Bệnh tim không phải “đặc quyền” của người già
Dấu hiệu bệnh tim ở người trẻ là tập hợp những biểu hiện như mệt bất thường, khó thở và đau ngực, thường bị nhầm với căng thẳng, thiếu ngủ hoặc thể lực kém, khiến nhiều người bỏ qua cho đến khi bệnh tiến triển nặng và gây biến chứng nguy hiểm. Khi nói đến bệnh tim, đa số vẫn nghĩ đây là vấn đề của tuổi trung niên trở lên, nhưng các con số hiện nay đang phản bác suy nghĩ đó. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, bệnh tim mạch là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu với khoảng 19,8 triệu ca tử vong mỗi năm. Một nghiên cứu đăng trên tạp chí JACC: Advances cho thấy tới 22% ca nhồi máu cơ tim và suy tim xảy ra ở nhóm 18–54 tuổi. Nói cách khác, suy tim người trẻ tuổi không còn là chuyện hiếm, mà là xu hướng đáng báo động.
Những tín hiệu sớm: khó thở và mệt mỏi không còn “vô hại”
Nếu bạn mới ngoài 20, đầu 30 mà leo vài tầng cầu thang đã thở dốc, tim đập nhanh, phải dừng lại nghỉ, đó không chỉ là chuyện “lười vận động”. Mệt bất thường, khó thở khi leo cầu thang, vã mồ hôi lạnh, đau lan ra tay và hàm là những dấu hiệu bệnh tim ở người trẻ đã được ghi nhận rõ ràng. Cảm giác khó chịu liên quan đến tim có thể là đè nặng, bóp nghẹt, nóng rát ở ngực, xuất hiện khi gắng sức và giảm khi nghỉ. Khó thở và mệt mỏi kéo dài, nhất là khi làm những việc trước đây vẫn làm bình thường, là lời cảnh báo rằng tim đang chật vật bơm máu. Đáng lo hơn, nhồi máu cơ tim ở tuổi 30 tuy ít gặp hơn tuổi 60 nhưng vẫn hoàn toàn có thể xảy ra.
Suy tim ở người trẻ: cái giá của chủ quan và lối sống hại tim
Rất nhiều người vẫn chủ quan cho rằng suy tim là “bệnh của người già” nên phớt lờ các triệu chứng ban đầu. Trong khi đó, các bác sĩ ghi nhận ngày càng nhiều bệnh nhân 20–30 tuổi nhập viện vì biến chứng suy tim. Một chuyên gia về suy tim cho biết ông thường xuyên tiếp nhận những người trẻ cơ bắp, trông khỏe mạnh nhưng cơ tim đã suy kiệt do lối sống thiếu lành mạnh. Thiếu ngủ kéo dài, lạm dụng caffeine, ăn quá nhiều protein và cholesterol từ thịt đỏ, lười vận động, ngồi một chỗ quá lâu, cùng với nhậu nhẹt dồn dập cuối tuần là bốn thói quen âm thầm bào mòn trái tim mỗi ngày. Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy chế độ ăn quá nhiều protein và cholesterol có thể làm nguy cơ suy tim tăng đến 50%. Khi tim đã suy, khó thở và mệt mỏi sẽ xuất hiện ngay cả khi nghỉ ngơi.
Vì sao người 30 tuổi vẫn có thể mắc bệnh tim nặng?
Nhiều người ở độ tuổi 30 tin rằng bệnh tim “chưa tới lượt mình”, nên khi tức ngực, khó thở, họ quy cho trào ngược, đầy hơi hoặc làm việc quá sức. Nhưng tuổi trẻ không đồng nghĩa với miễn nhiễm. Một bác sĩ tim mạch cho biết tăng huyết áp, tiểu đường, béo phì và cholesterol cao ngày càng xuất hiện ở nhóm 30–40 tuổi. Ông nhấn mạnh: một người 30 tuổi có thể trông hoàn toàn khỏe mạnh nhưng vẫn mắc tăng huyết áp, tiểu đường, cholesterol cao hoặc thừa cân, béo phì. Lối sống ít vận động, stress kéo dài, hút thuốc, tiền sử gia đình mắc bệnh tim sớm càng đẩy nhanh tiến trình tổn thương mạch máu và cơ tim. Bệnh động mạch chủ và các bệnh mạch vành thường âm thầm, ít biểu hiện lúc đầu, nhưng có thể trở nặng rất nhanh nếu không phát hiện sớm, dẫn tới nhồi máu cơ tim hoặc suy tim cấp.
Phòng ngừa bệnh tim từ hôm nay: thay đổi nhỏ, hiệu quả lớn
Nếu không muốn tim nhanh chóng kiệt quệ, thậm chí tử vong vì suy tim, bốn thói quen hại tim kể trên cần được loại bỏ càng sớm càng tốt. Phòng ngừa bệnh tim ở người trẻ không phải là chuyện xa vời, mà bắt đầu từ những việc rất cụ thể: ngủ đủ và đều giờ, hạn chế caffeine; ăn cân bằng, giảm thịt đỏ, đồ chiên, tăng rau, trái cây; vận động ít nhất 30 phút mỗi ngày; hạn chế rượu bia và bỏ thuốc lá. Một câu nói đáng nhớ là: “Nghiên cứu đăng trên JACC: Advances cho thấy 22% ca nhồi máu cơ tim và suy tim xảy ra ở người 18–54 tuổi”. Bên cạnh điều chỉnh lối sống, y học hiện nay đã có thêm các liệu pháp hiện đại trong điều trị suy tim, nhưng không phương pháp nào thay thế được việc phát hiện sớm và bảo vệ tim từ khi còn khỏe. Hãy coi mỗi lần khó thở và mệt mỏi bất thường là lời nhắc nhở nghiêm túc của cơ thể, không phải chuyện “qua loa cho xong”.
