Đưa đặc sản Đà Nẵng lên Grab: một bước nhảy có tính chiến lược
Sàn giao dịch OCOP và đặc sản Đà Nẵng trên nền tảng Grab là mô hình hợp tác giữa chính quyền thành phố và doanh nghiệp công nghệ nhằm đưa các đặc sản Đà Nẵng và sản phẩm OCOP lên môi trường số, mở rộng kênh tiêu thụ, tăng sức cạnh tranh, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số kinh tế cơ sở và phát triển thị trường số địa phương một cách có hệ thống. Việc UBND thành phố ban hành kế hoạch triển khai sàn giao dịch OCOP trên Grab không chỉ là thêm một kênh bán hàng trên nền tảng số, mà là quyết định mang tính định vị: coi các chủ cửa hàng, hộ kinh doanh nhỏ là trung tâm của chuyển đổi số. Thành phố đặt mục tiêu doanh thu của các chủ thể OCOP, cơ sở sản xuất, kinh doanh tăng tối thiểu 10% mỗi năm kể từ năm 2026, một con số cho thấy đây không phải phong trào mà là chiến lược kinh tế rõ ràng. Với hệ thống 477 sản phẩm OCOP đã được chứng nhận và dự kiến thêm khoảng 150 sản phẩm đến cuối năm 2026, Đà Nẵng đang có nền tảng đủ dày để biến đặc sản địa phương thành hàng hóa số có lợi thế cạnh tranh.
Cách mô hình trên Grab mở cửa thị trường số cho chủ cửa hàng nhỏ
Điểm đáng giá nhất của sàn giao dịch OCOP trên Grab nằm ở việc đảo chiều vai trò của chủ cửa hàng địa phương: từ người phụ thuộc dòng khách vãng lai thành chủ cửa hàng kinh doanh online có thể bán cho bất cứ ai dùng điện thoại thông minh. Các sản phẩm OCOP và đặc sản Đà Nẵng được hiển thị trong một “kho hàng thông minh”, với dữ liệu chuẩn hóa, mô tả rõ đặc trưng, kể cả sản phẩm giới hạn số lượng, giúp người mua dễ tìm, dễ đặt qua GrabFood, GrabMart, mọi lúc, mọi nơi. Theo kế hoạch, Grab không chỉ mở gian hàng mà còn hỗ trợ xây dựng và quản lý hoạt động kinh doanh trực tuyến, từ chuẩn hóa dữ liệu đến tổ chức đội ngũ giao hàng đến khách sạn, sân bay, bến xe, tạo một chuỗi cung ứng số trọn vẹn cho đặc sản Đà Nẵng Grab. Nếu được vận hành đúng, đây là kênh tiêu thụ mới giúp tiểu thương chợ Cồn, các làng nghề, hộ sản xuất nhỏ tiếp cận khách hàng rộng hơn nhiều so với phạm vi chợ truyền thống.
Chợ Cồn chuyển đổi số: phòng thí nghiệm cho thị trường số địa phương
Việc chọn chợ Cồn làm nơi thí điểm “chợ chuyển đổi số” cho thấy Đà Nẵng hiểu rằng chuyển đổi số phải đi từ nơi nhạy cảm nhất với thay đổi: chợ truyền thống. Tại đây, chiến dịch “Chuyển đổi số kinh tế cơ sở cùng Grab” được phát động, kèm theo các hoạt động khảo sát, thu thập dữ liệu, xây dựng mô hình chợ kiểu mẫu trên nền tảng Grab, chương trình khuyến mại và các phiên chợ OCOP, đặc sản, sâm Ngọc Linh định kỳ. Thành phố tổ chức đào tạo kỹ năng số cho hộ kinh doanh, tiểu thương, hợp tác xã, đặt hai đường dây nóng hỗ trợ, và đồng thời dùng hệ sinh thái Grab về vận chuyển, thanh toán, truyền thông để kiểm chứng xem thị trường số địa phương có thể mở rộng đến đâu. Nếu mô hình này thành công, chợ Cồn sẽ trở thành ví dụ sống động cho cả nước về cách chợ truyền thống không bị xóa bỏ, mà được nâng cấp để tồn tại trong kỷ nguyên đơn hàng online.
Lợi ích và sức ép đối với chủ thể OCOP, hộ kinh doanh nhỏ
Đối với các chủ thể OCOP, hợp tác xã, hộ sản xuất nông thôn, việc xuất hiện trên sàn giao dịch OCOP gắn với Grab là cơ hội hiếm để bước ra khỏi vùng phụ thuộc vào hội chợ, quầy giới thiệu ở sân bay hay resort. Đặc sản từng chỉ bán được cho khách đến Đà Nẵng nay có thể đi khắp nơi thông qua thị trường số địa phương mở rộng, không bị giới hạn bởi vị trí quầy hàng. Tuy nhiên, đi cùng cơ hội là một sức ép rõ rệt: chủ cửa hàng kinh doanh online phải học cách quản lý gian hàng, cập nhật dữ liệu, phản hồi khách, duy trì chất lượng ổn định và xử lý bình luận công khai trên ứng dụng. Thành phố đang hỗ trợ đào tạo kỹ năng chuyển đổi số, nhưng sự chủ động và thái độ chấp nhận thay đổi của chính người bán mới là yếu tố quyết định việc họ có biến nền tảng số thành doanh thu thật hay không. Đây không còn là câu chuyện “lên app cho có”, mà là bài kiểm tra về năng lực vận hành chuỗi giá trị số của từng cơ sở nhỏ.
Hợp tác chính quyền – nền tảng công nghệ: khuôn mẫu mới cho kinh tế địa phương
Điều đáng chú ý là vai trò được phân chia khá rõ trong mô hình đặc sản Đà Nẵng Grab: chính quyền làm kiến tạo, định hướng, hỗ trợ; doanh nghiệp công nghệ cung cấp nền tảng, giải pháp kỹ thuật, nhân lực và kinh phí. Sở Khoa học và Công nghệ đã chủ trì làm việc với Grab trong thời gian dài để tham mưu cho UBND thành phố, đồng thời hậu thuẫn mạnh mẽ cho chính sách quảng bá, phát triển sản phẩm tinh hoa làng nghề, sản phẩm đặc trưng địa phương. Chương trình khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp công nghệ, logistics, thanh toán điện tử, cùng các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp, tạo một hệ sinh thái thay vì một dự án đơn lẻ. Nếu Đà Nẵng đạt được mục tiêu tăng doanh thu tối thiểu 10% mỗi năm cho chủ thể OCOP từ 2026, đồng thời góp phần vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, sàn giao dịch OCOP sẽ trở thành bằng chứng thuyết phục rằng hợp tác chính quyền – nền tảng công nghệ là công thức khả thi để nâng cấp kinh tế địa phương trong thời đại số.
