Top pick: Luôn ưu tiên lươn sống khỏe, cá tươi nguồn sạch
Hướng dẫn chọn lươn và cá an toàn là tập hợp các tiêu chí nhìn, sờ, ngửi để nhận biết lươn tươi, cá sạch, tránh 4 loại lươn và 4 loại cá dễ nhiễm ký sinh trùng, từ đó bảo vệ sức khỏe gia đình khi đi chợ mua hàng cho bữa ăn hàng ngày. Người mua nên ưu tiên chọn lươn còn sống khỏe, di chuyển linh hoạt tại các cửa hàng uy tín, phần thịt săn chắc và bật lại nhanh khi ấn nhẹ. Đây là lựa chọn an toàn nhất cho đa số gia đình vì giảm tối đa nguy cơ mầm bệnh trong thịt, phù hợp mọi món từ om chuối, nướng đến xào lăn. Với cá, ưu tiên những loại nuôi hoặc đánh bắt ở nguồn nước sạch, mắt trong, mang đỏ, thịt đàn hồi. Mức giá có thể cao hơn hàng thanh lý nhưng đổi lại là sự yên tâm cho sức khỏe lâu dài, đặc biệt với nhà có trẻ nhỏ và người lớn tuổi.
4 loại lươn không nên mua và cách chọn lươn tươi ngon
Để chọn lươn an toàn sức khỏe, điểm mấu chốt là tránh xa 4 nhóm lươn mà dân buôn có kinh nghiệm cũng không đụng vào. Thứ nhất là lươn đã chết, thân mềm nhũn mất đàn hồi; chạm tay thấy lỏm xuống, bụng dễ thối, vi khuẩn tràn vào thịt, dù nấu kỹ vẫn dễ gây tiêu chảy cấp. Thứ hai là lươn bốc mùi hôi, mùi chua hoặc mùi bất thường, thường là hàng ươn được rửa bằng chất tẩy, ăn vào gây áp lực cho gan thận và thịt bở, đắng. Thứ ba, lươn có nhiều vết loét, trầy xước hoặc đốm đỏ xuất huyết trên da, chính là ổ vi khuẩn và nấm đang sinh sôi. Thứ tư, lươn có bụng phình bất thường, lớp nhớt đục, vón cục như gel đặc hoặc chảy nhão cho thấy thức ăn ôi thiu đọng trong ruột hoặc nội tạng đã phân hủy. Khi chọn lươn tươi ngon, hãy ưu tiên thân thịt săn chắc, da nhẵn bóng, màu lưng – bụng phân định rõ ràng và đồng nhất từ đầu đến đuôi.
4 loại cá dễ "ôm ổ ký sinh trùng" dân buôn cũng ngại ăn
Theo một người bán thủy sản hơn 20 năm kinh nghiệm, dân trong nghề thường tránh xa 4 nhóm cá vì nguy cơ cá nhiễm ký sinh trùng cao. Đầu tiên là cá hồi vân nước ngọt bị giả làm cá hồi biển để ăn sống; môi trường nước ngọt là nơi lý tưởng cho sán dây phát triển, ăn sashimi từ loại này dễ mang nang sán dài hàng mét trong ruột. Thứ hai là các loại cá kiếm ăn và chui rúc dưới đáy bùn như cá chép, cá trê, cá chạch; chúng dễ nhiễm nang sán lá gan, giun tròn, sán dây và vi khuẩn đường ruột từ xác động vật và ốc dưới bùn. Thứ ba là cá nuôi trong ao tù, nước đọng như trắm, mè, trôi; nguồn nước ít lưu thông, lạm dụng cám tăng trọng khiến chúng thành ổ trùng bánh xe, trùng mỏ neo và sán lá gan. Cuối cùng là cá rô phi giá rẻ bất thường, thường xuất phát từ vùng nước thải ô nhiễm, chứa nhiều ký sinh trùng và kim loại nặng, mang thâm, mắt đục.
