Cuộc thi em yêu biển: Không chỉ là sân chơi, mà là một bài học sống
Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương” là một hoạt động giáo dục môi trường học sinh có quy mô toàn quốc, nơi các em THCS được tìm hiểu về biển, đảo, bồi đắp lòng yêu nước và ý thức bảo vệ thiên nhiên trường học thông qua các phần thi kiến thức, trải nghiệm và tương tác tập thể, giúp chủ quyền biển đảo bước ra khỏi trang sách để trở thành tình cảm, nhận thức và trách nhiệm trong đời sống hằng ngày của thế hệ trẻ. Điểm đáng nói là tinh thần của cuộc thi em yêu biển không trung tính; nó đặt ra một thái độ rất rõ ràng: yêu biển đảo phải đi cùng trách nhiệm với môi trường và cộng đồng. Năm học này, dưới sự chỉ đạo của Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng, Cảnh sát biển Việt Nam tổ chức cuộc thi tại 1.730 trường THCS, thu hút hơn 470.000 học sinh trên phạm vi toàn quốc tham gia. Đây không chỉ là con số ấn tượng, mà là bằng chứng cho thấy khi giáo dục chạm đúng mối quan tâm của trẻ em, các em sẵn sàng lên tiếng và hành động.
Lần đầu triển khai theo Đề án: Thông điệp mạnh mẽ gửi vào chính sách
Năm học 2025–2026 là lần đầu cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương” được triển khai theo Đề án chính thức do Bộ trưởng Bộ Quốc phòng phê duyệt, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng. Việc một sân chơi giáo dục môi trường học sinh được bước vào khuôn khổ chính sách là dấu hiệu cho thấy nhà nước coi trọng việc gieo mầm ý thức chủ quyền và bảo vệ thiên nhiên ngay từ tuổi thiếu niên. Theo phát biểu của Thượng tướng Đỗ Xuân Tụng, cuộc thi giúp các em “hiểu đúng hơn, yêu biển đảo đúng cách hơn và hành động có trách nhiệm hơn”. Đó là một câu nói đáng được trích lại nhiều lần, bởi nó đặt trọng tâm giáo dục không ở chỗ thuộc lòng kiến thức, mà ở chỗ chuyển hóa thành hành vi. Sau hơn 10 năm tổ chức, cuộc thi đã thu hút hàng triệu lượt học sinh, góp phần bồi đắp niềm tự hào, ý thức chủ quyền và trách nhiệm công dân. Khi chính sách bắt đầu lắng nghe những mô hình đã chứng minh hiệu quả thực tiễn, giáo dục môi trường trong trường học mới có cơ hội thoát khỏi thế bị xem nhẹ.
Gala 23/8 và chiến thắng của đội Bạch Long Vĩ: Biển đảo thành câu chuyện sống động
Tối 23/8, Gala tổng kết và trao giải cuộc thi em yêu biển diễn ra tại Trung tâm Phát thanh – Truyền hình Quân đội, với sự tham dự của Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, cùng Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh và lãnh đạo các cơ quan trung ương. Sự hiện diện của những nhân vật cấp cao cho thấy cuộc thi đã vượt khỏi phạm vi một chương trình ngoại khóa, trở thành thông điệp chính trị – xã hội về xây dựng Việt Nam thành quốc gia biển mạnh. Qua bốn phần thi “Ra khơi”, “Vượt sóng”, “Cập bến”, “Đặt mốc chủ quyền”, sáu đội tuyển xuất sắc nhất đã tranh tài tại vòng chung kết toàn quốc. Kết quả, đội Bạch Long Vĩ (Hải Phòng) giành giải Nhất với 476 điểm, hai giải Nhì thuộc về đội Sóng Biển (TP Hồ Chí Minh) với 405 điểm và Biển Xanh (Lâm Đồng) với 399 điểm; ba giải Ba trao cho Sao Biển (Quảng Ngãi, 262 điểm), Mắt Biển (Cà Mau, 246 điểm) và Đảo Mê (Thanh Hóa, 128 điểm). Việc các đội đến từ cả vùng biển và miền núi chứng tỏ câu chuyện biển đảo có thể chạm tới mọi học sinh, không phụ thuộc vào khoảng cách địa lý.
Từ “Em yêu biển” đến thi vẽ tranh Em gieo xanh: Một thế hệ đang học cách bảo vệ thiên nhiên
Điều đáng khích lệ là cuộc thi em yêu biển không đứng một mình; nó nằm trong dòng chảy rộng hơn của các hoạt động giáo dục môi trường học sinh trên cả nước. Tại Lào Cai, cuộc thi vẽ tranh Em gieo xanh được phát động từ 15/7 đến 15/8/2026, thu hút gần 100 tác phẩm từ ba nhóm tuổi 4–6, 7–10 và 11–15. Các bức tranh thể hiện góc nhìn trong trẻo, gửi đi thông điệp về tình yêu thiên nhiên và ý thức bảo vệ môi trường. Ở đây, bảo vệ thiên nhiên trường học không còn là khẩu hiệu; mỗi tác phẩm hội họa trở thành lời nhắc nhỏ về một tương lai xanh, khuyến khích cộng đồng cùng hành động từ những việc đơn giản nhất. Ban tổ chức đánh giá hàng trăm tác phẩm gửi về đã cho thấy sự am hiểu và trách nhiệm của thiếu niên, nhi đồng với môi trường sống. Em gieo xanh khép lại chuỗi hoạt động hè, nhưng đồng thời “gieo vào lòng thế hệ trẻ những mầm xanh hy vọng về tình yêu thiên nhiên và ý thức bảo vệ môi trường”. Khi những mầm xanh ấy gặp tinh thần của Em yêu biển, chúng ta bắt đầu thấy hình hài một thế hệ lớn lên cùng với ý thức sinh thái.
Kết luận: Muốn bảo vệ Tổ quốc, phải dạy trẻ em bảo vệ môi trường ngay từ lớp học
Nhìn lại Gala trao giải và những con số hơn 470.000 lượt học sinh tham gia cuộc thi em yêu biển, dễ thấy rằng thế hệ trẻ không thờ ơ với biển đảo hay môi trường; các em chỉ cần được mời gọi đúng cách. Khi kiến thức về chủ quyền được gắn với trải nghiệm, thi tài, vẽ tranh, tham quan… thì yêu Tổ quốc không còn là khái niệm trừu tượng, mà là cảm xúc cụ thể, gắn với mặt nước, bờ cát, rặng cây trong sân trường. Vì thế, thay vì coi giáo dục môi trường học sinh là “phần phụ” sau giờ chính khóa, các địa phương và nhà trường cần xem đây là trục chính của việc hình thành nhân cách công dân. Những mô hình như cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương” hay thi vẽ tranh Em gieo xanh đã chứng minh: dạy trẻ em bảo vệ thiên nhiên trường học hôm nay chính là cách chuẩn bị lực lượng bảo vệ Tổ quốc ngày mai. Nếu bỏ lỡ giai đoạn vàng này, chúng ta sẽ buộc phải trả giá bằng những thế hệ lớn lên xa rời biển đảo, thờ ơ với môi trường và khó có thể gánh vác giấc mơ quốc gia biển mạnh.
