Bốn mẫu xe mới, hai hướng điện hóa
Sedan điện hạng sang là dòng xe gầm thấp thuộc phân khúc cao cấp, sử dụng pin và mô-tơ điện hoặc kết hợp động cơ xăng với mô-tơ điện để phục vụ nhu cầu di chuyển êm ái, tĩnh lặng. Trong khoảng một tháng, khách hàng Việt được giới thiệu ba sedan thuần điện và một sedan PHEV, cho thấy lựa chọn xe điện cao cấp đang rộng hơn cả về công nghệ lẫn định vị.
Đầu tháng 10, Lexus giới thiệu thế hệ ES mới, lần đầu bổ sung bản thuần điện ES 500e bên cạnh hai phiên bản hybrid. Cuối tháng, Mercedes-Benz ra mắt CLA 200 Electric chạy hoàn toàn bằng điện và E 350 e dùng hệ truyền động PHEV. Gần đây nhất, Volvo ES90 cũng chính thức chào sân. Đây không chỉ là thêm bốn tên xe: người mua nay có thể chọn giữa xe thuần điện, không cần động cơ xăng, và PHEV có thể đi một quãng đường nhất định bằng điện trước khi dựa vào động cơ xăng.
Nhịp ra mắt này đáng chú ý bởi nó diễn ra ở phân khúc sedan hạng sang, nơi lựa chọn hệ truyền động có thể quan trọng ngang thương hiệu. Làn sóng sản phẩm cũng gợi ý rằng điện hóa đã trở thành một phần của cuộc cạnh tranh xe sang, chứ không còn là thử nghiệm riêng lẻ.
Bốn cá tính, từ sedan gọn đến xe hiệu năng cao
CLA 200 Electric là lựa chọn thuần điện có giá khởi điểm thấp nhất trong nhóm bốn mẫu mới được nêu, ở mức 1,59 tỷ đồng. Xe có mô-tơ 224 mã lực dẫn động cầu sau, pin 58 kWh và tầm hoạt động 459–542 km theo chuẩn WLTP. Với kiến trúc điện 800 V, hãng công bố thời gian sạc từ 10% lên 80% khoảng 20 phút khi dùng sạc nhanh DC phù hợp. Thiết kế đầu xe với 142 ngôi sao ba cánh phát sáng khiến CLA mang dáng dấp một mẫu xe công nghệ, thay vì chỉ là sedan truyền thống được thay động cơ.
Lexus ES 500e có giá 2,94 tỷ đồng, thiết kế gần với các bản hybrid ES 350h nhưng dùng hai mô-tơ, dẫn động bốn bánh DIRECT4 và tăng tốc 0–100 km/h trong 7,7 giây. Ở đầu kia về sức mạnh, Volvo ES90 giá 2,6 tỷ đồng có hai mô-tơ, công suất tối đa 680 mã lực, pin 106 kWh và tầm hoạt động 706 km theo WLTP. Pin lớn, công suất cao và sạc nhanh 800 V đưa ES90 vào vai trò sedan thuần điện thiên về hiệu năng, trong khi Lexus đặt trọng tâm vào một bước chuyển điện hóa trên dòng ES quen thuộc.
Mercedes-Benz E 350 e giá 3,399 tỷ đồng là mẫu PHEV duy nhất trong nhóm. Pin 19,53 kWh cho phép xe chạy thuần điện 97–116 km theo WLTP; khi kết hợp động cơ xăng 2.0L và mô-tơ điện, tổng công suất đạt 313 mã lực. Đây là phương án thực dụng hơn với người chưa muốn phụ thuộc hoàn toàn vào trạm sạc, dù vẫn đòi hỏi thói quen sạc thường xuyên để khai thác lợi ích của hệ truyền động.
Từ sân chơi của Porsche đến cuộc đua nhiều thương hiệu
Năm 2020, Porsche Taycan là mẫu xe mở đường cho mảng thuần điện hạng sang tại Việt Nam; khoảng sáu năm sau, gần như mọi thương hiệu xe sang, siêu sang đã tham gia, ngoại trừ Bentley và Land Rover chưa bán xe thuần điện trong nước. Toàn ngành hiện có khoảng 25 mẫu BEV, trong đó 15 mẫu là xe gầm thấp. Con số ấy cho thấy thị trường xe sang đã mở rộng đáng kể, dù danh mục vẫn nhỏ hơn nhiều so với xe xăng và hybrid.
Sự chuyển dịch này còn là cách các hãng khẳng định năng lực kỹ thuật và cam kết điện hóa ở nhiều phân khúc. Tuy nhiên, không nên nhầm sự dày lên của danh mục với một thị trường đã đại chúng hóa: các hãng xe sang không công bố số liệu bán hàng trong nước, nên chưa thể xác định quy mô doanh số hay thị phần xe thuần điện so với xe xăng và hybrid.
Đà mở rộng dự kiến tiếp tục. Bentley và Land Rover có kế hoạch tham gia thị trường xe thuần điện Việt Nam vào năm 2027; Lexus dự kiến đưa mẫu TZ điện cấu hình bảy chỗ về cùng năm, còn Porsche dự kiến bán Cayenne EV từ đầu năm đó. Đây là dấu hiệu cạnh tranh sẽ lan rộng từ sedan sang SUV, chứ không chỉ dừng ở bốn màn ra mắt gần đây.
Nhiều lựa chọn hơn chưa đồng nghĩa dễ dùng hơn
Với người mua, sự khác biệt thiết thực không chỉ nằm ở công suất hay thiết kế. PHEV như E 350 e có thể giảm lệ thuộc vào sạc trên hành trình dài, còn xe thuần điện như CLA, ES 500e và ES90 mang lại trải nghiệm vận hành yên tĩnh nhưng cần kế hoạch sạc phù hợp. Ưu đãi 0% lệ phí trước bạ cho xe điện được xem là một chất xúc tác cho nhu cầu, trong khi các lộ trình hạn chế xe xăng, dầu và khuyến khích xe xanh ở thành phố cũng tác động đến tâm lý khách hàng.
Điểm nghẽn không biến mất khi giá xe và trang bị thuộc nhóm cao cấp: hạ tầng trạm sạc còn hạn chế, việc di chuyển liên tục kém linh hoạt hơn xe dùng nhiên liệu lỏng. Các hãng hỗ trợ bằng cách liên kết với đơn vị bên thứ ba để chủ xe sạc tại điểm công cộng, ngoài lựa chọn sạc ở đại lý hoặc tại nhà bằng bộ sạc AC thường từ 7 kW trở lên. Vì vậy, khả năng sạc tại nơi ở và lịch trình cá nhân vẫn nên được cân nhắc trước khi chọn BEV.
Làn sóng mới là tin tốt cho người mua vì mỗi kiểu điện hóa nay có đại diện rõ ràng: sedan thuần điện thiên về công nghệ và hiệu năng, hoặc sedan PHEV dung hòa điện với động cơ xăng. Nhưng lựa chọn tăng nhanh chưa thể thay thế một hạ tầng sạc thuận tiện. Với người có điều kiện sạc ổn định, đây là thời điểm thị trường sedan điện hạng sang đáng để cân nhắc; với người thường xuyên đi xa và thiếu điểm sạc, PHEV có thể là bước chuyển hợp lý hơn.
