Sách giáo khoa giả mạo: Nguy cơ lớn núp sau lời mời chào giá rẻ
Sách giáo khoa giả mạo là các ấn phẩm sao chép trái phép, in ấn kém chất lượng, có thể sai lệch nội dung nhưng được rao bán như sách thật, thường với giá rẻ, giao nhanh, khiến phụ huynh dễ nhầm lẫn và học sinh phải sử dụng tài liệu không chuẩn, ảnh hưởng lâu dài đến việc học. Chỉ còn ít ngày nữa, năm học 2026-2027 sẽ chính thức bắt đầu, nhu cầu mua sắm sách giáo khoa và dụng cụ học tập tăng mạnh tại nhiều địa phương, đặc biệt khi một số nơi xuất hiện tình trạng thiếu sách cục bộ, trong đó nổi bật là TP.HCM. Chính áp lực phải có đủ sách cho con trước khai giảng đã khiến nhiều cha mẹ “hoa mắt” trước các quảng cáo sách giảm giá sâu, giao hàng trong ngày. Thay vì an tâm chuẩn bị cho con, họ đứng trước nguy cơ mất tiền, lộ thông tin cá nhân và nặng nhất là con cầm trên tay những cuốn sách sai, in mờ, khó đọc.
Một bộ sách cho cả nước: Cơ hội vàng cho kẻ làm giả
Năm học 2026-2027 là năm đầu tiên toàn quốc thống nhất dùng bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống” của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam. Điều này có mặt tích cực là chương trình đồng bộ, nhưng mặt trái là kẻ gian chỉ cần làm giả một bộ sách là có thể bán cho học sinh khắp nơi. Trong bối cảnh kênh đặt sách của một số trường bị gián đoạn và chính sách miễn phí sách giáo khoa triển khai chậm, phụ huynh buộc phải tự đi tìm sách, nhiều nơi phải xếp hàng dài tại cửa hàng sách để kịp mua cho con. Tại TP.HCM, trước ngày 30/7 mới có 925/1.501 cơ sở giáo dục gửi đơn đặt hàng sách, trong khi đến ngày 14/8 UBND thành phố mới ban hành kế hoạch triển khai miễn phí sách giáo khoa theo nhu cầu mượn thực tế."Việc đặt hàng dồn dập, trễ hạn đã tạo khoảng trống để các đối tượng bán sách giáo khoa giả mạo xuất hiện mạnh trên mạng xã hội."
Chiêu lừa phổ biến: Giá rẻ bất thường, giao nhanh vô lý, ép chuyển khoản trước
Những kẻ bán sách giáo khoa giả mạo đánh trúng tâm lý muốn mua nhanh, giá rẻ của phụ huynh. Chúng đăng tin trên mạng xã hội, chạy quảng cáo “sách chính hãng, giá ưu đãi”, cam kết giao trong một hai ngày rồi dụ người mua chuyển tiền đặt cọc, cung cấp thông tin cá nhân để chiếm đoạt tài sản. Nhiều phụ huynh đặt mua qua Facebook, TikTok và chỉ đến khi mở kiện hàng mới hoảng hốt vì sách giấy mỏng, hình ảnh mờ, chữ in nhòe, thậm chí sai lệch nội dung. Các dấu hiệu lừa đảo lặp đi lặp lại: tài khoản mới lập, không có thông tin xác thực; mức giá thấp bất thường; người bán liên tục thúc giục chuyển tiền; gửi đường link không rõ nguồn gốc; hoặc đòi mật khẩu, mã OTP, thông tin tài khoản. "Dù số tiền bị chiếm đoạt trong từng trường hợp có thể không lớn, thủ đoạn này vẫn mang đến nhiều rủi ro" vì nạn nhân có thể tiếp tục bị lộ dữ liệu, mất thêm tiền ở các vụ việc sau.
Rủi ro sức khỏe, kiến thức và tương lai học tập từ sách giả
Sách giáo khoa giả mạo không chỉ là chuyện mất tiền mà còn là nguy cơ với sức khỏe và kết quả học tập của trẻ. Chất lượng in ấn kém — giấy mỏng, hình mờ, chữ nhòe — cho thấy quy trình sản xuất không được kiểm soát, mực in có thể không đạt chuẩn, gây kích ứng khi trẻ tiếp xúc lâu dài. Nguy hiểm hơn, nội dung sai lệch khiến học sinh học nhầm kiến thức, làm bài sai, ảnh hưởng trực tiếp điểm số và nền tảng kiến thức về sau. Khi cả lớp dùng sách thật, một vài em mang sách giả sẽ liên tục lệch bài, lệch số trang, dễ sinh tâm lý tự ti, chán học. Đó là cái giá vô hình nhưng rất đắt cho quyết định mua hàng vội vàng. Phụ huynh đừng quên: mua sách giáo khoa an toàn hôm nay là bảo vệ sức khỏe, trí tuệ và thói quen học tập nghiêm túc của con mai sau.
Nguyên tắc mua sách giáo khoa an toàn: Chậm một nhịp, đỡ một đời rắc rối
Để không trở thành nạn nhân, phụ huynh và học sinh cần ghi nhớ nguyên tắc: không để nhu cầu mua nhanh biến thành quyết định sai. Hãy ưu tiên kênh chính thống, các đơn vị phát hành được cơ quan chức năng khuyến cáo, hạn chế mua qua tài khoản mạng xã hội thiếu thông tin. Khi gặp lời mời chào sách giáo khoa giá rẻ, giao siêu nhanh, đòi chuyển khoản trước, hãy coi đó là tín hiệu cảnh báo chứ không phải “cơ hội vàng”. Mọi đường link lạ, yêu cầu cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin tài khoản đều phải bị từ chối lập tức. Nếu lỡ bị lừa, cần lưu giữ tin nhắn, tài khoản, số điện thoại, thông tin giao dịch và báo ngay cho cơ quan công an gần nhất. Cuối cùng, phụ huynh nên chủ động chuẩn bị sớm cho năm học 2026-2027, tránh dồn vào sát ngày khai giảng để rồi bị ép vào những lựa chọn rủi ro.
