Cuộc thi ảnh 2026: nhiếp ảnh không chỉ là cái đẹp mà là lập luận bằng hình
Cuộc thi ảnh 2026 là tập hợp những sân chơi quốc tế và địa phương nơi các nhiếp ảnh gia dùng hình ảnh để ghi lại khoảnh khắc quyết định, phản ánh đời sống đô thị, di sản văn hóa và vẻ đẹp địa phương, đồng thời khẳng định quan điểm cá nhân trước các vấn đề xã hội, thẩm mỹ và ký ức tập thể. Năm nay, các ảnh đoạt giải quốc tế và trong nước cho thấy một xu hướng rõ rệt: người chụp không còn chỉ săn cảnh đẹp, mà dùng mỗi khung hình như một lập luận bằng hình về thế giới quanh mình. Từ sa mạc UAE đến những khu tập thể cũ, từ đường phố thể thao đến góc nhỏ Tuyên Quang, nhiếp ảnh đang trở thành thứ ngôn ngữ thị giác có khả năng tranh luận, chất vấn và kể chuyện hơn bao giờ hết.
Nipa Awards UAE: khi nhiếp ảnh Việt Nam bước vào sân chơi toàn cầu
Ở cấp độ quốc tế, Nipa Awards UAE là một trong những cuộc thi ảnh 2026 cho thấy sức nặng của sân chơi toàn cầu: 4.139 ảnh của hơn 800 nhiếp ảnh gia từ 83 quốc gia gửi dự thi ở 16 thể loại, từ Con người/Chân dung đến Phong cảnh, Tối giản, Mỹ thuật… được thẩm định bởi 11 giám khảo đến từ nhiều nước khác nhau. Trong bối cảnh đó, việc một phóng viên Việt Nam đoạt hai bằng danh dự với bộ ảnh màu và đen trắng “Những câu chuyện trong khu tập thể cũ” (thể loại Tài liệu) và “Vẻ đẹp của sự tàn phai” (Con người/Chân dung) không chỉ là thành tích cá nhân mà là tín hiệu tích cực cho nhiếp ảnh Việt Nam. Bộ ảnh về khu tập thể cũ từng đoạt Huy chương Bạc Budapest Foto Awards và được triển lãm tại Kyoto, cho thấy cách kể chuyện bằng hình của người Việt đã đủ sức đối thoại với khán giả quốc tế.
Khoảnh khắc quyết định: thể thao, thiên nhiên hoang dã và đường phố lên tiếng
Ở bình diện khác, cuộc thi “Decisive Moments” tháng 9 nhấn mạnh đúng khái niệm khoảnh khắc quyết định: đó là những thời điểm mà mọi yếu tố trong khung hình cùng lúc kết hợp để tạo nên một câu chuyện mạnh mẽ. Để bắt được khoảnh khắc này, người chụp phải kiên nhẫn quan sát, dự đoán và bấm máy đúng thời điểm, đồng thời làm chủ thiết lập máy ảnh. Các bài dự thi trải rộng từ thể thao, thiên nhiên hoang dã, đường phố đến những khoảnh khắc đời thường ở sân sau. Bức “Clear” ghi lại cú nhảy của ngựa trong sự kiện cưỡi ngựa, với tốc độ chụp đủ nhanh để đóng băng chuyển động và bố cục dùng chướng ngại vật, hoa hai bên làm khung cho câu chuyện hành động. “Oops” lại chọn khoảnh khắc đàn chim giật mình bên máng ăn, mắt chúng căng thẳng, màu xanh – cam trên thân chim hòa với nền, tạo nên một khung hình vừa sinh động vừa có chiều sâu cảm xúc.
TP.HCM: từ ký ức đô thị đến công nghiệp văn hóa qua hai cuộc thi ảnh
Nếu Nipa Awards UAE và “Decisive Moments” cho thấy sức mạnh khoảnh khắc, thì hai cuộc thi ảnh tại TP.HCM lại đặt trọng tâm vào ký ức và đời sống đô thị. Cuộc thi trực tuyến “My City – My Story” và cuộc thi chụp ảnh thực địa “Photo Marathon” với chủ đề “From Urban Memory to Cultural Industry” vừa được phát động, hướng đến việc dùng hình ảnh để kể lại câu chuyện thành phố, tôn vinh giá trị văn hóa, di sản và những biến đổi của đời sống đô thị. Người dự thi, chủ yếu không phải nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp, được khuyến khích ghi lại khoảnh khắc TP.HCM từ hình thành, phát triển đến hiện tại, mỗi người tối đa ba ảnh. Theo ban tổ chức, đây là hoạt động nằm trong Chương trình lý luận phê bình văn học nghệ thuật của thành phố, cho thấy nhiếp ảnh đang được nhìn nhận như một công cụ quan trọng trong chiến lược công nghiệp văn hóa, chứ không chỉ là thú chơi cá nhân.
Tuyên Quang trong mắt tôi: ảnh địa phương và quyền kể chuyện của cộng đồng
Ở cấp độ địa phương, cuộc thi “Tuyen Quang in My Eyes” cho thấy sức mạnh của nhiếp ảnh cộng đồng. Cuộc thi thu hút 126 tác phẩm của cả nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp lẫn không chuyên trong và ngoài tỉnh. Kết quả, ban tổ chức trao giải cho 19 tác phẩm xuất sắc: 15 giải ảnh đơn (5 giải nhất, 5 giải nhì, 5 giải ba), 3 giải ảnh bộ và 1 giải ảnh được yêu thích nhất. Những khung hình này được trưng bày triển lãm, biến nỗ lực cá nhân thành ký ức tập thể về thiên nhiên, văn hóa và con người Tuyên Quang. Theo mô tả của ban tổ chức, cuộc thi là sân chơi sáng tạo cho người yêu nhiếp ảnh, đồng thời khơi gợi tinh thần tiên phong của giới trẻ trong việc quảng bá hình ảnh quê hương. Từ đây có thể thấy, ảnh đoạt giải không chỉ là tấm ảnh đẹp, mà là quyền được kể chuyện của cộng đồng về chính nơi họ sống. Khi các cuộc thi từ quốc tế đến địa phương cùng tôn trọng quyền kể chuyện ấy, nhiếp ảnh Việt Nam có cơ hội định hình bản sắc riêng trong dòng chảy hình ảnh toàn cầu.