Dấu hiệu nhận biết cá, lươn nhiễm bệnh và cách nhận biết cá tươi chợ
Khi đi chợ, người mua có thể nhận biết cá nhiễm ký sinh trùng và lươn bệnh bằng vài dấu hiệu rất rõ ràng. Ở lươn, lớp da xuất hiện vết loét tròn, mảng trầy xước rộng hoặc đốm đỏ xuất huyết lấm chấm là dấu hiệu lươn đã nhiễm bệnh. Lớp nhớt chuyển màu đục ngầu, vón cục như gel đặc hoặc chảy nhão đi kèm bụng phình to cứng đơ cho thấy đường ruột bẩn, nội tạng phân hủy. Với cá, những con có lớp da xuất hiện vết loét tròn, đốm đỏ xuất huyết hoặc vảy tróc rơi rải rác thường đang mang bệnh. Để nhận biết cá tươi chợ, hãy nhìn mắt – mang, thân – vảy và thử độ đàn hồi thịt: ưu tiên mắt trong suốt, hơi phồng, mang đỏ tươi; vảy bám chặt, sáng bóng; khi ấn nhẹ vào thân thịt đàn hồi nhanh, săn chắc. Tránh xa cá mắt đục, mang xám thâm mùi chua, thịt bở rạc, chảy nhớt đục.
Vì sao dân buôn cũng ngại ăn và nguyên tắc chế biến an toàn
Người bán thủy sản lâu năm khẳng định: "Cá sống ở mảng bùn thối thì ruột bẩn cực kỳ, nhiều con mang mầm ký sinh trùng ẩn sâu trong thớ thịt". Đó là lý do ngay cả dân buôn cũng ngại ăn sống các loại cá nước ngọt, lươn chết hay cá rô phi nguồn nước thải. Theo chia sẻ, chọn được cá sạch và an toàn khó hơn nhiều so với tôm hay mực, vì giá rẻ có thể che giấu mầm ký sinh trùng nguy hiểm. Trong nghề, ai cũng biết cá nước ngọt dù đắt hay rẻ nếu không nấu chín kỹ thì tuyệt đối không chạm đũa. Tuy vậy, ký sinh trùng như giun, sán, vi khuẩn đều bị tiêu diệt hoàn toàn ở nhiệt độ cao; các loại cá kể trên nếu mua từ nguồn uy tín, sơ chế sạch (loại bỏ mang, ruột, màng đen trong bụng) và nấu chín kỹ 100% vẫn là thực phẩm bổ dưỡng, giàu đạm và an toàn cho gia đình. Sự cẩn trọng từ khâu đi chợ chọn lươn an toàn sức khỏe đến chế biến chín là chìa khóa bảo vệ cả nhà.
- Buy the lươn còn sống khỏe, thân săn chắc nếu bạn muốn tối ưu an toàn và chất lượng món ăn cho cả gia đình.
- Skip the lươn đã chết, thân mềm nhũn, bụng thối hoặc bốc mùi chua hăng dù giá rẻ bằng một nửa.
- Buy the lươn da nhẵn bóng, màu lưng – bụng rõ ràng, lớp nhớt trong suốt nếu bạn ưu tiên chọn lươn tươi ngon để chế biến đa dạng.
- Skip the lươn có vết loét tròn, đốm đỏ xuất huyết hoặc bụng phình to, lớp nhớt đục, vón cục như gel đặc.
- Buy the cá mắt trong suốt, mang đỏ tươi, vảy bám chặt, thịt đàn hồi nhanh khi ấn nếu bạn muốn nhận biết cá tươi chợ một cách chắc chắn.
- Skip the cá hồi vân nước ngọt bán làm cá hồi ăn sống nếu bạn và gia đình thích sashimi hoặc gỏi cá.
- Buy the cá nước ngọt (chép, trê, chạch, trắm, mè, trôi) từ nguồn nước sạch, chế biến chín kỹ khi bạn vẫn muốn tận dụng giá trị dinh dưỡng của chúng.
- Skip the cá rô phi giá rẻ bất thường, mang thâm, mắt đục, nội tạng bốc mùi vì nguy cơ cá nhiễm ký sinh trùng và kim loại nặng cao.
