Một ngày hội của giáo dục yêu nước học sinh
Chung kết toàn quốc Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương” là vòng thi cao nhất của sân chơi kiến thức biển đảo dành cho học sinh THCS, nơi các đội tuyển xuất sắc từ nhiều tỉnh, thành phố tranh tài qua các phần thi về lịch sử, địa lý và pháp luật, qua đó nuôi dưỡng tình yêu quê hương và ý thức bảo vệ chủ quyền từ sớm cho thế hệ trẻ. Sáng 22/8 tại Hà Nội, dưới sự chỉ đạo của Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng, Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển Việt Nam chủ trì tổ chức chung kết toàn quốc năm học 2025-2026. Không khí tại trường quay vừa trang trọng, vừa trẻ trung với sắc cờ, tiếng trống, tiếng hò reo cổ vũ, phản ánh đúng tinh thần một “ngày hội” tri thức về biển đảo. Điều đáng nói, đây không chỉ là sự kiện thi cử, mà là minh chứng thuyết phục rằng giáo dục lòng yêu nước không cần diễn văn dài, mà cần những trải nghiệm sống động và gắn với kiến thức biển đảo Việt Nam.
6 đội xuất sắc và chiến thắng 476 điểm của Hải Phòng
Điểm nhấn chuyên môn của chung kết toàn quốc 2026 là sự góp mặt của 6 đội thi xuất sắc đại diện Hải Phòng, Thanh Hóa, Quảng Ngãi, Lâm Đồng, TP. Hồ Chí Minh và Cà Mau, mỗi đội gồm 5 học sinh đã vượt qua nhiều vòng sàng lọc cấp khu vực. Cấu trúc này biến cuộc thi em yêu biển đảo thành nơi tôn vinh những gương mặt trẻ tiêu biểu, đủ kiến thức và bản lĩnh đứng trên sân khấu toàn quốc. Sau các phần thi căng thẳng với điểm số rượt đuổi sát nút, đội Bạch Long Vĩ (Hải Phòng) giành giải Nhất với 476 điểm, một kết quả cho thấy sự chuẩn bị bài bản và tinh thần quyết tâm của học sinh đất Cảng. Câu chuyện Hải Phòng chiến thắng không chỉ là niềm vui thành tích, mà còn là thông điệp rõ ràng: khi nhà trường, gia đình và lực lượng vũ trang cùng đồng hành, học sinh hoàn toàn có thể làm chủ kiến thức biển đảo Việt Nam và biến nó thành niềm tự hào.
Format thi: Ra khơi tri thức, cập bến trách nhiệm
Điều khiến chung kết toàn quốc 2026 khác biệt với những cuộc thi kiến thức thông thường nằm ở chính cấu trúc các phần thi. Các đội lần lượt đi qua Ra khơi, Vượt sóng, Cập bến, Đặt mốc chủ quyền cùng hoạt động cứu trợ, trò chơi tương tác, mỗi chặng gắn với một lát cắt kiến thức biển đảo Việt Nam và pháp luật liên quan. Ở đó, học sinh phải hiểu lịch sử, địa lý, Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982, Luật Biển Việt Nam, Luật Cảnh sát biển Việt Nam, nhưng bằng hình thức câu đố trực quan, câu chuyện “người thật, việc thật” về ngư dân và chiến sĩ nơi đầu sóng. Đặc biệt, phần Vượt sóng với bốc thăm chủ đề rồi thuyết trình yêu cầu thí sinh vừa có kiến thức vững, vừa có khả năng nói trước đám đông. Cách thiết kế này khéo léo biến lý thuyết khô khan thành hành trình, để các em thấy chủ quyền không phải khái niệm xa vời, mà gắn trực tiếp với cuộc sống và trách nhiệm công dân.
Từ lớp học miền Tây đến trường quay Hà Nội: hành trình trưởng thành
Nhìn lại hành trình tới chung kết, có thể thấy sức lan tỏa của cuộc thi em yêu biển đảo bắt đầu từ những lớp học bình dị. Tại Cà Mau, đội “Mắt biển” được tuyển chọn từ những học sinh từng đoạt giải ở cấp xã, tỉnh và khu vực, sau đó ôn luyện hằng ngày về lịch sử, địa lý, chủ quyền biển đảo và kỹ năng thi đấu dưới sự hướng dẫn của thầy cô và cán bộ Vùng Cảnh sát biển 4. Em Võ Mai Thùy chia sẻ cuộc thi giúp em thêm tự hào về truyền thống dựng nước, giữ nước của dân tộc, cho thấy tác động cảm xúc vượt ra ngoài khuôn khổ đề thi. Tại khu vực phía Bắc, học sinh Hải Phòng như Phạm Hà Ly lại nhấn mạnh nhận thức mới mẻ: biển đảo không chỉ là tài nguyên vô giá mà là “máu thịt và chủ quyền không thể tách rời của đất nước”. Chính những lời nói của học sinh là bằng chứng mạnh mẽ nhất rằng giáo dục yêu nước học sinh hiệu quả khi gắn với trải nghiệm và đối thoại.
Sân chơi kiến thức và trách nhiệm cộng đồng trong thời đại mới
Sau hơn 15 năm tổ chức, cuộc thi em yêu biển đảo đã vượt khỏi phạm vi một hoạt động ngoại khóa để trở thành sân chơi bổ ích được thầy cô, học sinh và phụ huynh cùng tham gia, góp phần cập nhật kiến thức lịch sử, địa lý, chủ quyền biển đảo, pháp luật và trách nhiệm công dân trong bảo vệ an ninh, trật tự, an toàn trên biển. Đây là dạng giáo dục lòng yêu nước tinh tế: không hô hào, mà lắng nghe các em trả lời, thảo luận, vẽ tranh về chiến sĩ, tàu cảnh sát biển, ngư dân bám biển. Theo nhận định của một hiệu trưởng, cuộc thi đã khơi dậy tình yêu biển, đảo quê hương, giúp học sinh thêm trân trọng giá trị cuộc sống hòa bình, ấm no. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, khai thác hải sản bất hợp pháp và thách thức chủ quyền, mô hình kết hợp kiến thức biển đảo Việt Nam với giáo dục ý thức trách nhiệm cộng đồng như vậy rất đáng được nhân rộng, thậm chí điều chỉnh thành khung hoạt động thường xuyên trong nhà trường.
