Từ điều luật đến năng lực tự bảo vệ
Giáo dục an toàn đường bộ trong trường học là quá trình giúp học sinh hiểu quy tắc giao thông, nhận diện nguy cơ và thực hành cách điều khiển phương tiện an toàn trước khi tự tham gia giao thông. Giá trị của cách làm này nằm ở việc nối kiến thức với hành động: học sinh không chỉ nghe nhắc phải chấp hành mà còn tập cách ứng xử khi gặp tình huống cụ thể. Sáng 2/11, lực lượng cảnh sát giao thông tỉnh Hưng Yên phối hợp Công an xã Trà Giang tổ chức tuyên truyền pháp luật và hướng dẫn lái xe an toàn cho gần 600 giáo viên, học sinh Trường THCS Hồng Thái. Nội dung gồm quy định về trật tự, an toàn giao thông đường bộ, nhận biết biển báo, chấp hành đèn tín hiệu và đội mũ bảo hiểm đúng cách. Đây là nền tảng cần thiết cho an toàn giao thông học đường, nhất là khi học sinh thường xuyên di chuyển giữa nhà, trường và các hoạt động bên ngoài.
Các buổi học cũng cảnh báo những lỗi phổ biến ở lứa tuổi học sinh, từ điều khiển xe khi chưa đủ tuổi đến không đội mũ bảo hiểm, chở quá số người, lạng lách hoặc vượt đèn đỏ. Tuyên truyền luật giao thông vì thế không nên dừng ở việc đọc quy định; học sinh cần hiểu hậu quả của từng hành vi và biết lựa chọn an toàn trong thực tế. Từ đầu tháng 9/2026, lực lượng cảnh sát giao thông tại Hưng Yên đã tổ chức hoạt động ở tám trường, gồm sáu trường THPT và hai trường THCS, với gần 9.000 giáo viên, học sinh tham gia. Quy mô đó cho thấy nhà trường và cơ quan chức năng đang đưa nội dung đến nhiều cấp học. Tuy nhiên, số người dự đông chỉ là bước đầu: ý thức chỉ bền khi kiến thức được nhắc lại và gắn với cách đi lại hằng ngày.
Thực hành để học sinh biết xử lý trên đường
Ở Tây Ninh, Công an xã Hòa Hội phối hợp với Phòng Cảnh sát giao thông và Trường THPT Lê Hồng Phong tổ chức buổi tuyên truyền, tập huấn cho 508 học sinh cùng 24 giáo viên, cán bộ nhà trường. Sau phần phổ biến quy định pháp luật và các lỗi thường gặp, chương trình chuyển sang kỹ năng thực hành: kiểm tra xe trước khi vận hành, đội mũ bảo hiểm đúng cách, giữ tư thế lái chuẩn, quan sát, phanh an toàn và xử lý tình huống bất ngờ. Học sinh còn được hướng dẫn đi qua đường hẹp, ngã tư và địa hình phức tạp. Đây là phần có ích nhất với người mới tập đi xe: những thao tác tưởng nhỏ có thể quyết định khả năng kiểm soát phương tiện khi đường đông hoặc xuất hiện nguy hiểm. Muốn học sinh lái xe an toàn, bài học cần cho các em luyện tập có hướng dẫn, thay vì chỉ ghi nhớ danh sách điều cấm.
Một chương trình khác tại phường Quảng Phú, Thanh Hóa, diễn ra sáng 3/11/2026 với sự phối hợp của công an, Phòng Cảnh sát giao thông và Công ty Honda Ngôi Sao. Hoạt động thu hút hơn 600 học sinh cùng 28 cán bộ, giáo viên; điểm nhấn là thực hành điều khiển xe mô tô, xe gắn máy trên sa hình dưới sự hướng dẫn của cán bộ chuyên môn và hướng dẫn viên doanh nghiệp. Học sinh tập giữ thăng bằng, làm chủ tay lái và xử lý một số tình huống giao thông. Sự tham gia của Honda bổ sung người hướng dẫn và phần thực hành, còn lực lượng công an đảm nhiệm nội dung pháp luật. Cách phối hợp này có sức thuyết phục hơn một buổi phổ biến một chiều, miễn là thực hành được tổ chức an toàn và đúng độ tuổi, điều kiện sử dụng phương tiện của học sinh.
Muốn an toàn thành thói quen, trường học phải duy trì
Các hoạt động ở Hưng Yên, Tây Ninh và Thanh Hóa cho thấy giáo dục an toàn giao thông hiệu quả cần có cả ba phần: hiểu luật, nhận diện nguy cơ và luyện kỹ năng. Nhà trường là nơi tập hợp học sinh, giáo viên và đưa nội dung vào môi trường học tập; cơ quan chức năng cung cấp kiến thức pháp luật, cảnh báo vi phạm và hướng dẫn xử lý; doanh nghiệp có thể hỗ trợ huấn luyện kỹ thuật. Tại Thanh Hóa, đại diện công an và Trường Trung cấp nghề Du lịch – Thương mại Thanh Hóa còn ký cam kết chấp hành quy định giao thông. Đây là tín hiệu tích cực, nhưng cam kết chỉ có ý nghĩa nếu được chuyển thành hành vi cụ thể: đội mũ đúng cách, đi đúng tín hiệu, không điều khiển xe khi chưa đủ tuổi và không chở quá số người.
Tác động của giáo dục an toàn đường bộ không thể đo chỉ bằng số buổi tổ chức hay số người tham dự. Học sinh cần được thực hành lặp lại, còn nhà trường cần phối hợp với gia đình để những quy tắc đã học không bị bỏ quên sau buổi tập huấn. Công an xã Hòa Hội cho biết sẽ tiếp tục tuyên truyền tại trường học và khu dân cư, đồng thời tăng cường tuần tra, xử lý vi phạm. Hai hướng này nên song hành: giáo dục giúp học sinh hiểu và tự giác, còn giám sát nhắc nhở rằng quy tắc có giá trị trong đời sống thật. Kết luận cần rõ ràng: dạy luật là điều bắt buộc, nhưng chỉ khi đi cùng thực hành, nhắc lại và trách nhiệm của người lớn, an toàn giao thông học đường mới trở thành thói quen bảo vệ học sinh trên mỗi chuyến đi.
