Mở rộng đường để giảm kẹt xe và ngập: Thành phố đang chọn con đường khó nhưng đúng
Mở rộng đường Ung Văn Khiêm và đường Lã Xuân Oai tại TPHCM là hai dự án nâng cấp hạ tầng giao thông Sài Gòn nhằm đồng thời giảm kẹt xe thành phố, cải thiện khả năng thoát nước và kết nối các trục giao thông huyết mạch, từ đó thay đổi căn bản trải nghiệm đi lại hằng ngày của người dân. Đây không phải là những dự án làm đẹp mặt đường, mà là những ca phẫu thuật lớn lên một hệ thống giao thông đã quá tải trong nhiều năm. Câu hỏi quan trọng không còn là “có nên làm không” mà là “làm thế nào để những tuyến đường này thực sự giải quyết được kẹt xe và ngập nước, thay vì trở thành một công trình tốn kém mà hiệu quả nửa vời”.
Trong bức tranh đó, mở rộng đường Ung Văn Khiem trở thành phép thử điển hình. Tuyến đường dài khoảng 1,8 km ở khu vực Thanh Mỹ Tây, kết nối Xô Viết Nghệ Tĩnh, quốc lộ 13, Đinh Bộ Lĩnh, Nguyễn Gia Trí, Nguyễn Hữu Cảnh… nhưng hiện chỉ rộng khoảng 10–12 m với 2–4 làn xe. Giờ cao điểm, xe cộ dồn ứ, người dân phải lách vào hẻm để né kẹt xe — một hình ảnh quen thuộc nhưng không thể kéo dài mãi. Khi thành phố quyết định mở rộng tuyến này lên 30 m, 6 làn xe và lên kế hoạch hoàn thành trước 2029, thông điệp rất rõ: muốn giảm kẹt xe thành phố, phải dám mở rộng những “nút thắt cổ chai” lâu năm.
Ung Văn Khiêm: Từ điểm đen kẹt xe, ngập nước đến dự án gần 4.600 tỷ đồng
Ung Văn Khiêm nhiều năm qua là một trong những điểm đen kẹt xe và ngập nước của khu vực Bình Thạnh cũ. Giờ cao điểm buổi sáng ngày 1-10, phóng viên ghi nhận dòng xe kéo dài, tốc độ di chuyển chậm, nhiều người buộc phải rẽ vào các hẻm nhỏ để tránh ùn tắc. Khi mưa lớn, nước có lúc dâng đến nửa bánh xe máy, buộc người dân phải xuống dắt xe, nhiều người té ngã giữa dòng nước và dòng xe hỗn loạn. Đây là cái giá rất thực mà người đi làm, sinh viên HUTECH và các trung tâm ngoại ngữ trong khu vực phải trả mỗi ngày chỉ để… đến được chỗ học, chỗ làm.
Ở chiều ngược lại, quy hoạch mới cho thấy thành phố đã chịu đặt tiền đúng chỗ: Ung Văn Khiêm được nghiên cứu mở rộng từ 10–12 m lên 30 m, hình thành 6 làn xe. Tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 4.592 tỷ đồng, phần lớn dành cho bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư. Đây là con số không nhỏ, nhưng hợp lý nếu so với mật độ kinh doanh sầm uất, lượng sinh viên đông và vai trò kết nối của tuyến đường. Một câu nói đáng trích là: “Dự án mở rộng đường Ung Văn Khiêm được đưa vào nhóm công trình hạ tầng trọng điểm, ưu tiên đầu tư của thành phố với mục tiêu hoàn thành vào năm 2029”. Cách thành phố chi tiền cho thấy đây không chỉ là dự án làm đường, mà là chiến lược tái cấu trúc luồng giao thông khu vực Đông – Bắc nội đô.
Lã Xuân Oai: Bài học từ một công trình mới đạt hơn 50% nhưng đã thấy hiệu quả
Khác với Ung Văn Khiêm đang ở giai đoạn chuẩn bị, đường Lã Xuân Oai TPHCM đã là một hình mẫu trực quan về việc mở rộng đường có thể tạo hiệu ứng rất nhanh. Từ mặt cắt chỉ khoảng 6 m, nay dự án đang từng bước mở lên 30 m với 6 làn xe, và mới đạt hơn 50% tiến độ nhưng đã ghi nhận giảm kẹt xe và ngập nước. Điều này cho thấy nếu thi công đồng bộ mặt đường, hệ thống thoát nước và tổ chức giao thông, hiệu quả có thể đến trước cả ngày khánh thành. Người dân quanh trục Lã Xuân Oai đang cảm nhận điều mà người dân ở Ung Văn Khiêm mong mỏi: những cơn mưa không còn biến đường thành sông, giờ cao điểm không còn là nỗi ám ảnh kéo dài.
