Khám miễn phí đưa dịch vụ đến gần người dân
Khám sức khỏe miễn phí toàn dân là chương trình giúp người dân tiếp cận dịch vụ kiểm tra, tư vấn và sàng lọc sức khỏe mà không phải lo gánh nặng chi phí, đồng thời kết nối kết quả khám với việc theo dõi lâu dài. Giá trị trước mắt là giảm rào cản khiến nhiều người, nhất là người cao tuổi hoặc ít có thói quen khám định kỳ, thường chỉ tìm đến cơ sở y tế khi đã có triệu chứng.
Sau 100 ngày triển khai chương trình khám sức khỏe toàn dân, Bệnh viện Kiến An đã khám, tư vấn và sàng lọc tại nhiều địa bàn, trong đó có xã Vĩnh Am. Trường hợp ông Đỗ Minh Côi, 74 tuổi, cho thấy vì sao việc chủ động đưa dịch vụ đến cộng đồng quan trọng: buổi khám phát hiện nốt vôi hóa nhỏ ở gan trái và nang thận hai bên mà ông chưa biết, dù các bất thường ban đầu chưa được đánh giá là quá nguy hiểm. Kết quả sàng lọc không thay thế chẩn đoán, nhưng có thể chỉ ra ai cần kiểm tra chuyên sâu hoặc theo dõi. Muốn chương trình thực sự công bằng, việc tổ chức khám tại địa phương cần đi kèm hướng dẫn rõ ràng về bước tiếp theo, thay vì dừng lại ở một lần đo, khám.
Khám định kỳ giúp phát hiện sớm, không để bệnh âm thầm tiến triển
Nhiều bệnh không lây nhiễm tiến triển âm thầm, chưa gây triệu chứng rõ rệt; vì thế chờ cơ thể phát tín hiệu mới đi khám là một lựa chọn rủi ro. Khám định kỳ giúp phát hiện bệnh sớm, giảm nguy cơ biến chứng và tạo điều kiện điều trị kịp thời. Qua các đợt khám cộng đồng, nhân viên y tế ghi nhận người có huyết áp hoặc đường huyết cao, cùng những bất thường cần đánh giá thêm ở gan, thận và tuyến giáp.
Quy mô nhu cầu theo dõi tại Hải Phòng cũng đáng chú ý: trong 9 tháng năm 2026, ngành y tế đã sàng lọc và đưa vào quản lý 230.693 người mắc bệnh không lây nhiễm, gồm 130.479 người tăng huyết áp và 77.864 người đái tháo đường. Con số này nhắc rằng phát hiện bệnh mới là điểm khởi đầu. Người dân cần biết kết quả sàng lọc có ý nghĩa gì, khi nào cần khám chuyên khoa và lịch tái khám ra sao. Chương trình từ năm 2026 khuyến khích mỗi người khám định kỳ tối thiểu một lần mỗi năm, phù hợp với nhu cầu theo dõi sức khỏe liên tục.
Hồ sơ sức khỏe điện tử biến một lần khám thành quá trình
Một buổi khám không thể tự nó bảo đảm sức khỏe lâu dài. Với người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường và bệnh mạn tính khác, kiểm soát bệnh còn phụ thuộc vào theo dõi chỉ số, dùng thuốc theo chỉ định, điều chỉnh lối sống và tái khám đúng lịch. Vì vậy, hồ sơ sức khỏe điện tử cần được xem như sợi dây nối các lần khám: lưu tiền sử, kết quả, đơn thuốc và quá trình điều trị để bác sĩ đối chiếu diễn biến, còn người dân biết mình cần làm gì tiếp theo.
Hải Phòng đang từng bước gắn kết quả khám với hồ sơ sức khỏe điện tử để quản lý sức khỏe người dân lâu dài. Tính đến hết tháng 9/2026, bệnh án điện tử được triển khai tại 63/66 đơn vị, tương đương 95,45%; hơn 50% dân số đã cài Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID, còn 62 ki-ốt thông minh ghi nhận hơn 232.000 lượt tự đăng ký khám thành công. Các con số cho thấy hạ tầng đang mở rộng, nhưng độ phủ chưa đồng nghĩa dữ liệu đã đầy đủ hay được dùng hiệu quả. Tại Trung tâm Y tế Thanh Miện, người dân được hướng dẫn cài sổ ngay trong lúc khám; ứng dụng có thể giúp tra cứu lịch sử, lời dặn, thuốc và lịch hẹn, giảm phụ thuộc vào giấy tờ.
Điều kiện để chương trình tạo hiệu quả trọn đời
Hải Phòng hướng tới chăm sóc sức khỏe trọn đời bằng cách kết nối khám sàng lọc, dữ liệu số và hoạt động chăm sóc trực tiếp, từ y tế cơ sở đến bệnh viện. Thành phố đẩy mạnh khám định kỳ, sàng lọc miễn phí cho trẻ em, người lao động, người cao tuổi và những nhóm cần được quan tâm về sức khỏe. Đây là hướng đi đúng, nhưng chỉ có ý nghĩa khi sau khi phát hiện bất thường, người dân được chuyển tiếp đến đúng nơi, được giải thích kết quả và được nhắc tái khám.
Thách thức không chỉ là mở thêm điểm khám hay tăng số người cài ứng dụng. Dữ liệu phải chính xác, cập nhật sau mỗi lần khám và hữu ích cho quyết định chuyên môn; đồng thời cần hỗ trợ người cao tuổi hoặc người gặp khó khăn khi sử dụng điện thoại. Sổ điện tử cũng không thể thay thế tư vấn của nhân viên y tế hay việc người bệnh tuân thủ điều trị. Nếu những mắt xích ấy được duy trì, khám sức khỏe miễn phí sẽ vượt khỏi vai trò của một đợt sàng lọc: nó trở thành cửa ngõ để phát hiện bệnh sớm, quản lý nguy cơ và chăm sóc liên tục. Nếu không, cơ hội khám miễn phí dù thiết thực vẫn khó chuyển hóa thành lợi ích lâu dài.
