Dự án mở rộng đường Ung Văn Khiêm: nút thắt được gọi tên
Dự án mở rộng đường Ung Văn Khiêm là kế hoạch nâng tuyến đường dài khoảng 1,8 km từ ngã năm Đài Liệt sĩ đến cầu Sài Gòn lên mặt cắt 30 m, gấp khoảng hai lần hiện nay, với kỳ vọng giảm ùn tắc giao thông và xóa ngập úng trên một trong những trục chính của quận Bình Thạnh.
Thành phố xem đây là công trình trọng điểm để "giải quyết điểm nghẽn giao thông" ở cửa ngõ phía Đông Bắc, nơi đường Ung Văn Khiêm hiện chỉ có 2-4 làn xe nhưng phải gánh lưu lượng khổng lồ, thường xuyên ùn tắc kéo dài. Với tổng vốn dự kiến khoảng 4.592 tỷ đồng từ ngân sách thành phố, dự án được đưa vào danh mục ưu tiên giai đoạn 2026-2030, mục tiêu hoàn thành năm 2029. Cách làm lần này cho thấy TP.HCM lựa chọn tấn công trực diện vào nút thắt thay vì tiếp tục “chắp vá” từng điểm nhỏ lẻ.
Vì sao Ung Văn Khiêm xứng đáng được mở rộng gấp đôi?
Đường Ung Văn Khiêm không chỉ là một tuyến nội bộ của Bình Thạnh mà là mắt xích then chốt trong bức tranh kết nối cầu Sài Gòn với trung tâm thành phố. Tuyến này nằm gần bến xe Miền Đông, kết nối trực tiếp quốc lộ 13, Xô Viết Nghệ Tĩnh, Nguyễn Xí, Điện Biên Phủ – những trục huyết mạch đang được nâng cấp đồng loạt. Bỏ qua nút thắt này đồng nghĩa làm giảm hiệu quả của cả chuỗi dự án hạ tầng Bình Thạnh, từ khu Hàng Xanh đến Bình Triệu.
Thực tế, đường Ung Văn Khiêm từng được đưa vào dự án cầu – đường Bình Triệu 2 nhưng “nằm trên giấy” nhiều năm. Việc tái khởi động với quy mô mở rộng mặt đường lên 30 m cho thấy thành phố đã rút kinh nghiệm: không thể kỳ vọng giải quyết tắc nghẽn TP.HCM nếu bỏ mặc những đoạn cổ chai như thế này. Mở rộng đường Sài Gòn theo hướng đồng bộ – từ cầu, quốc lộ đến đường nhánh – là tư duy đáng hoan nghênh.
Tắc nghẽn và ngập úng: mở rộng mặt đường có đủ?
Thành phố kỳ vọng việc mở rộng đường Ung Văn Khiêm dài gần 2 km lên 30 m sẽ xóa cảnh ngập và ùn tắc triền miên. Nhưng nếu chỉ nhìn vào mặt cắt đường, kỳ vọng ấy dễ rơi vào lối mòn “càng mở càng kẹt”. Khi đường được mở gấp đôi, lượng xe đổ về khu vực cầu Sài Gòn và quốc lộ 13 sẽ tăng theo, trong khi các nút giao quanh Hàng Xanh, Bình Triệu vẫn đang trong quá trình nâng cấp.
Ngập úng TP.HCM lại là bài toán kết cấu hạ tầng thoát nước hơn là chỉ bê tông hóa mặt đường. Muốn đoạn này hết ngập, dự án phải đầu tư hệ thống cống, kênh, tổ chức lại cao độ mặt đường và đồng bộ với các dự án cải tạo xung quanh. Nếu không, bề rộng 30 m chỉ tạo thêm mặt cắt cho nước đọng khi mưa lớn. Nói thẳng: mở rộng là cần, nhưng nếu coi đây là giải pháp “một mũi tên trúng hai đích” cho cả kẹt xe và ngập nước thì là cách kỳ vọng hơi dễ dãi.
Chuỗi dự án hạ tầng Bình Thạnh: cơ hội vàng hay nguy cơ nửa vời?
Dự án mở rộng Ung Văn Khiêm không đứng một mình, mà là mảnh ghép trong kế hoạch hình thành trục giao thông tốc độ cao từ Hàng Xanh đến vành đai 3 thông qua quốc lộ 13, cùng với các dự án nâng cấp Đinh Bộ Lĩnh – Xô Viết Nghệ Tĩnh, quốc lộ 13 và nghiên cứu cầu Bình Triệu 3. Thành phố cũng chấp thuận nghiên cứu một tuyến đường trên cao để tách dòng phương tiện ở khu vực Hàng Xanh – Bình Triệu.
Vấn đề là chuỗi dự án hạ tầng Bình Thạnh này chỉ phát huy hiệu quả nếu được triển khai đúng tiến độ và đồng bộ. Một tuyến hoàn thành, tuyến khác chậm trễ sẽ biến cả khu vực thành đại công trường kéo dài, kéo theo tắc nghẽn nặng hơn. Công khai lộ trình, cam kết tiến độ và hạn chế tối đa việc “đắp chiếu giữa chừng” phải được xem là cam kết chính trị chứ không chỉ là kế hoạch kỹ thuật.
Kết luận: mở rộng là bước khởi đầu, không phải đích đến
Dự án mở rộng đường Ung Văn Khiêm lên 30 m với tổng vốn dự kiến gần 4.600 tỷ đồng là bước đi đúng hướng để mở nút thắt khu vực nối cầu Sài Gòn. Nó cho thấy thành phố dám dồn nguồn lực vào những điểm nghẽn lớn thay vì vá víu nhỏ giọt. Tuy vậy, mở rộng mặt đường không thể thay thế cho một chiến lược tổng thể về giao thông công cộng, tổ chức lại luồng tuyến và cải tạo hệ thống thoát nước.
Nếu TP.HCM muốn thật sự giải quyết tắc nghẽn TP.HCM và giảm ngập úng, Ung Văn Khiêm phải là hình mẫu cho cách làm mới: quy hoạch nhất quán, thi công đồng bộ, ưu tiên kết nối với giao thông công cộng và quản lý khai thác sau khi hoàn thành. Mở rộng đường Sài Gòn không phải cuộc đua xem mặt đường rộng đến đâu, mà là cuộc kiểm tra xem thành phố có dám thay đổi cách nghĩ và cách làm với hạ tầng hay không.
