Camera cộng đồng nối dài mắt và tai của địa phương
Camera cộng đồng là mạng lưới thiết bị ghi hình do địa phương, tổ chức và người dân cùng góp sức lắp đặt, chia sẻ hình ảnh để hỗ trợ giám sát khu dân cư và công tác giữ gìn an ninh. Tại các phường, xã phía Đông Nam tỉnh, mô hình camera an ninh đang giúp công an phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và xử lý tình huống trên địa bàn. Giá trị của mạng lưới này không nằm ở số mắt ghi hình đơn thuần mà ở khả năng kết nối chúng với người dân và lực lượng chức năng. Camera trước nhà, trên tuyến đường hay tại nơi công cộng có thể tạo thêm nguồn thông tin khi cần làm rõ một vụ việc. Đó là sự bổ trợ thiết thực cho tuần tra và phản ánh của người dân, không phải sự thay thế cho lực lượng tại chỗ. Muốn giữ được tác dụng ấy, thiết bị phải hoạt động ổn định và hình ảnh cần được chia sẻ đúng mục đích.
Hình ảnh giúp xác minh nhanh, từ phố đông đến đường liên xã
Phường Phú Thủy đã vận động các tổ chức, doanh nghiệp lắp thêm hơn 50 camera, nâng tổng số camera phục vụ bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn lên hơn 1.200. Hệ thống phủ các tuyến đường chính, khu dân cư, trường học, chợ và nơi công cộng tại 12 tổ dân phố; camera hộ gia đình cũng góp thêm hình ảnh khi chia sẻ với cơ quan chức năng. Từ nguồn này, công an đã trích xuất hình ảnh phục vụ điều tra gần 50 vụ việc. Khi có sự cố, việc xác định thời gian, địa điểm, phương tiện và đặc điểm người liên quan có thể rút ngắn khâu xác minh, tăng hiệu quả xử lý. Ở Sơn Mỹ, camera dọc quốc lộ 55 hỗ trợ phối hợp địa bàn giáp ranh; công an xã từng đón bắt người bị tình nghi chở chó trộm từ địa phương khác sang. Những ví dụ ấy cho thấy camera có ích khi hình ảnh gắn với phản ứng kịp thời.
Đắk Pxi hướng camera đến những điểm cần lưu ý
Tại xã Đắk Pxi, Hội Cựu chiến binh dự kiến từ nay đến năm 2030 lắp 10 camera ở các vị trí trọng điểm về an ninh, trật tự. Địa điểm được ưu tiên gồm đường dẫn vào vùng sản xuất cà phê và khu vực thu gom, thu mua nông sản. Cách chọn vị trí cho thấy camera cộng đồng sẽ hữu ích hơn khi xuất phát từ đặc điểm sinh hoạt và sản xuất của địa phương, thay vì lắp dàn trải mà thiếu kế hoạch. Hội cũng dự kiến tập huấn kỹ năng quản lý, sử dụng phần mềm và vận hành camera cho các thành viên tham gia mô hình. Việc phối hợp với công an xã để quản lý, sử dụng hệ thống đúng mục đích và bảo đảm quyền riêng tư là phần không thể tách rời. Trang bị thiết bị mới chỉ là bước đầu; năng lực vận hành và quy tắc tiếp cận hình ảnh mới quyết định mô hình có thể duy trì lâu dài hay không.
Mở rộng phải đi cùng bảo trì và trách nhiệm
Điểm yếu của mạng lưới camera không chỉ nằm ở những nơi chưa được lắp mà còn ở thiết bị đã xuống cấp. Tại Sơn Mỹ, trong số 30 camera từng được lắp đặt, hiện chỉ còn 9 mắt hoạt động. Con số này nhắc rằng công bố thêm thiết bị không đủ nếu không có kế hoạch kiểm tra, sửa chữa và thay thế. Các địa phương phía Đông Nam tỉnh đang tiếp tục vận động tổ chức, doanh nghiệp và người dân lắp đặt, duy trì camera tại vị trí phù hợp; người dân cũng được khuyến khích chủ động cung cấp hình ảnh khi phát hiện dấu hiệu vi phạm. Hướng đi đúng không phải là biến mọi góc phố thành nơi theo dõi thiếu giới hạn, mà là xây dựng mạng lưới hữu dụng, được quản lý rõ ràng và tôn trọng riêng tư. Camera an ninh phát huy giá trị khi cộng đồng cùng gìn giữ thiết bị, còn lực lượng chức năng biết khai thác thông tin để bảo vệ địa bàn.
