Huấn luyện tại chỗ là mắt xích đầu tiên
Huấn luyện PCCC là hoạt động trang bị kiến thức pháp luật, kỹ năng phòng ngừa và cách ứng phó ban đầu với cháy, nổ, tai nạn cho những người có trách nhiệm tại cơ sở và khu dân cư. Các lớp được tổ chức ở nhiều địa phương trong năm 2026 cho thấy trọng tâm đang dịch chuyển từ phổ biến quy định sang chuẩn bị người có thể hành động ngay tại nơi xảy ra sự cố. Đối tượng không chỉ là lực lượng dân phòng. Ở Thái Thụy, học viên là người đại diện theo pháp luật của cơ sở hoặc người được giao trực tiếp quản lý, chịu trách nhiệm duy trì điều kiện an toàn về PCCC và CNCH. Tại Việt Yên, hội nghị quy tụ trưởng thôn, người đứng đầu cơ sở thuộc diện quản lý và dân phòng; còn Tà Năng tập huấn cho lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở. Cách mở rộng nhóm học viên hợp lý: ứng phó hiệu quả đòi hỏi cả người quản lý lẫn người bám địa bàn biết rõ vai trò của mình.
Từ nhận diện nguy cơ đến kỹ năng chữa cháy
Nội dung chung của các chương trình là nghiệp vụ phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ: cập nhật quy định, nhận diện nguy cơ, kiểm tra điều kiện an toàn, quản lý phương tiện và xây dựng phương án xử lý. Nhưng giá trị thiết thực nằm ở phần thực hành, nơi học viên được hướng dẫn sử dụng phương tiện chữa cháy ban đầu, báo động, tổ chức thoát nạn, cứu người và phối hợp với lực lượng chuyên nghiệp. Tại Tà Năng, học viên thực hành kiểm tra, bảo dưỡng và dùng bình chữa cháy bột, khí CO₂; xử lý tình huống rò rỉ gas, dập lửa tại khay xăng dầu và di chuyển người bị nạn khỏi khu vực nguy hiểm. Ở Phú Xuân, phần thực hành cũng tập trung vào xử lý đám cháy ban đầu, thoát nạn, cứu người và phối hợp lực lượng. Đây là những kỹ năng chữa cháy có ý nghĩa trực tiếp với hộ gia đình: thao tác đúng và kịp thời có thể tạo điều kiện thoát hiểm, nhưng không thay thế việc gọi lực lượng chuyên nghiệp.
Dân phòng và lực lượng an ninh cơ sở phải luyện đều
Lực lượng dân phòng và người tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở có lợi thế gần dân, nắm địa bàn; song lợi thế ấy chỉ phát huy khi đi kèm kỹ năng và phối hợp rõ ràng. Tại Phú Xuân, chương trình bồi dưỡng hướng đến thành viên dân phòng ở 18 thôn, kết hợp kiến thức pháp luật với thực hành thiết bị và xử lý sự cố. Tại Tà Năng, lực lượng bảo vệ an ninh, trật tự được hướng dẫn tuyên truyền, hỗ trợ kiểm tra an toàn và tham gia chữa cháy theo phân công. Việc tập huấn vì thế không nên dừng ở một buổi học. Thiết bị cần được kiểm tra, thao tác cần được luyện lại, còn người dân cần biết cách báo cháy và thoát nạn an toàn. Phú Xuân dự kiến tiếp tục tham mưu củng cố lực lượng dân phòng, tuyên truyền gắn với kiểm tra và khắc phục nguy cơ. Đó là hướng đi cần thiết để kiến thức không nằm trên giấy mà thành phản xạ ứng phó ở khu dân cư.
Dữ liệu và cảnh báo sớm bổ sung cho con người
Việt Yên đưa thêm một lớp công việc vào chương trình nghiệp vụ: rà soát, cập nhật, chuẩn hóa dữ liệu về cơ sở, điều kiện an toàn, lực lượng và phương tiện PCCC, đồng thời hướng dẫn lắp thiết bị truyền tin báo cháy. Đây là điểm đáng chú ý vì huấn luyện sẽ khó phát huy hết tác dụng nếu thông tin quản lý thiếu chính xác hoặc cảnh báo đến chậm. Dữ liệu đầy đủ giúp địa phương theo dõi cơ sở và đánh giá nguy cơ; thiết bị truyền tin có thể hỗ trợ phát hiện, chuyển cảnh báo để lực lượng chức năng tiếp nhận sớm. Theo kế hoạch được nêu tại hội nghị, Công an xã Việt Yên sẽ tiếp tục phối hợp tuyên truyền, hướng dẫn, kiểm tra việc chấp hành quy định, hoàn thiện dữ liệu và triển khai lắp thiết bị. Công nghệ không thể thay thế người được huấn luyện, nhưng có thể nối phát hiện với hành động nhanh hơn.
Các lớp ở Thái Thụy, Phú Xuân, Việt Yên và Tà Năng cùng cho thấy một hướng tiếp cận đúng: phân công trách nhiệm, dạy kỹ năng ứng phó tại chỗ và tăng khả năng cảnh báo. Muốn giảm thiệt hại, địa phương cần duy trì luyện tập, cập nhật dữ liệu và kiểm tra thiết bị, thay vì coi tập huấn là thủ tục hoàn tất một lần.
