Liêm chính phải bắt đầu trước khi luật được thông qua
Liêm chính trong xây dựng pháp luật là bảo đảm quá trình hình thành chính sách dựa trên căn cứ thực tiễn, lợi ích chung và sự giám sát quyền lực, thay vì bị chi phối bởi lợi ích cục bộ hay nhóm riêng. Đây không phải khâu kỹ thuật có thể để đến cuối, mà là điều kiện quyết định luật có công bằng và thi hành được hay không. Chiều 29-10, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp mặt nữ đại biểu Quốc hội khóa XVI, nhấn mạnh phải giữ sự liêm chính và kiểm soát quyền lực ngay trong quá trình xây dựng pháp luật, ngăn ngừa lợi ích cục bộ, lợi ích nhóm tác động vào chính sách. Yêu cầu ấy đặt ra trách nhiệm rõ ràng: đại biểu cần chất vấn những đề xuất thiếu căn cứ, nhận diện hệ quả bất lợi và kiến nghị sửa ngay từ giai đoạn soạn thảo. Khi quyền lực được kiểm soát từ đầu, nghị trường mới có thể bảo vệ lợi ích công một cách thực chất.
Đại diện đông hơn phải đi cùng tiếng nói có trọng lượng
Nữ đại biểu Quốc hội không chỉ cần có mặt trong nghị trường; họ cần đủ điều kiện để tác động đến chất lượng quyết định. Quốc hội khóa XVI có 150 nữ đại biểu, chiếm 30% tổng số đại biểu; 149 người có trình độ đại học và trên đại học. Con số này là nền tảng đáng kể, nhưng tỷ lệ đại diện tự nó chưa bảo đảm chính sách đáp ứng tốt hơn đời sống người dân. Điều quan trọng là phát huy bản lĩnh và trí tuệ khi xem xét từng dự án luật, nghị quyết, đồng thời tham gia sớm vào nghiên cứu chính sách. Đại biểu cần làm rõ căn cứ thực tiễn, tính hợp hiến, sự thống nhất giữa các quy định và khả năng thi hành. Cầu thị với ý kiến xác đáng không đồng nghĩa với né tránh bảo vệ điều đúng; đó là cách nâng chất lượng lập pháp mà vẫn đặt lợi ích đất nước và Nhân dân lên trên hết.
Thẩm định giải pháp phải gắn với mục tiêu phát triển
Quốc hội khóa XVI gánh trách nhiệm thể chế hóa Nghị quyết Đại hội XIV, thực hiện mục tiêu đến năm 2030 và tạo nền tảng cho tầm nhìn năm 2045. Vì vậy, xem xét một giải pháp không thể dừng ở việc nó có hợp lý trên văn bản; cần hỏi giải pháp có tháo gỡ vướng mắc, khơi thông nguồn lực và tạo kết quả đo được trong đời sống hay không. Tại kỳ họp này, nữ đại biểu được đề nghị tập trung hoàn thiện các dự án luật, nghị quyết, thẩm định thấu đáo phương án để góp phần hoàn thành kế hoạch năm 2026 và quyết định tốt nhiệm vụ kinh tế - xã hội, ngân sách năm 2027. Đây là phép thử cụ thể cho mục tiêu hoàn thiện thể chế: quy định phải hỗ trợ sản xuất, tạo việc làm, nâng thu nhập và sử dụng nguồn lực hiệu quả, thay vì làm phát sinh thêm rào cản.
Đưa chính sách về gần đời sống người dân
Một đạo luật chỉ có giá trị khi người dân tiếp cận được quyền lợi và cơ quan thực thi có thể triển khai đúng. Bởi vậy, nữ đại biểu cần giữ liên hệ thường xuyên với cơ sở, gặp cả những người ít có cơ hội lên tiếng ở các diễn đàn chính thức, rồi xác định khó khăn là trường hợp riêng hay dấu hiệu của bất cập chính sách. Việc theo dõi ấy cần chú ý đến người lao động, bảo vệ trẻ em, phòng chống bạo lực gia đình và khả năng tiếp cận dịch vụ công; đồng thời đánh giá phụ nữ có điều kiện tham gia và hưởng lợi từ các quyết sách hay không. Nhóm nữ đại biểu Quốc hội cũng được định hướng đổi mới hoạt động, nâng năng lực lập pháp và giám sát, ứng dụng công nghệ, tăng hợp tác nghị viện. Liêm chính và kiểm soát quyền lực chỉ thành kết quả khi gắn với giám sát bền bỉ và phản hồi rõ ràng cho cử tri.
Kết luận, vai trò của nữ đại biểu không thể đo bằng số lượng ghế, mà bằng khả năng góp phần tạo ra luật có căn cứ, công bằng và thực thi được. Giữ liêm chính từ khâu xây dựng pháp luật, thẩm định kỹ giải pháp và bám sát đời sống là ba việc phải đi cùng nhau. Khi đó, hoàn thiện thể chế không còn là khẩu hiệu, mà trở thành con đường cụ thể để quyền lực phục vụ người dân và mục tiêu phát triển.
