Sân bay Cà Mau trong bước ngoặt khai thác tháng 11
Sân bay Cà Mau là cảng hàng không tại cực Nam Tổ quốc, được xây dựng từ thời Pháp và hiện đang được nâng cấp lên tiêu chuẩn sân bay cấp 4C với đường cất hạ cánh mới, nhà ga mở rộng và năng lực phục vụ hành khách, hàng hóa lớn hơn để đáp ứng nhu cầu đi lại và phát triển kinh tế vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Việc khai thác trở lại từ ngày 1/11 sau hơn một năm tạm dừng không chỉ là mốc kỹ thuật, mà là lựa chọn mang tính chiến lược: hoặc Cà Mau tiếp tục ở vị thế “sân bay cánh quạt”, hoặc bước hẳn vào bản đồ hàng không hiện đại. Dự án nâng cấp, mở rộng do Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam làm chủ đầu tư, khởi công ngày 19/8/2025, với tổng mức đầu tư khoảng 2.400 tỷ đồng từ nguồn vốn hợp pháp của doanh nghiệp. Chính sự mạnh tay về hạ tầng cho thấy mục tiêu không đơn thuần là tăng chuyến bay, mà là tái định vị vai trò sân bay Cà Mau trong mạng lưới kết nối giao thông vùng cực Nam.
Từ sân bay thời Pháp đến cảng hàng không 4C: bước nhảy về hạ tầng
Trước khi nâng cấp, sân bay Cà Mau mang dấu ấn rõ rệt của một hạ tầng cũ kỹ: đường cất hạ cánh dài 1.500 m, rộng 30 m, phù hợp chủ yếu với máy bay cánh quạt như ATR72 hoặc phản lực cỡ nhỏ Embraer E190; nhà ga chỉ phục vụ khoảng 200.000 lượt khách mỗi năm. Với cấu hình như vậy, sân bay khó thoát khỏi tình trạng khai thác khiêm tốn: một chuyến Cà Mau – TP.HCM mỗi ngày bằng ATR72, đường bay Hà Nội – Cà Mau phải tạm dừng sau thời gian ngắn. Quyết định nâng cấp hạ tầng là cách dứt khoát để phá vỡ trần tăng trưởng. Đường cất hạ cánh mới dài 2.400 m, rộng 45 m, có đường lăn nối và sân đỗ cho 3 vị trí máy bay A320/A321, cùng hệ thống kỹ thuật đồng bộ. Nhà ga được cải tạo, mở rộng lên công suất 500.000 hành khách/năm, có thể nâng lên 1 triệu khách/năm khi nhu cầu tăng. Đây không còn là chỉnh sửa “cho có”, mà là tái thiết sân bay Cà Mau thành đầu mối có sức chứa đúng tầm quy hoạch quốc gia.
Hành khách được hưởng lợi gì từ diện mạo mới?
Dù câu chuyện kỹ thuật nghe có vẻ xa vời, người hưởng lợi trực tiếp từ sân bay Cà Mau sau nâng cấp vẫn là hành khách và doanh nghiệp địa phương. Nhà ga mới, cùng hệ thống hạ tầng nâng cấp, được kỳ vọng nâng cao năng lực khai thác, cải thiện chất lượng phục vụ, đáp ứng tốt hơn nhu cầu đi lại bằng đường hàng không của người dân và doanh nghiệp trong khu vực. Khi sân bay đạt tiêu chuẩn 4C, đủ điều kiện khai thác các loại tàu bay Code C như A320, A321, lựa chọn chuyến bay, khung giờ và đường bay sẽ có dư địa mở rộng hơn nhiều so với giai đoạn chỉ đón máy bay cánh quạt. Một câu nói có thể trích dẫn là: "Theo chủ trương đầu tư được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận, Cảng hàng không Cà Mau được nâng cấp đạt tiêu chuẩn sân bay cấp 4C, khai thác các tàu bay Code C như A320, A321." Nếu các hãng hàng không tận dụng tốt năng lực mới, hành khách sẽ thấy khác biệt không chỉ ở nhà ga khang trang mà còn ở hành trình bớt phải nối chuyến, ít lệ thuộc đường bộ kéo dài nhiều giờ.
Vai trò trong kết nối giao thông vùng Đồng bằng sông Cửu Long
Trong quy hoạch hệ thống cảng hàng không, mạng lưới được tổ chức theo mô hình trục nan với hai đầu mối chính là Hà Nội và TP.HCM; trong đó sân bay Cà Mau giữ vai trò kết nối khu vực cực Nam với các trung tâm kinh tế, chính trị và giao thông lớn trên cả nước. Nâng cấp hạ tầng sân bay vì thế không chỉ phục vụ một tỉnh, mà là mắt xích để Đồng bằng sông Cửu Long tăng cường kết nối giao thông đường hàng không, giảm phụ thuộc vào đường bộ vốn thường quá tải và bị ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu. Khi được khai thác trở lại với năng lực mới, sân bay Cà Mau không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại, mà còn mở rộng khả năng kết nối cho du lịch, thương mại, logistics và thu hút đầu tư. Một số đường bay nội vùng, liên vùng có thể được tính đến nếu địa phương xây dựng được chiến lược khai thác hành khách và hàng hóa, thay vì kỳ vọng một mình hạ tầng tự tạo nhu cầu.
Thời điểm khai thác trở lại và những việc còn phải làm
Cảng hàng không Cà Mau đã chính thức đóng cửa để nâng cấp, mở rộng từ 7h ngày 30/10/2025, sau khi dự án khởi công ngày 19/8/2025. Theo kế hoạch, các hạng mục cất hạ cánh sẽ hoàn thành vào đầu tháng 10, sau đó dự án bước vào giai đoạn nghiệm thu, hoàn thiện thủ tục cấp phép và chuẩn bị điều kiện để đưa cảng hoạt động trở lại. Dự kiến sân bay sẽ khai thác lại từ ngày 1/11, đánh dấu giai đoạn mới sau thời gian dài hạn chế về hạ tầng. Tuy vậy, câu chuyện không dừng ở việc hoàn thành bê tông mặt đường. Các đơn vị liên quan đang phải kiểm tra toàn diện mức độ sẵn sàng về lực lượng, đào tạo, hệ thống thẻ, cơ sở hạ tầng và thiết bị an ninh hàng không; mọi hạn chế, thiếu sót phải được khắc phục trước thời điểm mở cửa. Đây là yêu cầu thực tế: nếu an ninh, an toàn không theo kịp hạ tầng mới, sân bay Cà Mau khó thuyết phục các hãng tăng tần suất, mở đường bay mới, và lợi ích cho vùng cực Nam sẽ bị trì hoãn.
