Từ cửa ngõ khu vực đến Megahubs toàn cầu: bước nhảy về kết nối
Megahubs toàn cầu 2026 là bảng xếp hạng các sân bay có khả năng kết nối chuyến bay cao nhất, dựa trên số lượng điểm đến, tần suất khai thác và số kết nối trong khung thời gian nhất định, phản ánh vai trò trung tâm của các sân bay trong mạng lưới hàng không quốc tế và khu vực. Tân Sơn Nhất và Nội Bài cùng lọt top 50 sân bay kết nối tốt nhất thế giới, lần lượt ở vị trí 48 và 49 trong báo cáo Megahubs 2026 của OAG. Đây không phải là thành tích mang tính biểu tượng; nó cho thấy hai sân bay Việt Nam đã chuyển từ vai trò cửa ngõ đơn thuần sang vị trí mắt xích quan trọng trong chuỗi kết nối toàn cầu. Khi cảng hàng không Việt Nam xuất hiện trong cùng bảng xếp hạng với Istanbul, Heathrow hay Kuala Lumpur, câu hỏi không còn là “đã theo kịp chưa”, mà là “sẽ đi xa đến đâu trong thập kỷ tới”.
Những con số đứng sau thứ hạng: Việt Nam đã nối mạng như thế nào?
Nhìn vào dữ liệu, có thể thấy hai Megahubs Tân Sơn Nhất Nội Bài không chỉ “góp mặt cho đủ”. Nội Bài hiện có 8.679 kết nối tới 105 điểm đến, trong khi Tân Sơn Nhất có 8.441 kết nối tới 100 điểm đến. Dù ít điểm đến hơn, chỉ số Megahubs của Tân Sơn Nhất đạt 84,4, nhỉnh hơn mức 82,7 của Nội Bài, qua đó đứng trên một bậc trong bảng xếp hạng. Đây là minh chứng cho khả năng tổ chức nối chuyến hiệu quả, không chỉ chạy theo số lượng đường bay. Theo OAG, kết quả Megahubs 2026 phản ánh việc các hãng phải điều chỉnh hoạt động trước tác động địa chính trị, đóng cửa không phận và thay đổi tâm lý hành khách. Trong bối cảnh đó, việc cảng hàng không Việt Nam giữ được mức kết nối cao cho thấy mạng lưới nội địa – quốc tế đã đủ linh hoạt để thích ứng với biến động toàn cầu, thay vì lệ thuộc vào một vài trục bay quen thuộc.
Ba sân bay chủ lực ACV: chiến lược theo phân khúc, không chạy theo kích thước
Nếu chỉ nhìn vào Tân Sơn Nhất và Nội Bài, dễ bỏ qua bức tranh lớn hơn: cảng hàng không Việt Nam đang cải thiện kết nối theo từng phân khúc quy mô. Chỉ số Kết nối hàng không năm 2025 của ACI APAC & MID cho thấy Nội Bài và Tân Sơn Nhất nằm trong nhóm sân bay có mức cải thiện kết nối nổi bật nhất ở phân khúc 25–40 triệu hành khách/năm, trong khi Đà Nẵng dẫn đầu ở phân khúc 5–15 triệu hành khách/năm. Việc ba sân bay chủ lực của ACV cùng được ghi nhận là tín hiệu rõ ràng rằng Việt Nam không xây dựng hệ thống hàng không kiểu “một siêu sân bay, phần còn lại phụ trợ”, mà đẩy mạnh kết nối hàng không khu vực theo mạng lưới. Trong tổng số 315 sân bay được đánh giá, 74% ghi nhận tăng trưởng kết nối năm 2025, với mức tăng 10% tại châu Á – Thái Bình Dương và 11% nếu tính cả Trung Đông. Việt Nam không nằm ngoài xu hướng đó, nhưng điểm khác biệt là đã chọn cách vươn lên bằng chất lượng kết nối ở mỗi cấp độ thay vì chỉ mở rộng công suất.
Sân bay kết nối tốt nhất không chỉ là hub truyền thống: vai trò của hàng không giá rẻ
Danh hiệu sân bay kết nối tốt nhất thế giới năm nay thuộc về Istanbul, vượt London Heathrow; Amsterdam, Kuala Lumpur và Chicago O'Hare lần lượt giữ các vị trí tiếp theo trong top 5. Nhưng câu chuyện Megahubs toàn cầu không còn là cuộc chơi riêng của các hãng truyền thống. Tân Sơn Nhất và Nội Bài đều góp mặt trong top 25 LCC Megahubs 2026 – nhóm sân bay có khả năng kết nối cao với mạng bay của các hãng hàng không giá rẻ. Tân Sơn Nhất đứng thứ 19, Nội Bài thứ 22; các hãng giá rẻ chiếm khoảng 37% công suất tại Tân Sơn Nhất và 35% tại Nội Bài, trong đó Vietjet có thị phần lớn nhất với lần lượt 31% và 30%. Nghĩa là kết nối hàng không khu vực đang được nuôi dưỡng bởi sự kết hợp giữa mạng lưới truyền thống (Vietnam Airlines giữ thị phần 37% và 35% tại hai sân bay) và hệ sinh thái giá rẻ. Đây là cấu trúc cần thiết để Việt Nam trở thành điểm trung chuyển trong dải châu Á – Thái Bình Dương, không chỉ là điểm đến cuối hành trình.
Từ Tân Sơn Nhất, Nội Bài đến Long Thành: bước tiếp theo của bản đồ kết nối Việt Nam
Đằng sau thứ hạng Megahubs là câu hỏi: tiếp theo là gì. ACV – doanh nghiệp quản lý hệ thống cảng hàng không lớn nhất nước – đang tập trung nâng cao năng lực hạ tầng, chất lượng dịch vụ và hiệu quả khai thác trên toàn mạng lưới, đồng thời triển khai các dự án đầu tư quy mô lớn để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng thị trường. Cuối năm 2026, mạng lưới này dự kiến có thêm sân bay Long Thành đi vào hoạt động, mở ra dư địa lớn để nâng tầm vị thế kết nối hàng không của Việt Nam trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương và thế giới. Trong khu vực Đông Nam Á, Tân Sơn Nhất hiện đứng thứ 6 về công suất ghế khởi hành theo lịch trong tháng 9, với khoảng 2,19 triệu ghế, còn Nội Bài đứng thứ 7 với khoảng 1,83 triệu ghế. OAG dự báo thứ hạng Megahubs năm tới sẽ tiếp tục thay đổi và hy vọng phản ánh môi trường hàng không ít chịu ảnh hưởng địa chính trị hơn. Nếu Long Thành được đưa vào mạng lưới với tư duy kết nối tương tự, bản đồ cảng hàng không Việt Nam sẽ chuyển từ thế “đuổi theo” sang “chủ động định hình” các luồng di chuyển trong khu vực.
