Từ Nghị quyết 57-NQ/TW đến bước ngoặt quản trị dữ liệu Hà Nội
Quản trị dữ liệu Hà Nội là quá trình thành phố chuyển từ cách điều hành công vụ dựa trên kinh nghiệm, giấy tờ và mệnh lệnh hành chính sang mô hình ra quyết định dựa trên dữ liệu số, hệ thống đo lường hiệu suất và các công cụ trí tuệ nhân tạo, trong đó mọi nhiệm vụ, tiến độ và kết quả của cán bộ được ghi nhận, phân tích và đánh giá trên những nền tảng số dùng chung, thay vì nằm rải rác trong hồ sơ, báo cáo thủ công khó kiểm chứng.
Điểm khởi phát không phải là một ứng dụng công nghệ đơn lẻ, mà là lựa chọn chính trị: triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Hà Nội chủ động xác định chuyển đổi số công vụ là trục cải cách điều hành. Đầu năm nay, Ban Chỉ đạo 57 Thành ủy ban hành Kế hoạch hành động số 20-KH/BCĐ57 để cụ thể hóa Nghị quyết 57, mở đường cho thay đổi toàn diện cách quản trị bộ máy. Cùng lúc, Kế hoạch số 71-KH/TU về đổi mới đánh giá cán bộ gắn với OKR/KPI biến dữ liệu hiệu suất thành thước đo mới về trách nhiệm và năng lực. Đây là sự thay đổi “gốc rễ”: không còn vừa làm vừa báo cáo, mà phải làm sao để mọi kết quả đều để lại dấu vết số, có thể kiểm tra, so sánh và chất vấn.
Cuộc họp do Phó Chủ tịch UBND thành phố Trương Việt Dũng chủ trì chiều 24/8, nhằm đánh giá triển khai Kế hoạch số 20-KH/BCĐ57, cho thấy chuyển đổi này đã đi qua giai đoạn “thí điểm công nghệ” và bước vào giai đoạn “thiết kế lại hệ thống”. Từ kết quả bước đầu, UBND thành phố thống nhất trình Ban Chỉ đạo 57 xem xét cho phép đưa HanoiWork và hệ thống quản trị OKR/KPI vào vận hành chính thức, đồng bộ trong toàn hệ thống chính trị. Nói cách khác, đây không còn là dự án thử nghiệm mà đang trở thành “hệ điều hành” mới của nền công vụ Hà Nội.
HanoiWork và OKR/KPI: Từ số hóa công việc đến đo lường trách nhiệm
Nếu phải chọn một hình ảnh cho chuyển đổi số công vụ ở Hà Nội, đó chính là HanoiWork: một không gian làm việc số đang thay thế dần văn phòng giấy tờ, sổ sách. Trên cơ sở Kế hoạch số 38/KH-UBND, Sở Khoa học và Công nghệ được giao đưa HanoiWork thành nền tảng dùng chung, không chỉ để “đưa quy trình lên mạng” mà để mọi công việc, tiến độ, kết quả và trách nhiệm cá nhân được theo dõi trên cùng một hệ thống. Đến nay, 183 không gian làm việc số đã được thiết lập, khoảng 84.000 cán bộ, công chức, viên chức và người lao động có tài khoản, với gần 99.700 lịch họp, 3.839 luồng quy trình phê duyệt, 21.860 bài viết nội bộ và hơn 2,36 triệu tin nhắn làm việc bảo mật được ghi nhận. Những con số đó chứng minh đây đã là môi trường làm việc thực sự, không phải một “cổng thông tin” thêm cho đủ phong trào.
Quan trọng hơn, dữ liệu công việc không còn rơi vào các hòm thư cá nhân hay nhóm chat rời rạc, mà tập trung trên một nền tảng thống nhất để theo dõi, cập nhật và đánh giá. Sự tích hợp chat, gọi thoại, video bảo mật và quy trình xử lý giúp Hà Nội tiến gần mô hình “phòng họp không giấy tờ”, giảm khâu trung gian, tiết kiệm thời gian và chi phí hành chính cho cả cán bộ lẫn người dân, doanh nghiệp khi làm việc với cơ quan nhà nước. Đây là lợi ích rất cụ thể: thay vì thêm một vòng hội họp và giấy tờ, thông tin đã nằm sẵn trên hệ thống, cuộc họp – nếu cần – trở nên ngắn hơn, đi thẳng vào xử lý vấn đề.
