Cầu Trà Khúc 1 mới: vì sao đây là bước ngoặt hạ tầng?
Dự án Cầu Trà Khúc 1 là một dự án xây dựng cầu đường bộ mới bắc qua sông Trà Khúc, thay thế cây cầu được xây dựng từ năm 1964 đã xuống cấp, với tổng mức đầu tư 2.199 tỷ đồng, chiều dài tuyến chính khoảng 830m và thời gian thi công dự kiến 18 tháng. Điều đáng nói là Quảng Ngãi không chỉ xây thêm một cây cầu, mà đang tái định hình không gian đô thị và mạng lưới giao thông đường bộ của mình. Cầu Trà Khúc 1 hiện hữu là cầu đường bộ đầu tiên bắc qua sông, nối phường Trương Quang Trọng với phường Nghĩa Lộ, gắn với ký ức nhiều thế hệ người dân. Nhưng sau hơn 60 năm, cầu đã yếu, bị cấm xe tải từ 2015 và nay chỉ còn phục vụ ô tô con, xe máy, người đi bộ. Việc quyết định đầu tư lại cầu từ năm 2023 cho thấy tỉnh chọn cách chủ động nâng cấp Quảng Ngãi hạ tầng thay vì tiếp tục vá víu một công trình đã hết vòng đời.
Thiết kế cầu treo dây võng: biểu tượng mới hay bài toán kỹ thuật?
Với tổng mức đầu tư 2.199 tỷ đồng, Cầu Trà Khúc 1 mới không chỉ lớn về quy mô mà còn tham vọng về hình ảnh. Phần cầu dài hơn 577m, rộng 28m, gồm 4 nhịp cầu treo dây võng tự neo, dầm thép liên hợp bản bê tông cốt thép và bê tông cốt thép dự ứng lực. Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh thiết kế dây võng cùng 3 vòng thép mang hình ảnh bờ xe nước sông Trà Khúc, kỳ vọng công trình trở thành biểu tượng mới của Quảng Ngãi chứ không chỉ là một tuyến giao thông. Quan điểm này hợp lý: một cây cầu ở trung tâm đô thị luôn mang giá trị nhận diện. Tuy vậy, kết cấu thép lớn, thi công trên sông trong mùa mưa lũ khiến bài toán kỹ thuật và an toàn trở nên khắt khe. Yêu cầu kiểm soát chặt chất lượng vật liệu, cáp, phương án phòng chống lũ cho từng giai đoạn cho thấy tỉnh ý thức được rủi ro và đặt chất lượng lên trên áp lực tiến độ. "Tuyệt đối không đánh đổi tiến độ bằng chất lượng công trình" là thông điệp đáng được người dân ghi nhớ.
Đóng cầu Trà Khúc 1 cũ: bất tiện tạm thời hay tắc nghẽn kéo dài?
Quyết định đóng toàn bộ cầu Trà Khúc 1 cũ và một phần đường dẫn hai đầu cầu, không cho người và phương tiện qua lại, là bước đi mạnh tay nhưng khó tránh. Việc này tạo mặt bằng thi công rộng, giúp nhà thầu triển khai mố, trụ cầu, hầm nút giao khác mức tại đường Tôn Đức Thắng và các hạng mục đường dẫn an toàn, thuận tiện hơn, qua đó đẩy nhanh tiến độ. Đổi lại, người dân phải chấp nhận bất tiện: mọi phương tiện qua sông sẽ được phân luồng qua cầu Thạch Bích và cầu Trà Khúc 2 gần đó. Chủ tịch tỉnh thừa nhận việc đi lại sẽ gặp khó, kêu gọi người dân chia sẻ, chấp hành phương án phân luồng và cùng chính quyền giám sát dự án. Vấn đề nằm ở chỗ, nếu tổ chức giao thông không đủ chi tiết, không được cập nhật liên tục, hai cầu thay thế có nguy cơ quá tải, gây ùn tắc kéo dài. Vì vậy, yêu cầu "không để công trường chờ thủ tục" cần được mở rộng thành "không để người dân chờ thông tin" về phân luồng và lộ trình thi công.
Từ một cây cầu đến chiến lược nâng cấp Quảng Ngãi hạ tầng
Cầu Trà Khúc 1 mới là mắt xích trong bức tranh lớn hơn: kế hoạch nâng cấp hạ tầng giao thông đường bộ của tỉnh. Dự án không chỉ gồm phần cầu mà còn đầu tư các tuyến đường kết nối, nút giao, hầm chui đường Tôn Đức Thắng, kè sông, đường dạo, cây xanh, chiếu sáng và các hạng mục kỹ thuật liên quan. Năm 2023, tỉnh quyết định xây lại cầu nhằm từng bước hoàn thiện mạng lưới giao thông theo quy hoạch, cải thiện năng lực vận tải và tăng cường kết nối từ cửa ngõ phía Bắc vào trung tâm đô thị. Theo lãnh đạo tỉnh, hơn 2.000 tỷ đồng vốn đầu tư công sẽ được giải ngân trong 18 tháng tới, kết hợp với phát triển thương mại, dịch vụ, du lịch hai bên sông để tạo động lực tăng trưởng, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026–2030 và đưa Quảng Ngãi trở thành cực tăng trưởng của vùng. Cách nhìn coi hạ tầng là nền tảng tăng trưởng là đúng, nhưng chỉ phát huy hiệu quả nếu tiến độ, chất lượng và khai thác không bị "đứt gãy" bởi thủ tục chậm trễ hay thi công kéo dài.
Kết luận: chấp nhận bất tiện hôm nay để có trục giao thông ngày mai
Nhìn tổng thể, dự án Cầu Trà Khúc 1 là lựa chọn cần thiết và đúng thời điểm cho Quảng Ngãi. Một cây cầu đã hơn 60 năm tuổi, nhiều lần gia cố, bị hạn chế tải trọng và không còn đáp ứng nhu cầu phát triển đô thị thì việc thay thế là điều không nên trì hoãn. Việc đóng cầu cũ, phân luồng qua cầu Thạch Bích và Trà Khúc 2 là giải pháp hợp lý về kỹ thuật, dù gây bất tiện trong ngắn hạn. Điều người dân có quyền đòi hỏi lúc này không phải là giữ nguyên hiện trạng, mà là sự minh bạch về tiến độ, phương án tổ chức giao thông và trách nhiệm rõ ràng của từng cơ quan – đúng như nguyên tắc "6 rõ" mà tỉnh đặt ra. Nếu cam kết "không lùi, không kéo dài, không điều chỉnh tiến độ nếu không có lý do khách quan" được thực hiện nghiêm túc, Cầu Trà Khúc 1 mới sẽ xứng đáng là biểu tượng của một Quảng Ngãi dám đầu tư, dám thay đổi để phát triển.
