Khi thiết kế quán cà phê trở thành công cụ kể chuyện
Thiết kế quán cà phê hiện đại là việc chủ động tổ chức không gian, vật liệu và ánh sáng để biến việc uống cà phê thành một trải nghiệm đa tầng, nơi đọc sách, gặp gỡ và thư giãn cùng tồn tại, gắn với bản sắc văn hóa cụ thể của từng địa điểm. Điều thú vị là trong không gian cà phê Việt, câu chuyện không còn bắt đầu từ ly cà phê, mà từ cách quán chọn sách, gỗ, màu sắc để “kể” về mình. Từ đó, chúng ta thấy rõ một xu hướng: chủ quán không muốn bán đồ uống rẻ tiền cho vài phút lướt điện thoại, họ muốn thiết kế hệ sinh thái nhỏ cho thói quen sống chậm. Đây là điểm khác biệt mà nhiều mô hình quán cà phê sách mới đang theo đuổi.
MARKS Coffee & Books: Vật liệu gỗ tự nhiên định hình nhịp điệu không gian
MARKS Coffee & Books cho thấy sức mạnh của vật liệu gỗ tự nhiên trong việc tạo nhịp điệu cho một không gian 142 m² kết hợp cà phê và đọc sách. Ở đây, gỗ không phải chi tiết trang trí mà là lớp vật liệu xuyên suốt, ôm trọn tường, kệ, băng ghế, cửa và bàn, định hình cảm giác mềm, liên kết và ấm áp. Trên nền gỗ là những mảng tường trắng tinh, sàn gạch mô phỏng đá, tạo một cấu trúc thị giác cân bằng giữa mộc mạc và hiện đại. Quan trọng hơn, cách bố trí chỗ ngồi – bàn nhỏ dọc cửa sổ cho riêng tư, bàn dài ở giữa cho kết nối – là tuyên ngôn rõ ràng: quán coi việc tương tác với không gian quan trọng ngang ly cà phê. Đây là kiểu thiết kế quán cà phê nhắm đến trải nghiệm xã hội, không chỉ phục vụ thói quen ngồi một mình.
DA Godfather Café & Bakery: 2.000 cuốn “Bố Già” hóa thành nội thất
DA Godfather Café & Bakery đi xa hơn mô hình quán cà phê sách khi biến chính tác phẩm văn học thành ngôn ngữ thiết kế. Khoảng 2.000 cuốn The Godfather khổ lớn với bìa đen trắng được bố trí xuyên suốt không gian, trở thành chất liệu chính định hình phong cách nội thất. Đây là một quyết định táo bạo: thay vì kệ sách đa dạng đầu sách, quán chọn ám ảnh với một tác phẩm kinh điển để tạo bản sắc mạnh mẽ. Bảng màu đen – vàng, những chi tiết gợi nhắc thế giới Mafia, kết hợp với đường nét hình học đương đại, tạo cảm giác giao thoa cổ điển – hiện đại. Người ghé quán bắt đầu bằng cà phê nhưng dần bị thu hút bởi những lớp ký ức văn hóa được cài cắm: nghệ thuật, nghề làm sách thủ công, tranh trừu tượng, mùi hương. Đây là ví dụ rõ ràng cho việc thiết kế không gian có thể kéo dài thời gian ở lại của khách, vì họ còn đến để khám phá.
LA CÀ CAFE & BISTRO: Không gian đa trải nghiệm phục vụ hơn 100 khách
Trong khi DA Godfather tập trung vào chiều sâu văn hóa, LA CÀ CAFE & BISTRO chọn hướng đa trải nghiệm, nhắm thẳng đến nhu cầu sống – học – chơi của giới trẻ đô thị. Khai trương ngày 10/10/2026 tại 82/13A Bình Quới, Cư xá Thanh Đa, TP.HCM, quán mang phong cách Đà Lạt giữa lòng thành phố với tông vàng ấm, nhiều tầng, sức chứa hơn 100 khách. Theo chia sẻ của chị Bảo Ngọc, ý tưởng mở quán xuất phát từ việc từng là học sinh, sinh viên và muốn tạo “một không gian khác biệt… vừa học vừa thư giãn”. Không gian được chia khu vực cà phê, đọc sách yên tĩnh, board game, tô tượng, “Gác sương” với sleep box và lazy room, kèm dịch vụ phục vụ đồ ăn thức uống tại phòng riêng. Đây là mô hình quán cà phê sách mang tham vọng trở thành điểm đến nguyên ngày, thay vì nơi ghé qua chớp nhoáng.
Một chi tiết ít được chú ý nhưng rất nói lên tư duy dịch vụ là cơ cấu giá: thực đơn và dịch vụ tại LA CÀ có mức giá từ 1.000 đến 100.000 đồng tùy sản phẩm và dịch vụ. Với biên độ như vậy, quán rõ ràng muốn mở cửa cho học sinh, sinh viên – nhóm khách mà không gian này ưu tiên – hơn là chỉ hướng đến phân khúc cao cấp. Thiết kế quán cà phê ở đây gắn chặt với chiến lược xã hội: dùng phong cách Đà Lạt, cây xanh, kệ sách, tranh ảnh để tạo cảm giác thân thuộc, rồi dùng cấu trúc không gian nhiều tầng để phân loại hoạt động (học tập, giải trí, nghỉ ngơi). Câu hỏi đặt ra cho những người làm không gian cà phê Việt là: nếu một quán có thể trở thành “ký túc xá cảm xúc” như LA CÀ, liệu chúng ta có cần đến những nơi làm việc cứng nhắc nữa?
Không gian cà phê Việt: Từ hospitality đến không gian văn hóa
Cả ba ví dụ – MARKS Coffee & Books, DA Godfather Café & Bakery và LA CÀ CAFE & BISTRO – cho thấy không gian cà phê Việt đang chuyển mình từ mô hình hospitality đơn thuần sang không gian văn hóa. Người thiết kế không gian hiểu rằng trải nghiệm không chỉ đến từ món ăn hay thức uống mà từ tổng hòa thị giác, chất liệu và cách con người tương tác với không gian. Một quán cà phê sách giờ đây là trạm nghỉ yên bình cho việc đọc và sống chậm, là nơi tái tạo ký ức nhà sách cũ, hay là “căn nhà Đà Lạt” cho sinh viên giữa Sài Gòn. Điểm chung đáng chú ý: họ coi thiết kế quán cà phê là công cụ chủ động để kiến tạo cộng đồng – người yêu sách, người thích nghệ thuật, người cần chỗ học và nghỉ. Nếu hiểu điều đó, chúng ta sẽ bớt đánh giá quán qua menu và bắt đầu đọc nó qua gỗ, sách và cách phân tầng chỗ ngồi.