Tuy nhiên, mà nếu chỉ dừng ở ứng dụng làm việc số, cải cách sẽ nửa vời. Cái mới nằm ở chỗ HanoiWork được “cắm” hệ thống OKR/KPI để đo lường hiệu suất công vụ một cách có hệ thống. Nguyên tắc “6 rõ – 1 xuyên suốt” (rõ việc, rõ người, rõ thẩm quyền, rõ quy trình, rõ thời gian, rõ sản phẩm và một việc một đầu mối chủ trì) khiến mọi nhiệm vụ đều phải có chủ, có hạn và có sản phẩm cụ thể. Toàn bộ 183 cơ quan đã xây dựng 218.934 danh mục sản phẩm, nhiệm vụ đánh giá KPI, cùng 13.393 nhiệm vụ chiến lược cấp cao nhất. Trong giai đoạn thí điểm, 877.672 nhiệm vụ được khởi tạo, 662.398 nhiệm vụ đã hoàn thành. "Những con số này cho thấy hệ thống không chỉ ghi nhận công việc, mà đang hình thành cơ sở dữ liệu về hiệu suất thực thi nhiệm vụ". Khi đánh giá cán bộ gắn trực tiếp với kết quả trên hệ thống, văn hóa “làm cho xong thủ tục” sẽ bị thách thức.
AI quản lý công quyền: từ phản ứng sang chủ động dự báo
Một nền tảng dữ liệu tốt chỉ là nửa câu chuyện; nửa còn lại là cách khai thác. Hà Nội tỏ ra khá táo bạo khi không dừng ở số hóa quy trình, mà bắt đầu đưa AI vào hỗ trợ hoạt động công vụ. Các trợ lý AI đã được thử nghiệm để tra cứu văn bản quy phạm pháp luật, bóc tách, phân rã nhiệm vụ từ văn bản đến, tóm tắt nội dung họp và tự động hóa báo cáo tại một số cơ quan, phường. Điều này đồng nghĩa những công việc lặp lại, tiêu tốn thời gian của cán bộ được chuyển dần cho máy, còn con người tập trung vào xử lý nội dung và ra quyết định. Quan trọng hơn, AI Agent phân tích dữ liệu lớn được thử nghiệm nhằm dự báo, phát hiện sớm điểm nghẽn, nguy cơ chậm tiến độ và cảnh báo kịp thời cho lãnh đạo. Khi đó, điều hành không chỉ là “dập lửa” sau khi sự cố xảy ra, mà là nhìn thấy nguy cơ trên bảng điều khiển dữ liệu.
Cách tiếp cận này nếu được duy trì sẽ thay đổi sâu sắc AI quản lý công quyền. Thay vì coi AI như tiện ích trang trí, Hà Nội đang đặt nó vào vai “trợ lý phân tích” – nhìn trên dữ liệu tập trung để đánh giá xu hướng, so sánh đơn vị, nhận diện chỗ tắc. Đặc biệt, khi song song hình thành hệ thống dữ liệu quản trị trên nhiều lĩnh vực – từ 27.485 dự án đầu tư đã được Sở Tài chính số hóa, chuẩn hóa dữ liệu tập trung (trong đó có 24.545 dự án đầu tư công và 2.940 dự án đầu tư kinh doanh), đến kho gần 800.000 học liệu số phổ thông từ lớp 1 đến 12 trên Hanoi Study – AI càng có “nguyên liệu” để phân tích. Ở đây, thứ đang được xây dựng không chỉ là công cụ, mà là năng lực điều hành dựa trên minh bạch dữ liệu: mọi quyết định, từ ưu tiên đầu tư đến cải thiện chất lượng giáo dục, đều có thể gắn với bằng chứng số, chứ không chỉ dựa trên cảm nhận hay vận động hành lang.
