Cầu Nhật Lệ 3 là gì và vì sao đáng để kỳ vọng?
Cầu Nhật Lệ 3 Quảng Trị là một cây cầu đường bộ vòm thép dài khoảng 561,4 m, rộng 23,5 m, thuộc dự án thành phần 2 dài 2,817 km nối Quốc lộ 1A với tuyến đường ven biển, được thiết kế ba vòm thép cao khoảng 50 m từ mặt nước và được giới thiệu là cầu vòm thép cao nhất tỉnh Quảng Trị. Đây là công trình giao thông mới nhưng đã kịp tạo nên tranh luận: liệu một dự án cầu 1.300 tỷ đồng có đủ sức trở thành đòn bẩy hạ tầng giao thông Trung Bộ, hay sẽ chỉ là thêm một cây cầu đẹp trong bức tranh đô thị ven biển? Câu trả lời, nếu nhìn đúng vào thiết kế, chức năng kết nối và tác động kinh tế – đô thị, nghiêng mạnh về vế thứ nhất.
Thiết kế vòm thép 50 m: biểu tượng kiến trúc hay phô trương hình thức?
Về mặt kỹ thuật, cầu Nhật Lệ 3 là một lựa chọn táo bạo. Cầu sử dụng kết cấu nhịp dạng vòm hộp thép và bê tông cốt thép liên tục gồm năm nhịp 40, 80, 120, 80 và 40 m, với hai mặt phẳng vòm được liên kết bằng hệ giằng gió ngang. Ba vòm thép màu trắng nặng 2.000 tấn, lấy cảm hứng từ những dãy núi đá vôi và dòng sông uốn lượn của Quảng Trị, trong đó vòm giữa cao khoảng 50 m từ mặt nước và 37 m từ mặt cầu, tạo nên cầu vòm thép cao nhất tỉnh. Đây không chỉ là một chi tiết kiến trúc để chụp ảnh; độ cao và kết cấu vòm cho phép khẩu độ thông thuyền tốt hơn, phù hợp tuyến sông, đồng thời trở thành cột mốc nhận diện đô thị mới. Lối đi bộ lát đá tự nhiên, mặt cắt ngang 23,5 m với bốn làn xe và tốc độ thiết kế 60 km/h cho thấy công trình ưu tiên cả giao thông lẫn trải nghiệm cảnh quan.
Dự án cầu 1.300 tỷ trong bức tranh hạ tầng giao thông Trung Bộ
Dự án thành phần 2 – cầu Nhật Lệ 3 và đường hai đầu cầu – có tổng mức đầu tư hơn 1.300 tỷ đồng, chiều dài khoảng 2,817 km, trong đó cầu dài 561,4 m, rộng 23,5 m. Công trình do Sở Tài chính tỉnh Quảng Trị làm chủ đầu tư, với tổng mức đầu tư 1.325 tỷ đồng, khởi công từ tháng 5/2023 và dự kiến hoàn thành trước tháng 10/2026. Đây là một mắt xích quan trọng trong quá trình hoàn thiện mạng lưới giao thông ven biển của Quảng Trị, nơi mục tiêu then chốt là kết nối Quốc lộ 1 với tuyến đường ven biển – hai trục có vai trò lớn đối với vận tải, đô thị và phát triển kinh tế vùng. Nói cách khác, cầu Nhật Lệ 3 không phải một dự án đơn lẻ mà là “khóa nối” giữa trục Bắc–Nam và trục ven biển, giúp hoàn chỉnh hạ tầng giao thông Trung Bộ theo hướng đa trục, thay vì phụ thuộc vào một tuyến duy nhất dọc Quốc lộ 1.
Kết nối hai đầu cầu: thay đổi hành trình, mở không gian đô thị ven biển
Điểm đáng nói nhất của cầu Nhật Lệ 3 không phải chỉ nằm trên sông, mà ở hơn 2,2 km đường dẫn kết nối vào mạng lưới hiện hữu. Phía tây, cầu đã nối với Quốc lộ 1 tại xã Quảng Ninh; phía đông, đoạn khoảng 300 m từ nút Nguyễn Thị Định đến đường ven biển đang hoàn thiện với nền đường rộng 40–55 m. Khi đưa vào khai thác, cầu đường bộ thứ ba qua sông Nhật Lệ sẽ tạo thêm một hướng di chuyển giữa trung tâm và khu vực phía đông, giúp phân bổ lại dòng phương tiện thay vì dồn lên các cầu hiện hữu. Phối cảnh hoàn thiện cho thấy trục kết nối mới này rút ngắn hành trình qua phía đông sông, đồng thời mở rộng không gian phát triển đô thị, dịch vụ và du lịch ven biển Quảng Trị. Nói một cách dễ hiểu, đây là “đường xương sống” cho các khu đô thị mới phía đông, chứ không chỉ phục vụ vài chuyến xe liên xã.
Từ công trình biểu tượng đến động lực kinh tế: điều gì chờ phía trước?
Sau gần ba năm thi công, dự án đã đạt khoảng 96% khối lượng, cầu và đường dẫn hai đầu đã nối thông, đang trong giai đoạn hoàn thiện để đưa vào khai thác cùng hệ thống đường dẫn. Khi cầu và hai đầu đường được khai thác đồng bộ, việc di chuyển giữa khu vực phía tây và vùng ven biển sẽ thuận lợi hơn, đồng thời tạo điều kiện kết nối các khu vực đô thị, dịch vụ và du lịch. Hệ thống đèn LED lắp dọc vòm thép và dây văng, khi bật sáng trong các dịp lễ, biến cây cầu thành điểm nhấn cảnh quan hiện đại, góp phần định hình diện mạo mới của đô thị Đồng Hới. Câu hỏi còn lại là địa phương có đủ quyết liệt quy hoạch quỹ đất, dịch vụ và du lịch hai đầu cầu hay không. Nếu có, cầu Nhật Lệ 3 sẽ là ví dụ hiếm hoi về một công trình biểu tượng thực sự chuyển hóa thành động lực phát triển, thay vì trở thành “chiếc cổng đẹp” đứng một mình bên sông.
