Hai cây cầu, một bước ngoặt cho kết nối vùng
Cầu Sông Chanh 3 ở Quảng Ninh và cầu Tân An Hải Phòng là hai công trình cầu trọng điểm đang bước vào giai đoạn nước rút, dự kiến hoàn thành trong năm 2026, được kỳ vọng sẽ cải thiện rõ rệt kết nối giao thông, giảm tải cho các tuyến quốc lộ hiện hữu và mở rộng không gian phát triển kinh tế – xã hội khu vực miền Bắc thông qua tăng cường kết nối vùng Quảng Ninh với các địa phương lân cận.
Điểm đáng chú ý không phải chỉ là những con số chiều dài, bề rộng hay tổng mức đầu tư, mà là cách hai cây cầu này tái định hình luồng giao thông và dòng chảy hàng hóa. Cầu Sông Chanh 3 là hạng mục quan trọng của tuyến đường ven sông kết nối từ cao tốc Hạ Long – Hải Phòng đến TX Đông Triều, đoạn từ nút giao Đầm Nhà Mạc đến đường tỉnh 338. Cầu Tân An bắc qua sông Kinh Thầy, nối phường Chu Văn An với xã Hợp Tiến, tạo thêm một trục qua sông thay thế phụ thuộc vào các tuyến quốc lộ cũ. Nhìn từ góc độ kết nối, đây là hai mắt xích mới giúp mạng lưới đường bộ miền Bắc bớt lệ thuộc vào vài tuyến huyết mạch đã quá tải.
Cầu Sông Chanh 3: Mảnh ghép then chốt cho kết nối vùng Quảng Ninh
Cầu Sông Chanh 3 được khởi công từ tháng 6/2021, đến tháng 7/2024 phần cầu đã cơ bản hoàn thiện, đạt khoảng 95% khối lượng công việc và đang chuẩn bị thảm bê tông nhựa mặt cầu, sơn kẻ đường. Đây là cây cầu dài 801,95m, rộng 16m, gồm 2 làn xe cơ giới và 2 làn xe hỗn hợp, với 3 nhịp chính bằng dầm hộp bê tông cốt thép dự ứng lực và 15 nhịp dẫn dùng dầm Super-T. Quan trọng hơn, nó là một trong những trục giao thông chính nối các phường khu vực đảo Hà Nam với phường Quảng Yên, phục vụ cả nhu cầu đi lại lẫn vận chuyển hàng hóa, phát triển công nghiệp và cảng biển ở phía Tây thành phố.
Trong bối cảnh cầu Sông Chanh 1 đã bị tháo dỡ để xây mới, cầu Sông Chanh 3 càng trở thành kỳ vọng của người dân địa phương, bởi công trình không chỉ góp phần hoàn thiện kết nối giao thông mà còn giúp việc đi lại bớt phụ thuộc vào các tuyến vòng xa. Theo Ban Quản lý dự án, toàn bộ dự án đường ven sông đã hoàn thành khoảng 75% giá trị hợp đồng, riêng phần đường dẫn hai đầu cầu Sông Chanh 3 đạt khoảng 70% khối lượng, đang chuẩn bị rải cấp phối đá dăm trước khi thảm bê tông nhựa. "Chủ đầu tư cùng các nhà thầu quyết tâm hoàn thành cầu Sông Chanh 3 và toàn bộ dự án đường ven sông về đích trong năm 2026, khơi thông toàn tuyến".
Cầu Tân An Hải Phòng: Mở thêm trục nối quốc lộ 5 – quốc lộ 18
Khác với cầu Sông Chanh 3 gắn với không gian đảo Hà Nam, cầu Tân An Hải Phòng mang sứ mệnh giảm tải cho mạng lưới quốc lộ. Dự án cầu Tân An và đường dẫn nối quốc lộ 18 có tổng chiều dài tuyến 3,485km; trong đó cầu dài 572,1m, rộng 12m, bắc qua sông Kinh Thầy, kết nối phường Chu Văn An với xã Hợp Tiến. Khi hoàn thành, công trình sẽ góp phần hoàn thiện trục giao thông kết nối quốc lộ 5 với quốc lộ 18, giảm áp lực cho quốc lộ 37, đồng thời tạo thuận lợi cho đi lại, vận chuyển hàng hóa và mở rộng không gian phát triển kinh tế – xã hội khu vực.
