Từ vườn cây lên màn hình, chính quyền cùng người dân bán hàng
Livestream bán nông sản là hình thức giới thiệu và kết nối tiêu thụ sản phẩm qua phát trực tiếp trên nền tảng số, nơi người mua có thể xem hàng, hỏi thông tin và đặt mua ngay trong phiên. Điểm đáng chú ý ở Thanh Hóa không chỉ là nông sản lên mạng, mà là lãnh đạo xã cùng người sản xuất đứng ra giới thiệu hàng hóa.
Tại vườn cây của gia đình ông Phạm Văn Hùng và bà Lê Thị Thuật ở xã Đồng Lương, Bí thư Đảng ủy Hoàng Văn Thanh và Chủ tịch UBND xã Nguyễn Xuân Hạnh livestream trên Facebook, giới thiệu bưởi, cam, ổi khi sản phẩm còn trên cây. Người xem có thể quan sát nông sản thực tế, hỏi về cách trồng, chăm sóc và thu hoạch trước khi đặt mua. Sau hơn 30 phút phát trực tiếp, gia đình bán được hơn 6 tạ nông sản.
Con số đó cho thấy giá trị của cách làm trực quan: người bán không cần chờ khách đến tận vườn, còn người mua có thêm cơ sở để lựa chọn. Nhưng sức hút cũng đến từ việc cán bộ xã xuất hiện bên cạnh chủ vườn, biến lời kêu gọi hỗ trợ thành hoạt động kết nối cụ thể.
Phiên chợ số biến đặc sản quen thuộc thành hàng hóa có câu chuyện
Một phiên chợ số không chỉ là buổi phát trực tiếp gom nhiều sản phẩm vào cùng một khung giờ. Khi được tổ chức có chủ đề và có người giới thiệu, phiên bán hàng giúp đặc sản địa phương bước ra khỏi phạm vi quen thuộc, đồng thời cung cấp cho người mua thông tin cần thiết về nguồn gốc, cách dùng và cách đặt hàng.
Ở Na Mèo, Phó Chủ tịch UBND xã Lê Văn Thơ cùng cán bộ địa phương giới thiệu gạo nếp Cay Nọi, thịt khô, khoai mán, bí xanh, mật ong rừng và các sản phẩm từ măng trong phiên “Sản vật nông sản ngon - chuẩn vị núi rừng”. Buổi phát đầu tiên thu hút hàng nghìn lượt xem và chốt được nhiều đơn hàng. Tại Tây Đô, muối lạc vừng Đô Quan, tinh bột sắn dây, viên bột nghệ và bánh lá răng bừa cũng được giới thiệu qua livestream, gắn với nguyên liệu và cách chế biến.
Người xem có thể hỏi về giá bán và phương thức đặt hàng, nhưng hiệu quả dài lâu phụ thuộc vào việc thông tin sản phẩm có rõ ràng, hàng giao có đúng như giới thiệu hay không. Quảng bá nông sản vì thế cần đi cùng chất lượng và khả năng đáp ứng đơn hàng, thay vì chỉ chạy theo lượng người xem.
Vai trò chính quyền khác với quảng bá tập trung ở điểm nào?
Hai cách làm bổ trợ cho nhau. Lãnh đạo xã trực tiếp lên sóng có thể tạo sự chú ý và giúp hộ sản xuất vốn ít kinh nghiệm bán hàng trực tuyến tự tin hơn. Cán bộ cũng có dịp nghe câu hỏi của khách, nhận ra vướng mắc về bao bì, nhãn mác, năng lực cung ứng hay cách kể câu chuyện sản phẩm. Đây là phần đồng hành tại chỗ mà một chương trình quảng bá tập trung khó thay thế.
Ngược lại, phiên chợ số tạo không gian quảng bá có tổ chức để nhiều mặt hàng cùng tiếp cận người xem. Ở Hoằng Lộc, một phiên giới thiệu 7 sản phẩm làng nghề, trong đó có nôi tre Huyền Anh đạt chứng nhận OCOP 3 sao, ghi nhận hàng trăm lượt đặt hàng. Việc gom sản phẩm vào một chương trình giúp mở rộng độ phủ, nhưng cần phân bổ thời lượng hợp lý để mỗi cơ sở có cơ hội trình bày rõ điểm khác biệt.
Bởi vậy, sự hiện diện của lãnh đạo chỉ có ý nghĩa khi hỗ trợ được việc bán hàng thật, không dừng ở nghi thức hay lời giới thiệu chung chung. Quảng bá tập trung tạo sân khấu; người sản xuất và chính quyền cùng làm mới biến sân khấu ấy thành đường dẫn đến khách hàng.
Duy trì đều đặn và củng cố niềm tin mới quyết định hiệu quả
Hoạt động livestream được thúc đẩy trong khuôn khổ kế hoạch 100 ngày xử lý điểm nghẽn chuyển đổi số của hệ thống chính trị, từ ngày 22/8 đến 30/11/2026. Theo kế hoạch triển khai được nêu, 166 xã, phường tổ chức sự kiện livestream và duy trì tối thiểu mỗi tháng một lần trong thời gian thực hiện. Nhịp tổ chức này có thể giúp người bán tạo thói quen giới thiệu sản phẩm, thay vì chỉ xuất hiện nhất thời khi cần giải quyết đầu ra.
Các địa phương ở Thanh Hóa dự kiến duy trì phiên bán hàng theo mùa vụ và sản phẩm. Đây là hướng đi hợp lý, bởi nông sản có tính thời vụ và mỗi nhóm hàng cần cách kể khác nhau. Tuy nhiên, tần suất phát sóng không tự bảo đảm đơn hàng: người dân còn cần được hướng dẫn kỹ năng bán trực tuyến, hoàn thiện thông tin sản phẩm, truy xuất nguồn gốc và bảo đảm an toàn thực phẩm.
Kết luận, livestream và phiên chợ số mở thêm cánh cửa tiêu thụ, nhưng không thể thay thế chất lượng sản phẩm hay khâu giao hàng đáng tin cậy. Chính quyền nên tiếp tục làm cầu nối, còn các cơ sở sản xuất cần chuẩn hóa hàng hóa và dịch vụ. Khi hai phía cùng chịu trách nhiệm, đặc sản địa phương mới có cơ hội biến lượt xem thành khách hàng lâu dài.
