Từ cuộc thi đến năng lực tuyên truyền tại cơ sở
Tuyên truyền pháp luật tại cơ sở là việc chuyển các quy định pháp luật thành thông tin gần gũi, dễ hiểu và hữu ích để người dân biết quyền, nghĩa vụ của mình trong đời sống hằng ngày. Đây là mắt xích thiết yếu của giáo dục pháp luật, nhất là ở những địa bàn miền núi, nơi cách truyền đạt cần gắn với văn hóa và điều kiện thực tế của cộng đồng.
Ngày 28.10, UBND tỉnh Lào Cai tổ chức Hội thi “Tuyên truyền viên pháp luật giỏi các xã khu vực III vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi”. Hội thi thu hút 47 xã tham gia từ vòng sơ khảo; ban tổ chức chọn 11 đội vào chung kết. Quy mô này cho thấy hoạt động không chỉ nhằm tìm đội thi xuất sắc: đó còn là dịp để lực lượng ở cơ sở thực hành, trao đổi cách làm và nâng cao kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ. Hội thi hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026, nhưng giá trị của nó cần được đo bằng khả năng duy trì tuyên truyền thường xuyên sau khi sân khấu khép lại.
Ba phần thi buộc kiến thức phải đi cùng cách truyền đạt
Cấu trúc thi gồm giới thiệu, trắc nghiệm và thuyết trình tạo thành một bài kiểm tra khá sát với công việc của tuyên truyền viên pháp luật. Phần giới thiệu giúp các đội thể hiện bản sắc địa phương và đặt người làm công tác phổ biến pháp luật trong bối cảnh cộng đồng; trắc nghiệm kiểm tra nền tảng kiến thức; còn thuyết trình đòi hỏi diễn giải vấn đề sao cho người nghe có thể liên hệ với thực tế.
Các chủ đề được chọn cũng cho thấy pháp luật không phải nội dung xa vời: từ thực hiện dân chủ ở cơ sở, thi hành pháp luật đến bảo vệ trẻ em, phụ nữ, phòng chống xâm hại và trách nhiệm khi tham gia không gian mạng. Một số đội dùng hình ảnh minh họa, công nghệ số và thông điệp dễ hiểu. Đây là hướng đi đáng khuyến khích, bởi nhớ điều luật chưa đủ; người tuyên truyền còn phải biết chọn ví dụ, giải thích rõ và khơi gợi trao đổi để kiến thức có thể áp dụng.
Tuyên truyền viên cần có cộng đồng đồng hành
Ở vùng dân tộc thiểu số, tuyên truyền viên thường là cầu nối giữa quy định pháp luật và những tình huống người dân gặp trong sinh hoạt, gia đình, công việc hay trên mạng. Muốn cầu nối ấy có tác dụng, người truyền đạt cần hiểu địa bàn, dùng ngôn ngữ gần gũi và tạo được niềm tin. Vì vậy, kỹ năng lắng nghe và đối thoại quan trọng không kém khả năng trình bày.
Hoạt động cộng đồng giúp thông tin không dừng ở một buổi phổ biến: người dân có thể hỏi, chia sẻ tình huống và nhắc nhau thực hiện quy định. Hội thi tạo không gian giao lưu, học hỏi giữa các đội, đồng thời khuyến khích đổi mới cách tuyên truyền phù hợp với từng xã. Tác động thực tế nằm ở việc người dân hiểu rõ hơn quyền lợi, trách nhiệm và cách tìm hỗ trợ khi cần; qua đó, ý thức chấp hành pháp luật và vai trò cộng đồng trong đời sống địa phương có thể được củng cố.
Thước đo là công việc tiếp nối sau hội thi
Đội xã Y Tý giành giải Nhất; Cát Thịnh, Bản Liền và Si Ma Cai nhận ba giải Nhì; Khao Mang, Chiềng Ken và Phúc Lợi đạt ba giải Ba, còn bốn đội nhận giải Khuyến khích. Kết quả ghi nhận nỗ lực của các đội, nhưng điều đáng chờ đợi hơn là những cách làm hiệu quả có được đưa trở lại địa bàn hay không.
Lãnh đạo tỉnh đề nghị cơ quan, đơn vị và địa phương tiếp tục tạo điều kiện để tuyên truyền viên phát huy tính chủ động, sáng tạo và gắn bó với cơ sở. Đây là bước tiếp theo cần thiết: tập huấn không nên kết thúc cùng cuộc thi, còn thông điệp pháp luật cần được lặp lại qua những cuộc gặp và hoạt động phù hợp với cộng đồng. Hội thi có ý nghĩa khi kỹ năng được chuyển thành những buổi tuyên truyền dễ hiểu, có đối thoại và giải quyết đúng mối quan tâm của người dân. Nói gọn, thành công sau cùng không nằm ở thứ hạng mà ở việc pháp luật trở nên gần gũi, thiết thực hơn trong đời sống vùng cao.