Theo lãnh đạo đơn vị thi công, phần cầu Tân An đã hoàn thành hơn 95% khối lượng, dự kiến hợp long ngày 26/10, trong khi đường dẫn hai bên đang được khẩn trương hoàn thiện. Ban đầu, dự án được lên kế hoạch hoàn thành, đưa vào khai thác trong tháng 7/2026, nhưng thời hạn đã được gia hạn đến ngày 15/11/2026 do những khó khăn ảnh hưởng đến tiến độ. Việc gia hạn cho thấy sự thận trọng cần thiết: tốt hơn là chấp nhận kéo dài thời gian để đảm bảo chất lượng, thay vì chạy theo mốc tiến độ bằng mọi giá rồi phải sửa chữa tốn kém sau này.
Những nút thắt thi công và cách các nhà thầu gỡ khó
Điểm chung của cầu Sông Chanh 3 và cầu Tân An Hải Phòng là đều phải chạy đua với những nút thắt thi công chứ không chỉ với thời gian. Với cầu Sông Chanh 3, vướng mắc giải phóng mặt bằng tại đường dẫn hai đầu cầu khiến công trình chưa thể hoàn thành và đưa vào sử dụng, trong khi thiếu hụt nguồn cung vật liệu xây dựng, biến động giá xăng dầu và thời tiết bất lợi cũng tác động tiêu cực đến tiến độ. Cầu Tân An cũng phải gia hạn thời gian hoàn thành đến 15/11/2026 vì gặp những khó khăn tương tự trong quá trình thi công.
Trước áp lực này, các nhà thầu buộc phải thay đổi cách làm. Tại cầu Sông Chanh 3, nhà thầu điều chỉnh phương án thi công, bố trí thêm ca kíp, bổ sung mũi thi công và đẩy mạnh tập kết vật liệu về công trường; cán bộ, công nhân tăng ca để hoàn thành phần việc còn lại. Công tác giám sát cũng được siết chặt, với lực lượng túc trực tại công trường để kiểm soát chất lượng, an toàn lao động và vệ sinh môi trường. Ở cầu Tân An, các nhà thầu tập trung nhân lực, thiết bị, vật tư để đẩy nhanh tiến độ các hạng mục còn lại, kiểm soát khối lượng thực hiện hằng ngày và xử lý kịp thời vấn đề phát sinh. Cách tiếp cận này cho thấy tiến độ chỉ bền vững khi đi cùng kỷ luật kỹ thuật.
Tác động dài hạn: từ nhu cầu đi lại đến động lực phát triển
Nếu nhìn hai dự án chỉ như những cây cầu đơn lẻ, sẽ khó thấy hết ý nghĩa của chúng đối với hạ tầng giao thông miền Bắc. Cầu Sông Chanh 3 không chỉ giải quyết nhu cầu đi lại cấp bách của người dân khi cầu Sông Chanh 1 đã tháo dỡ để xây mới, mà còn đáp ứng yêu cầu vận chuyển hàng hóa, phát triển công nghiệp và cảng biển, tạo động lực cho khu vực phía Tây Quảng Yên. Cầu Tân An, khi khép kín trục nối quốc lộ 5 – quốc lộ 18 và giảm tải cho quốc lộ 37, sẽ phân tán áp lực giao thông, giúp luồng hàng hóa thông suốt hơn.
Về dài hạn, hai công trình này là phép thử cho cách địa phương xử lý các dự án hạ tầng quy mô lớn: từ giải phóng mặt bằng, đảm bảo nguồn vật liệu đến kỷ luật thi công. Nếu cầu Sông Chanh 3 hoàn thành đúng cam kết, tuyến đường ven sông kết nối từ cao tốc Hạ Long – Hải Phòng đến TX Đông Triều sẽ được khơi thông toàn tuyến, bảo đảm kết nối giao thông đồng bộ và phục vụ phát triển kinh tế địa phương. Còn với cầu Tân An, việc hợp long đúng hẹn và hoàn thành trong khung thời gian gia hạn sẽ là tín hiệu tích cực cho niềm tin của người dân và doanh nghiệp vào các dự án hạ tầng mới.
