Từ cô gái quê Đồng Tháp đến á khoa toàn quốc
Hành trình của Nguyễn Ngọc Trân – nữ sinh giỏi quê Đồng Tháp đạt 29,75 điểm tổ hợp A00 trong kỳ thi tốt nghiệp THPT để trở thành á khoa toàn quốc – là câu chuyện về một cách học thoải mái, biết dừng đúng lúc và chủ động chọn con đường thiết kế vi mạch, thay vì khuôn mình vào những lối đi an toàn. Điều đáng nói ở Trân không chỉ là bảng điểm gần tuyệt đối với 10 điểm toán, 10 điểm hóa và 9,75 lý, mà là thái độ bình tĩnh trước thành tích. Cô là thí sinh duy nhất của Đồng Tháp đạt điểm 10 cả toán lẫn hóa, đồng thời trở thành thủ khoa khối A00 của tỉnh và á khoa toàn quốc. Trong số các tân sinh viên vào Trường đại học Khoa học tự nhiên (Đại học Quốc gia TP.HCM), Trân cũng sở hữu điểm thi tốt nghiệp THPT cao nhất. Thay vì coi đó là đỉnh cao để nghỉ ngơi, cô chọn xem đây là vạch xuất phát cho một chặng đường mới khó hơn.
Triết lý "chơi ra chơi, học ra học" và sự thoải mái có kỷ luật
Đằng sau danh hiệu á khoa toàn quốc là một triết lý học tập mà Trân tóm gọn trong hai chữ: "thoải mái". Khác với hình dung phổ biến về những học sinh ôn luyện căng thẳng, cô tự cho phép mình nghỉ ngơi khi mệt, thay vì ép bản thân học bằng mọi giá. Chính Trân khẳng định: nghỉ đúng lúc không phải là bỏ cuộc, mà là khoảng dừng cần để lấy lại cân bằng trước khi tiếp tục. Những năm THPT, Trân khá ồn ào, thích trò chuyện với bạn bè, nhưng vào giờ học lại tuyệt đối tập trung và giữ kỷ luật. Buổi sáng, cô học kiến thức trên lớp; buổi tối là thời gian làm bài tập, luyện đề và chữa đề, mà không đặt ra lịch học cứng nhắc hay khối lượng bài vở bắt buộc mỗi ngày. Cách "chơi ra chơi, học ra học" giúp Trân học một cách tự nhiên, biến những buổi ở lại lớp cùng bạn bè giải toán khó, tranh luận cách giải thành ký ức đáng nhớ và là nguồn động lực bền vững.
Học bổng Tinh hoa khoa học: phần thưởng cho lựa chọn dám khác biệt
Nếu điểm 29,75 là minh chứng cho năng lực, thì học bổng Tinh hoa khoa học là sự ghi nhận cho một lựa chọn không thông thường của một nữ sinh giỏi. Tại lễ khai giảng Trường đại học Khoa học tự nhiên (Đại học Quốc gia TP.HCM) ngày 14/9, Trân được trao học bổng Tinh hoa khoa học dành cho tân sinh viên. Trong số 12 tân sinh viên nhận mức học bổng cao nhất, cô là nữ sinh duy nhất. Học bổng này tương đương 100% học phí trong toàn khóa 4 năm, trị giá khoảng 320 triệu đồng. Ở một môi trường cạnh tranh, nơi quy tụ nhiều học sinh điểm cao, việc một cô gái đến từ trường THPT Phạm Thành Trung ở xã Thanh Hưng, tỉnh Đồng Tháp được chọn trao mức hỗ trợ cao nhất cho thấy nhà trường nhìn thấy tiềm năng dài hạn hơn là một con số điểm thi. Trân thừa nhận mình bất ngờ và phấn khởi khi nhận học bổng, nhưng không xem đó là áp lực phải lập tức đặt ra mục tiêu quá xa. Cô chọn bước đi đầu tiên là học tốt, làm quen với giảng đường và chủ động khám phá môi trường mới.
Thiết kế vi mạch: tò mò trước bài toán tích hợp hàng triệu linh kiện
Điều làm nên sự khác biệt của Nguyễn Ngọc Trân là lựa chọn hướng về thiết kế vi mạch – một lĩnh vực kỹ thuật chuyên sâu, nhiều thách thức – ngay sau kỳ thi tốt nghiệp THPT. Cô quyết định theo học ngành thiết kế vi mạch tại Trường đại học Khoa học tự nhiên (Đại học Quốc gia TP.HCM), coi đây là ngành mũi nhọn, phù hợp xu hướng công nghệ tương lai và mở ra nhiều cơ hội phát triển. Qua tìm hiểu, Trân biết đây là lĩnh vực đòi hỏi sự tỉ mỉ, tư duy logic, độ chính xác cao và thời gian làm việc dài với máy tính. Nhưng thay vì ngại khó, cô lại bị hấp dẫn bởi bài toán tích hợp hàng triệu linh kiện trên một diện tích vi mạch nhỏ và những yêu cầu khắt khe phía sau đó. "Với một ngành kỹ thuật chuyên sâu như thiết kế vi mạch, nền tảng khoa học cơ bản vững chắc là điều kiện quan trọng để người học tiến xa hơn", Trân nhận định. Quan điểm ấy cho thấy cô không xem ngành học như đích đến duy nhất, mà như một thử thách dài hạn để rèn luyện năng lực khoa học của mình.
Phá vỡ định kiến: tư duy logic không phân biệt giới tính
Chọn một ngành kỹ thuật thường được mặc định là thế mạnh của nam giới, Nguyễn Ngọc Trân buộc phải đối mặt với câu hỏi quen thuộc: con gái theo thiết kế vi mạch có bất lợi không? Câu trả lời của cô đơn giản nhưng mạnh mẽ: điều quan trọng nhất vẫn là sở thích và năng lực của mỗi người, bởi "tư duy logic không phân biệt giới tính". Nói cách khác, Trân không muốn mình được nhớ đến vì là "nữ sinh duy nhất", mà vì những gì cô làm được trong một lĩnh vực khó. Sự chọn lựa ấy mang tính định kiến-tự phá vỡ: một nữ sinh vừa là á khoa toàn quốc, vừa là tân sinh viên có điểm thi tốt nghiệp THPT cao nhất của trường, lại là người duy nhất trong 12 suất học bổng Tinh hoa khoa học mức cao nhất thuộc về nữ. Thay vì lấy áp lực hay danh hiệu làm trung tâm, Trân chọn cách bình thản bước vào đại học với kế hoạch rõ ràng: học tốt, thử sức trong các câu lạc bộ, hoạt động ngoại khóa và coi bốn năm sắp tới là quá trình kiểm chứng xem mình gắn bó với thiết kế vi mạch đến đâu. Đó là kết luận rõ ràng: thành tích là điểm khởi đầu, còn lựa chọn ngành khó mới là tuyên ngôn thực sự của cô gái trẻ.
