Hạ tầng sạc mở là gì và vì sao người dùng nên quan tâm?
Hạ tầng sạc mở cho xe năng lượng mới là hệ thống trạm sạc xe điện được thiết kế để tương thích với nhiều thương hiệu, nhiều dòng ô tô điện và hybrid sạc ngoài, cho phép người dùng sử dụng chung một mạng lưới sạc thay vì bị ràng buộc vào hạ tầng riêng của từng hãng, từ đó giảm lo ngại về khả năng sạc khi di chuyển liên tỉnh và tăng tính linh hoạt trong lựa chọn phương tiện. TC Group và Công ty cổ phần Hạ tầng Năng lượng Xanh Việt Nam (VGX) vừa ký biên bản ghi nhớ hợp tác về phát triển hạ tầng sạc cho xe điện hóa. Điều đáng chú ý không phải chỉ là thêm vài trạm sạc xe điện, mà là tín hiệu mạng lưới sạc Việt Nam đang chuyển từ mô hình khép kín sang mở, lấy nhu cầu người dùng làm trung tâm. Nếu trước đây câu hỏi lớn nhất khi cân nhắc ô tô điện là "sạc ở đâu", thì nay trọng tâm dần chuyển sang "chọn xe nào phù hợp" – một thay đổi mang tính tâm lý nhưng rất quan trọng cho thị trường.
TC Group – VGX: Liên minh mới và bước ngoặt cho mạng lưới sạc Việt Nam
Điểm khác biệt trong thỏa thuận giữa TC Group và VGX là cách hai bên tận dụng sẵn các hệ sinh thái hiện có để mở rộng trạm sạc, thay vì xây mọi thứ từ đầu. VGX là liên doanh giữa Petrolimex, Xuân Cầu Holdings và Selex Motors, định hướng phát triển mạng lưới trạm sạc tại cửa hàng xăng dầu, trạm dừng nghỉ và các vị trí phù hợp khác. TC Group sở hữu hệ thống phân phối ô tô rộng khắp và đang mở rộng danh mục xe điện hóa. Đôi bên định hướng triển khai trạm sạc xe điện trong cơ sở hạ tầng thuộc hệ sinh thái và hệ thống phân phối của TC Group trên toàn quốc. Nếu được thực hiện đúng, người dùng Hyundai Ioniq 5 hiện tại hay các mẫu Hyundai, Skoda điện hóa trong tương lai sẽ là nhóm hưởng lợi trực tiếp từ mạng lưới này. Quan trọng hơn, VGX nhấn mạnh chiến lược phát triển hạ tầng năng lượng xanh theo hướng mở phục vụ mọi hãng xe và mọi người dùng, đặt nền móng cho một hệ sinh thái công bằng hơn cho toàn thị trường.
Cuộc đua trạm sạc: giai đoạn sôi động và sự trỗi dậy của hạ tầng mở
Thỏa thuận TC Group – VGX không diễn ra trong khoảng trống, mà ở thời điểm mạng lưới sạc Việt Nam bước vào giai đoạn cạnh tranh sôi động. Dẫn đầu lĩnh vực phát triển hệ thống trạm sạc xe điện hiện nay là V-Green với hơn 150.000 trạm sạc phủ khắp toàn quốc. Một doanh nghiệp khác là TMT Motors đặt mục tiêu phủ sóng 30.000 trạm sạc trên toàn quốc. Trong khi đó, VETC lại chọn hướng đi bằng mô hình liên minh trạm sạc đa thương hiệu, kết nối hơn 350 trụ sạc trên cả nước. Một câu phát biểu đáng trích dẫn là: "Hạ tầng sạc luôn là yếu tố quan trọng hàng đầu để thúc đẩy chuyển đổi sang xe điện". Tập hợp nhiều mô hình từ phủ rộng số lượng đến liên minh đa thương hiệu cho thấy thị trường đang tìm lời giải chung: làm sao để người lái ô tô điện không còn cảm giác bị "cô lập" mỗi khi rời khỏi thành phố lớn. Chính ở đây, hạ tầng sạc mở trở thành mảnh ghép liên kết các nỗ lực rời rạc thành trải nghiệm liền mạch cho người dùng.
Hạ tầng mở thay đổi tâm lý người mua: ít lo sạc, nhiều tự tin chọn xe
Người tiêu dùng Việt Nam đã nghe quá nhiều về "nỗi lo trạm sạc" mỗi khi nhắc đến xe năng lượng mới. Khả năng tiếp cận điểm sạc, thời gian sạc và mức độ tương thích giữa xe với các hệ thống sạc ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm sử dụng. Khi VGX định hướng mô hình trạm sạc mở phục vụ xe của nhiều thương hiệu, và liên minh đa thương hiệu như VETC xuất hiện, nỗi lo này bắt đầu giảm thực sự, chứ không còn là chiêu truyền thông. Thay vì phải đặt câu hỏi "hãng này có đủ trạm sạc riêng không", người dùng có thể nhìn vào toàn bộ mạng lưới sạc Việt Nam và đánh giá thực tế quãng đường mình thường di chuyển. Hạ tầng sạc đang trở thành một trong những yếu tố quan trọng đối với quá trình phổ biến ô tô điện và xe hybrid sạc ngoài tại Việt Nam. Điều này đồng nghĩa: mỗi bước tiến nhỏ về hạ tầng mở đều có sức nặng lớn trong việc chuyển từ "ngắm" sang "xuống tiền" với xe điện.
Từ biên bản ghi nhớ đến quyết định mua xe: người dùng nên kỳ vọng điều gì?
Thực tế, TC Group và VGX mới ở bước ký biên bản ghi nhớ, tận dụng hệ thống hiện có để mở rộng trạm sạc, nhưng chưa công bố lộ trình cụ thể về số lượng cũng như thời điểm đưa các trạm mới vào hoạt động. Điều này nhắc người dùng rằng hạ tầng sạc mở là xu hướng đúng, song sự thay đổi sẽ diễn ra theo thời gian, không thể kỳ vọng "một đêm thức dậy thấy trạm sạc khắp nơi". Điểm tích cực là đôi bên sẽ xây dựng các chính sách dành cho khách hàng thuộc hệ sinh thái TC Group khi sử dụng dịch vụ năng lượng của VGX, báo hiệu sẽ có những ưu đãi hoặc trải nghiệm tốt hơn cho người dùng chấp nhận chuyển sang xe điện sớm. Nhìn toàn cảnh, thị trường Việt Nam đang xuất hiện ngày càng nhiều mẫu ô tô điện và hybrid sạc ngoài, trong khi hạ tầng sạc được nhiều doanh nghiệp nội tham gia phát triển. Kết luận thẳng thắn: nếu trước đây hạ tầng là lý do chính để trì hoãn mua xe điện, thì giai đoạn mới này biến nó thành lý do hợp lý để bắt đầu cân nhắc nghiêm túc.
