Đường sạc không dây là gì và vì sao Honda chọn đi trước?
Đường sạc không dây cho xe điện là hệ thống hạ tầng cho phép truyền điện từ các cuộn dây đặt dưới mặt đường tới bộ thu dưới gầm xe, giúp xe nhận năng lượng trong khi đang di chuyển mà không cần cắm cáp, từ đó giảm nhu cầu dừng lại để sạc và mở rộng khả năng sử dụng xe điện trên các tuyến đường cố định.
Honda đang nghiên cứu công nghệ sạc không dây cho phép ô tô điện nhận năng lượng trực tiếp từ mặt đường trong quá trình di chuyển. Họ hợp tác với Tập đoàn Taisei để phát triển hệ thống truyền tải điện không dây qua mặt đường (WPT), với thiết bị truyền điện lắp dưới mặt đường và bộ thu, phát công suất cao bố trí dưới gầm xe. Nói cách khác, Honda muốn biến một phần hạ tầng giao thông thành “ổ cắm điện” khổng lồ cho xe điện Honda và các phương tiện tương thích. Đây là bước đi táo bạo: thay vì chỉ cải tiến pin, họ tấn công thẳng vào điểm yếu lớn nhất của xe điện – phụ thuộc vào trạm sạc cố định.
Từ ý tưởng đến thực tế: Lộ trình thử nghiệm trên đường công cộng
Ý tưởng công nghệ sạc trên đường không mới, nhưng Honda đang biến nó thành kế hoạch cụ thể. Hãng dự kiến xây dựng một đoạn đường thử nghiệm cùng Taisei vào cuối năm 2026 để đánh giá độ bền và khả năng chịu lực của mặt đường tích hợp thiết bị truyền điện. Sau đó, các xe thương mại cỡ lớn sẽ được đưa vào thử nghiệm, với mục tiêu nâng cấp hệ thống đạt công suất truyền tải lên tới 150 kW. Đây là mức công suất tiệm cận các trạm sạc nhanh DC hiện nay, dù nguồn không nhắc rõ loại sạc.
Quan trọng hơn, sau giai đoạn thử nghiệm trên đường chuyên dụng, Honda dự kiến bắt đầu thử nghiệm công nghệ trên các tuyến đường công cộng tại Nhật Bản từ năm 2027. Điều này cho thấy họ không chỉ làm mô hình trình diễn, mà hướng tới triển khai thật trong môi trường giao thông thực. Tuy nhiên, chính Honda cũng thừa nhận sạc không dây xe điện khi đang di chuyển không nhằm thay thế hoàn toàn sạc tại nhà hoặc trạm công cộng trong tương lai gần. Đây là mảnh ghép bổ sung, không phải “thuốc tiên” cho mọi vấn đề của xe điện.
Giải bài toán lo lắng về pin: Lợi ích thực tế cho người dùng
Nếu phải chọn một lý do để ủng hộ mạnh mẽ công nghệ này, đó là tác động trực tiếp đến trải nghiệm người dùng. Giải pháp sạc không dây xe điện trên đường được kỳ vọng giúp giảm số lần xe phải dừng tại các trạm sạc, đồng thời hỗ trợ mở rộng khả năng ứng dụng xe điện trong hoạt động vận tải. Đặc biệt, Honda nhấn mạnh hệ thống này có thể giúp giảm tần suất sạc cho các phương tiện hoạt động liên tục trên những tuyến đường cố định, như xe tải, xe buýt hay xe giao hàng.
Ở góc độ người dùng, điều này có nghĩa: thay vì phải “canh” pin và trạm sạc, bạn có thể nhận thêm năng lượng mỗi khi đi qua các đoạn đường được trang bị hệ thống sạc không dây. Dù hiện tại chưa có số liệu về lượng điện thực tế mà hệ thống có thể bổ sung cho pin trong quá trình xe di chuyển, nên chưa thể xác định mức tăng quãng đường vận hành trong điều kiện thực tế, nhưng chỉ riêng việc giảm bớt nỗi ám ảnh hết pin giữa đường đã là bước tiến tâm lý rất lớn cho người dùng xe điện Honda lẫn các hãng khác nếu sau này tương thích.
Hiệu suất trên 98%: Khi nghiên cứu vật liệu mở đường cho hạ tầng mới
Một hệ thống sạc không dây chỉ có ý nghĩa khi hiệu suất đủ cao để không lãng phí năng lượng. Nhóm nghiên cứu thuộc Viện Khoa học và Công nghệ Vật liệu Đông Quan, phối hợp với các đơn vị nghiên cứu khác, đã phát triển hệ thống sạc không dây công suất khoảng 20 kW cho xe năng lượng mới, đạt hiệu suất chuyển đổi 98,51%. Nguồn này khẳng định đây là một hệ thống sạc cho xe năng lượng mới đạt hiệu suất chuyển đổi trên 98%, qua đó mở ra triển vọng ứng dụng quy mô lớn hơn đối với xe tự hành.
Công nghệ này sử dụng hợp kim nan tinh thể để nâng cao mật độ công suất và khả năng ổn định nhiệt so với lõi ferit truyền thống. Theo các nhà nghiên cứu, sạc không dây bằng cảm ứng điện từ là giải pháp phù hợp để tự động hóa quá trình sạc cho xe tự hành, nhưng việc đồng thời nâng cao mật độ công suất, độ ổn định nhiệt và duy trì hiệu suất cao vẫn là thách thức lớn. Nói cách khác, nếu không có những bước tiến vật liệu như vậy, tham vọng trải điện dưới đường phố của Honda sẽ khó trở thành hiện thực ở quy mô lớn.
Cơ hội và rủi ro: Đường sạc không dây có đáng để kỳ vọng?
Cùng với xu hướng phát triển xe tự hành và giao thông thông minh, nhu cầu về các giải pháp sạc tự động, hiệu quả cao, không cần con người can thiệp ngày càng gia tăng. Trong bối cảnh đó, hệ thống sạc không dây trên đường mà Honda và Taisei đang theo đuổi là bước đi hợp logic. Nó nhắm đúng vào nhóm phương tiện thương mại cỡ lớn – nơi mỗi phút dừng sạc đều là chi phí – trước khi mở rộng sang các mẫu xe khác.
Tuy vậy, chúng ta không nên lãng mạn hóa. Việc triển khai trên diện rộng vẫn đối mặt với thách thức về chi phí hạ tầng, hiệu suất truyền tải, độ bền mặt đường và khả năng tương thích với nhiều loại xe. Nếu các đoạn đường sạc không dây chỉ xuất hiện lẻ tẻ, lợi ích sẽ bị giới hạn. Kết luận công bằng là: công nghệ sạc trên đường có tiềm năng thay đổi cách sử dụng xe điện hàng ngày, nhưng thành công hay không phụ thuộc vào khả năng chuẩn hóa, chia sẻ hạ tầng giữa các hãng và quyết tâm đầu tư dài hạn của chính phủ lẫn doanh nghiệp.