Tuy vậy, việc đưa AI vào quản trị dữ liệu Hà Nội cũng đặt ra yêu cầu rất rõ: dữ liệu phải đi trước. Không có hệ thống dữ liệu chuẩn hóa, cập nhật, AI sẽ chỉ là “màn trình diễn” kỹ thuật. Điều đáng ghi nhận là thành phố đang đầu tư vào những hạ tầng dữ liệu dài hơi, như Bản sao số Digital Twin thành phố Hà Nội được đề xuất gia hạn đến quý IV/2026 để cập nhật theo hướng dẫn kỹ thuật mới. Đề án phát triển kinh tế không gian tầm thấp cũng được điều chỉnh tên và gia hạn, cho thấy tầm nhìn gắn chuyển đổi số với mô hình phát triển mới đến năm 2030, định hướng 2045. Sự kiên nhẫn này rất quan trọng: xây dữ liệu là công việc khó, chậm và ít “hào quang”, nhưng nếu bỏ qua, AI trong công vụ sẽ không vượt qua được mức độ tiện ích thử nghiệm.
Tác động thực tế và những thách thức không thể bỏ qua
Từ góc nhìn người dân và doanh nghiệp, chuyển đổi số công vụ chỉ có ý nghĩa khi làm việc với cơ quan nhà nước trở nên ít phiền hà hơn. Ở khía cạnh này, việc HanoiWork hỗ trợ mô hình “phòng họp không giấy tờ”, giảm hội họp trực tiếp và tiết kiệm chi phí hành chính đang tạo ra thay đổi dễ nhận thấy. Quy trình nội bộ nhanh hơn, cán bộ ít bị trói vào giấy tờ, sẽ có nhiều thời gian hơn để giải quyết yêu cầu của người dân. Kho học liệu số với gần 800.000 bài giảng cốt lõi phủ chương trình từ lớp 1 đến 12 cho thấy dữ liệu số không chỉ phục vụ nội bộ bộ máy, mà chảy trực tiếp vào dịch vụ công – trong trường hợp này là giáo dục. Song hành, việc số hóa dữ liệu 27.485 dự án đầu tư mở ra khả năng giám sát công khai, giảm khoảng trống cho thông tin mập mờ quanh các quyết định phân bổ nguồn lực.
Tuy nhiên, chuyển từ quản lý truyền thống sang quản trị dựa trên dữ liệu số cũng là cuộc “sát hạch” văn hóa công vụ. Khi mọi nhiệm vụ, thời hạn, sản phẩm đều hiện lên trên hệ thống, thói quen “làm chung chung”, “chia sẻ trách nhiệm” sẽ bị bóc trần. Thực tế kỳ đánh giá tháng 7 cho thấy mới 47% cán bộ trong số 83.639 người thực hiện tự đánh giá KPI, với 30.984 hồ sơ hoàn tất quy trình nhận xét, phê duyệt; trong nhóm cán bộ diện Ban Thường vụ Thành ủy quản lý, 414/656 người đã hoàn thành tự đánh giá. Con số này cho thấy mức độ chấp nhận công cụ vẫn còn khoảng cách. Một số người sẽ nhìn HanoiWork và OKR/KPI như gánh nặng thủ tục mới. Vì vậy, nếu không đi kèm đào tạo, đối thoại và cơ chế khuyến khích, nguy cơ “số hóa hình thức” là rất thực: dữ liệu được nhập cho đủ, không được dùng để tranh luận và cải tiến.
Từ nay đến khi HanoiWork và hệ thống OKR/KPI vận hành chính thức toàn diện, Hà Nội cần tiếp tục chứng minh rằng dữ liệu và AI quản lý công quyền không nhằm kiểm soát thêm, mà để bảo vệ người làm tốt và phơi bày những điểm nghẽn hệ thống. Điều này đòi hỏi ba cam kết: một là, gắn kết quả trên hệ thống với khen thưởng, bổ nhiệm, chứ không chỉ là báo cáo; hai là, mở rộng mức độ công khai dữ liệu phù hợp để người dân và HĐND có thể giám sát; ba là, giữ vai trò chủ đạo của con người trong ra quyết định, coi AI là công cụ phân tích, không phải “cái cớ” để né tránh trách nhiệm. Chuyển đổi số công vụ chỉ thành công khi người dân cảm nhận được dịch vụ tốt hơn, cán bộ giỏi được nhìn nhận công bằng hơn, và toàn bộ hệ thống minh bạch, chịu trách nhiệm hơn. Với nền tảng HanoiWork, OKR KPI nền tảng và các thử nghiệm AI hiện nay, Hà Nội đang đi trước một bước – vấn đề là có dám đi đến cùng hay không.
