TC Group – VGX: bắt tay để phá vỡ mô hình trạm sạc khép kín
Thỏa thuận hợp tác giữa TC Group và VGX về phát triển hạ tầng năng lượng xanh, với mạng lưới trạm sạc xe điện và trạm đổi pin dùng chung cho nhiều thương hiệu, đánh dấu một bước chuyển từ mô hình trạm sạc khép kín sang hạ tầng mở, tạo nền tảng cho giao thông điện hóa phát triển nhanh hơn, dễ tiếp cận hơn và giảm phụ thuộc vào hệ sinh thái riêng lẻ của từng hãng. Điểm mấu chốt của thỏa thuận này là biên bản ghi nhớ (MOU) giữa Tập đoàn Thành Công (TC Group) và Công ty Cổ phần Hạ tầng Năng lượng Xanh Việt Nam (VGX) nhằm phát triển hạ tầng năng lượng phục vụ phương tiện điện hóa tại Việt Nam. Lễ ký kết diễn ra tại trụ sở Petrolimex ở Hà Nội, với sự tham dự của lãnh đạo cấp cao hai bên và cổ đông của VGX. Đây không phải một thương vụ mang tính hình thức: nó thể hiện lựa chọn chiến lược rõ ràng là ưu tiên hạ tầng năng lượng xanh và mạng lưới sạc dùng chung thay vì "mỗi hãng một hệ thống" – mô hình từng khiến người dùng e dè khi chuyển sang xe điện.
Hạ tầng mở: lợi thế cạnh tranh mới trên thị trường xe điện
Trong thị trường xe điện còn non trẻ, ai nắm được hạ tầng sạc sẽ nắm lợi thế cạnh tranh dài hạn. TC Group đang sở hữu hệ sinh thái phân phối ô tô rộng khắp cùng danh mục sản phẩm đang chuyển dịch mạnh sang xe điện hóa. Nhưng thay vì tự xây dựng toàn bộ hạ tầng trạm sạc xe điện, tập đoàn chọn liên minh với một chuyên gia hạ tầng năng lượng – VGX – để mở rộng mạng lưới nhanh hơn, ít rủi ro hơn. VGX là liên minh giữa Petrolimex, Xuân Cầu Holdings và Selex Motors, có khả năng biến hàng nghìn cửa hàng xăng dầu và điểm dừng nghỉ thành điểm cung cấp năng lượng xanh cho phương tiện điện. Quan trọng hơn, mạng lưới này được thiết kế theo định hướng mở, phục vụ "mọi hãng và mọi người dùng", không giới hạn một nhà sản xuất nào. Đây là đòn phản công rõ rệt với mô hình hệ sinh thái đóng: khi trạm sạc không còn là "lãnh địa riêng", cuộc chơi cạnh tranh sẽ dịch chuyển về chất lượng xe, dịch vụ và trải nghiệm tổng thể.
VGX biến cửa hàng xăng dầu thành mắt xích của hạ tầng năng lượng xanh
Điểm khác biệt lớn nhất của VGX nằm ở cách tiếp cận hạ tầng năng lượng xanh: thay vì bắt đầu từ con số 0, liên doanh sử dụng mạng lưới cửa hàng xăng dầu sẵn có của Petrolimex cùng các điểm dừng nghỉ trên quốc lộ và cao tốc để xây dựng trạm sạc xe điện và trạm đổi pin. Về mặt chiến lược, đây là cách tận dụng tài sản hiện hữu để rút ngắn thời gian "phủ sóng" hạ tầng, khi vị trí, lưu lượng giao thông và thói quen dừng nghỉ của người dùng đã được định hình từ lâu. Theo thông tin công bố, mạng lưới mới sẽ gồm cả trạm sạc và trạm đổi pin, phát triển theo mô hình mạng lưới sạc dùng chung cho nhiều chủng loại phương tiện. Dù chưa có lộ trình chi tiết về số lượng trạm, địa điểm và thời điểm vận hành, cách VGX đặt vấn đề cho thấy họ nhìn hạ tầng năng lượng như một dịch vụ nền tảng, chứ không là "phụ kiện" cho một thương hiệu xe cụ thể. Nếu thực tế triển khai đúng định hướng mở, đây có thể trở thành bước ngoặt trong quá trình chuyển dịch từ nhiên liệu hóa thạch sang điện hóa.
Người dùng được gì từ mạng lưới sạc dùng chung?
Hợp tác TC Group VGX không chỉ là câu chuyện chiến lược cấp tập đoàn; nó chạm trực tiếp đến trải nghiệm hàng ngày của người dùng xe điện. Hạ tầng sạc đang trở thành yếu tố then chốt quyết định việc phổ biến xe điện, khi khả năng tiếp cận điểm sạc, thời gian sạc và độ tương thích với hệ thống trạm sạc ảnh hưởng trực tiếp tới quyết định mua xe. Khi mạng lưới trạm sạc xe điện mở rộng trên nền hàng nghìn cửa hàng xăng dầu và điểm dừng nghỉ, người dùng sẽ ít lo "hết pin giữa đường" hơn. TC Group được hưởng lợi khi có thể mở rộng mạng lưới trạm sạc mà không phải đầu tư toàn bộ hạ tầng từ đầu, trong khi VGX có thêm lượng khách hàng lớn từ hệ sinh thái xe Hyundai, Nissan, Skoda và các dòng xe điện hóa khác do TC Group phân phối. Theo nội dung thỏa thuận, hai bên sẽ xây dựng chính sách ưu đãi riêng cho khách hàng thuộc hệ sinh thái TC Group khi sử dụng dịch vụ năng lượng của VGX, biến hạ tầng mở thành một lợi ích rõ ràng chứ không chỉ khái niệm chính sách.
Từ một MOU đến động lực chuyển dịch xanh trên quy mô quốc gia
Đáng lưu ý, thỏa thuận TC Group – VGX hiện mới ở dạng biên bản ghi nhớ: chưa có số lượng trạm, lộ trình đầu tư hay thời gian vận hành cụ thể. Nhưng điều đó không làm giảm ý nghĩa của bước đi này trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu Net Zero vào năm 2050 và thực hiện chủ trương chuyển đổi xanh trong giao thông. Khi doanh nghiệp ô tô bắt tay doanh nghiệp hạ tầng năng lượng, thay vì mỗi bên tự làm phần việc của mình, hệ thống giao thông xanh có cơ hội hình thành nhanh hơn và đồng bộ hơn. Sự kiện ký kết được đánh giá là nền tảng để hai bên cùng nghiên cứu, phát triển và từng bước triển khai hệ sinh thái hạ tầng năng lượng xanh hiện đại, thuận tiện và mang tính mở cho nhiều loại phương tiện và người dùng. Nếu các bước triển khai tiếp theo giữ đúng tinh thần "mọi hãng, mọi người dùng", mạng lưới sạc dùng chung sẽ không chỉ là lợi thế của TC Group VGX, mà còn là động lực khiến các hãng xe khác phải nghiêm túc tham gia vào quá trình chuyển dịch xanh, thay vì chờ đợi hạ tầng được ai đó xây sẵn.