Điểm đáng nói là Lã Xuân Oai và Ung Văn Khiêm có nhiều nét tương đồng: đều xuất phát từ những tuyến đường nhỏ, xuống cấp, hai bên là nhà dân và hàng quán, thường xuyên kẹt xe và ngập nước. Việc mở rộng từ 6 m và 10–12 m lên chuẩn 30 m, 6 làn xe không chỉ tăng năng lực lưu thông mà còn buộc thành phố phải chỉnh trang lại toàn bộ hạ tầng ngầm, từ cống thoát nước đến hệ thống chiếu sáng, cây xanh. Nếu coi Lã Xuân Oai là “phiên bản đang chạy thử”, thì những gì đang diễn ra ở đó là tín hiệu tích cực cho người dân Ung Văn Khiêm: mở rộng đường, nếu làm đúng, không phải là lời hứa suông mà là thay đổi có thể đo được bằng từng phút giảm thời gian di chuyển và từng milimét mực nước rút đi.
Chiến lược hạ tầng giao thông Sài Gòn: Đừng để vài kilomet đường phá vỡ niềm tin
Hai dự án Ung Văn Khiêm và Lã Xuân Oai không tồn tại riêng lẻ; chúng là một phần trong chiến lược nâng cấp hạ tầng giao thông Sài Gòn, nơi thành phố đang chủ động chọn những điểm nghẽn rõ ràng để ưu tiên đầu tư. Ung Văn Khiêm nằm trong danh sách các dự án hạ tầng trọng điểm, nhóm ưu tiên đầu tư, với mục tiêu hoàn thành 2029. Sở Giao thông Vận tải được giao lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi để làm cơ sở xem xét, phê duyệt chủ trương đầu tư ngay trong năm nay và triển khai các bước tiếp theo. Nói cách khác, đây không phải là một ý tưởng đang nằm trong ngăn kéo, mà là một kế hoạch đã bắt đầu bước vào quỹ đạo hành động.
Tuy vậy, chiến lược chỉ có ý nghĩa khi tiến độ và chất lượng đáp ứng kỳ vọng người dân. Nếu Lã Xuân Oai chứng minh rằng mới hơn 50% khối lượng đã có thể giảm kẹt xe và ngập, thì Ung Văn Khiêm phải hướng đến một chuẩn cao hơn: không chỉ giải quyết ùn tắc hiện tại mà còn chịu được tăng trưởng xe trong nhiều năm tới. Một câu nói khác đáng nhấn mạnh là: “Dự án mở rộng đường Ung Văn Khiêm được kỳ vọng sẽ giảm kẹt xe và cải thiện khả năng kết nối giao thông khu vực Bình Thạnh cũ sau khi hoàn thành”. Kỳ vọng đó chỉ thành hiện thực nếu thành phố làm nghiêm ba điểm: bồi thường thỏa đáng và minh bạch, thi công gắn với thoát nước chứ không chỉ trải nhựa, và tổ chức giao thông hợp lý để không chuyển điểm nghẽn từ đường này sang đường khác.
Kết luận: Mở rộng đường không chỉ là thêm làn xe, mà là lời cam kết với người đi làm mỗi ngày
Nhìn từ Ung Văn Khiêm và Lã Xuân Oai, dễ thấy mở rộng đường không phải phép màu, nhưng là một trong những công cụ mạnh nhất để giảm kẹt xe thành phố và giải bài toán ngập diện rộng. Với Ung Văn Khiêm, quyết định nâng từ 10–12 m lên 30 m, 6 làn xe cùng ngân sách gần 4.600 tỷ đồng là một lời cam kết rõ ràng: thành phố sẵn sàng chi tiền cho những dự án có tác động trực tiếp đến đời sống người dân. Với Lã Xuân Oai, việc mới hơn nửa chặng đường thi công mà đã giảm ùn tắc và ngập là bằng chứng rằng mở rộng đường, nếu gắn liền với hệ thống thoát nước và tổ chức giao thông hợp lý, có thể mang lại kết quả nhanh hơn người ta nghĩ.
Vấn đề còn lại không phải là “có nên tiếp tục mở rộng những tuyến đường tương tự hay không”, mà là “làm sao để mỗi kilomet đường mở rộng trở thành minh chứng cho một thành phố biết giữ lời với người dân”. Mỗi phút người dân mất vì kẹt xe, mỗi lần xe chết máy giữa nước ngập đều là chi phí vô hình của một nền kinh tế đô thị. Nếu Ung Văn Khiêm hoàn thành đúng hạn, mang lại đúng hiệu quả như kỳ vọng, nó sẽ không chỉ là một tuyến đường 6 làn xe mới, mà là một tín hiệu mạnh mẽ rằng chiến lược hạ tầng giao thông Sài Gòn đang đi đúng hướng — và người dân có lý do để tin vào những dự án tiếp theo.
