưa kéo dài khiến khu dân cư phía Đông tỉnh ngập sâu, đường sá bị chia cắt và nước tràn vào nhà, đồng thời làm tăng nguy cơ sạt lở trên các tuyến giao thông. Tác động không dừng ở chuyện đi lại bất tiện: nước lên nhanh có thể cô lập hộ dân và khiến việc ứng phó trở nên cấp bách. Tại xã Tuy An Tây, nước hồ Đồng Tròn qua tràn về hạ lưu, nhiều tuyến đường ngập và nước đã vào nhà dân ở thôn Trung Lương 2.
Cường độ mưa cho thấy vì sao tình hình chuyển biến nhanh. Cảnh báo từ hồ Mỹ Lâm ghi nhận 222 mm mưa trong 4 giờ tính đến 0 giờ ngày 12/11; mưa lớn kết hợp nước xả qua tràn khiến mực nước hạ du dâng nhanh, đe dọa các vị trí trũng thấp. Đây không phải lúc người dân có thể chờ nước ngập mới tính phương án: cần theo dõi cảnh báo, kê cao đồ đạc và tránh đi qua đường ngập.
Sạt lở cao tốc làm lộ điểm yếu của hành lang vận tải
Khoảng 5h13 ngày 12/11, taluy dương trên cao tốc Bắc – Nam phía Đông, đoạn Chí Thạnh – Vân Phong qua Đắk Lắk, sạt xuống khiến đất đá tràn đường và giao thông ách tắc. Tại Km1287+750 đến Km1287+850, lớp đất phủ mặt đường dày khoảng 30 cm; đoạn Km1288+170 đến Km1288+240 bị đất phủ dày 0,3–1,3 m. Riêng làn số 1 có nơi bị phủ hơn 30 cm, khiến ô tô không thể đi qua.
Đơn vị quản lý đường bộ đã phân luồng xe hướng Bắc – Nam ra Quốc lộ 1, đồng thời huy động máy móc và nhân lực dọn đất đá; làn số 1 sau đó được thông xe. Việc khắc phục nhanh là cần thiết, nhưng sự cố cũng nhắc rằng một tuyến cao tốc không thể được xem là an toàn chỉ vì mặt đường đã thông. Độ ẩm đất ở một số nơi đã trên 80%, thậm chí bão hòa, nên nguy cơ sạt lở còn hiện hữu nếu mưa lớn tiếp diễn.
Khánh Hòa: cầu bị cuốn, trụ viễn thông gãy, điểm ngập xuất hiện
Ở Khánh Hòa, mưa từ đêm 9/11 đến trưa 10/11 khiến phía Bắc tỉnh ghi nhận lượng mưa phổ biến 50–100 mm. Nước từ thượng nguồn sông Cái cuốn trôi cầu gỗ Diên Phú, nối khu vực Diên Phú với phường Tây Nha Trang; chính quyền phải căng dây và đặt cảnh báo để ngăn người dân qua lại. Tại Nha Trang, giàn hoa giấy đổ kéo theo trụ viễn thông gãy; dây cáp vướng vào một phương tiện, khiến người điều khiển bị xây xát nhẹ.
Mưa lớn cũng gây ngập cục bộ tại một số nơi ở Nam Ninh Hòa trong đêm 9/11 và rạng sáng 10/11, khiến địa phương cho học sinh nghỉ để bảo đảm an toàn. Nước đã rút hết vào trưa 10/11, nhưng chính quyền cảnh báo nguy cơ tái ngập nếu mưa tiếp tục; các điểm có nguy cơ được cắm biển và bố trí người hướng dẫn. Ngập lụt Khánh Hòa vì vậy không chỉ là chuyện mực nước nhất thời: cầu, dây cáp và đường ngập đều có thể gây nguy hiểm cho người đi đường.
Theo dõi lũ và hạn chế đi lại là ưu tiên trước mắt
Diễn biến tiếp theo còn phụ thuộc vào mưa và lượng nước về các sông, hồ. Cảnh báo của Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Đắk Lắk cho biết mực nước sông Kỳ Lộ đang lên nhanh; dự báo trong 24 giờ tới lũ tiếp tục lên, sau đó đạt đỉnh rồi giảm dần. Hồ Đồng Tròn có thể xả nước điều tiết sớm hơn 9 giờ sáng cùng ngày. Những thông tin này cần được cập nhật sát sao ở hạ du, nơi người dân có ít thời gian phản ứng khi nước dâng.
Bài học rõ nhất từ đợt mưa lũ này là không nên đánh đồng việc thông xe với việc nguy hiểm đã qua. Đất đá tràn đường, cầu bị cuốn và nước vào nhà là những dấu hiệu cho thấy rủi ro trải rộng từ taluy cao tốc tới từng tuyến đường dân sinh. Người dân nên tránh khu vực ngập, không tự ý qua cầu tràn và làm theo hướng dẫn của lực lượng chức năng. Kết luận trước mắt rất rõ: ưu tiên an toàn, còn việc lưu thông hay sinh hoạt chỉ nên tiếp tục khi tuyến đường và mực nước đã được xác nhận an toàn.
