Di sản cần được nhìn bằng đôi mắt hôm nay
Nhiếp ảnh di sản là cách dùng hình ảnh để ghi lại công trình, trang phục và dấu ấn văn hóa, đồng thời khơi gợi câu chuyện khiến người xem muốn tìm hiểu nơi chốn phía sau khung hình. Những năm gần đây, người trẻ chọn di tích và không gian văn hóa truyền thống cho các chuyến đi cuối tuần, không chỉ để tham quan mà còn chụp ảnh, lưu niệm và khám phá nét riêng của từng vùng đất. Đây là một hướng tiếp cận đáng quý: tình yêu di sản có thể bắt đầu từ trải nghiệm gần gũi, thay vì đợi đến khi ai đó trở thành chuyên gia. Ở Huế, Trần Thùy Linh xuất hiện tại Hoàng thành trong áo Nhật Bình đỏ nổi bật trên nền trang phục trắng, giữa tường cổ, cột gỗ sẫm màu và dấu tích kiến trúc cung đình. Khi chụp ảnh kiến trúc cổ, sự hòa quyện giữa cổ phục và không gian giúp khung hình gợi được nhiều lớp thời gian hơn một bức ảnh chỉ ghi lại địa điểm.
Một khung hình đẹp nên mở ra câu hỏi
Bộ Nhật Bình không chỉ tạo điểm nhấn thị giác. Trang phục cung đình này gắn với phụ nữ hoàng gia và tầng lớp quý tộc triều Nguyễn; màu sắc, hoa văn, chất liệu và phụ kiện đều có quy chế theo địa vị người mặc. Đặt trang phục trong Hoàng thành, người chụp tạo được một câu chuyện bằng hình ảnh, nhưng giá trị lớn hơn nằm ở những điều câu chuyện ấy khiến người xem muốn biết: hoa văn có ý nghĩa gì, bộ áo thuộc thời kỳ nào, và vì sao nó được mặc như vậy? Thùy Linh chia sẻ rằng niềm yêu thích cổ phục mở ra hành trình tìm hiểu sâu hơn về văn hóa Việt Nam; sự tò mò sau trải nghiệm có thể trở thành điểm khởi đầu cho tình yêu văn hóa bền lâu. Với người trẻ, cách tiếp cận này biến di sản từ phông nền chụp ảnh thành một phần có thể khám phá. Điều đó đòi hỏi người đăng ảnh chú ý đến thông tin chính xác về địa danh, kiến trúc và trang phục.
Ký ức thành phố được tạo từ những khoảnh khắc chung
Nhiếp ảnh đô thị không nhất thiết phải săn tìm biểu tượng lớn; đôi khi vẻ riêng của một nơi hiện lên trong nhịp sống thường nhật. Tại Hải Phòng, Giang Sơn Đông chụp hồ Phương Lưu bằng điện thoại khi thành phố lên đèn, lấy sự phản chiếu của ánh sáng và các tòa nhà làm nên tác phẩm “The Beauty of the Port City”, đoạt giải Nhất cuộc thi “Hai Phong in My Eyes 2026”. Cuộc thi lần đầu tổ chức nhận khoảng 1.900 tác phẩm với ba chủ đề Con người – Cảnh quan – Cộng đồng; ban tổ chức chọn 100 ảnh triển lãm và trao một giải Nhất, ba giải Nhì, 12 giải Ba cùng 84 giải Khuyến khích. Nguyễn Gia Khiêm xem cuộc thi là dịp kể chuyện quê hương qua hình ảnh quen thuộc; một tác phẩm của anh đoạt giải Ba và ba tác phẩm được chọn triển lãm. Những sân chơi cộng đồng như vậy góp phần bảo tồn ký ức thành phố: nhiều góc nhìn cá nhân cùng lưu lại bản sắc địa phương và một đô thị đang đổi thay.
