Chuyển đổi sự nghiệp nấu nướng: từ chiếc áo blouse đến bột mì
Chuyển đổi sự nghiệp nấu nướng là quyết định rời bỏ một công việc, ngành nghề đã ổn định để bước sang con đường làm bếp, làm bánh hoặc kinh doanh ẩm thực, với mục tiêu không chỉ kiếm sống bằng tay nghề mới mà còn tìm lại sự bình yên tinh thần, cảm giác làm chủ thời gian và giá trị cá nhân trong công việc hằng ngày. Đằng sau mỗi sự chuyển hướng, như câu chuyện rời ngành y để kinh doanh bánh bao, là nỗi bức bối âm ỉ với áp lực cũ và khát khao được sống theo đam mê. Sau hơn 20 năm làm bác sĩ, Đổng Mẫn quyết định rời ngành y để tự học làm bánh bao, màn thầu.
Đổng Mẫn: Lao động 10 tiếng mỗi ngày để đổi lấy đầu óc nhẹ nhõm
Điều gây tranh luận nhất trong câu chuyện Đổng Mẫn không phải là việc chị mở cửa hàng bánh bao ở Vũ Xương, mà là lựa chọn dứt khoát từ bỏ sự nghiệp bác sĩ sản phụ khoa từng theo đuổi hơn hai thập kỷ. Khi công việc tuyến y tế cơ sở ngày càng ngập trong giấy tờ, khám tại nhà, quản lý bệnh mạn tính và áp lực tranh chấp với bệnh nhân, phần việc chuyên môn mà chị trân trọng lại bị co hẹp. Bước ngoặt tới khi chị tham gia khóa đào tạo y học cổ truyền năm 2023, quen một gia đình kinh doanh bánh bao và nảy ý định mở tiệm. Từ đó, chị tự học nhào bột, nghiên cứu kỹ thuật lên men bằng bột cái tự nhiên và nghỉ hẳn nghề bác sĩ. Dù phải bắt đầu công việc từ 4h30 và làm hơn 10 tiếng mỗi ngày, chị cho biết tinh thần không còn chịu nhiều áp lực như trước.
Từ kinh doanh bánh bao đến xây thương hiệu cá tính
Quyết định của Đổng Mẫn cho thấy khởi nghiệp bánh không chỉ là câu chuyện chiếc xửng hấp mà là tham vọng làm chủ cuộc đời. Chị mở cửa hàng bán bánh bao và màn thầu tại Vũ Xương, sau đó phát triển thêm cửa hàng thứ hai. Cửa hàng của Đổng Mẫn có lượng khách ổn định, một số người đi hàng chục kilomet để mua. Khi thợ chính nghỉ đột ngột, thay vì đóng cửa, chị lao vào bếp, biến mình thành người thợ chính – đó là tinh thần khởi nghiệp bánh bao điển hình: rủi ro cao nhưng quyền tự quyết cũng lớn. Từ năm 2025, Đổng Mẫn học quay video ngắn để quảng bá, và chỉ sau hơn một năm, tài khoản của chị đã có vài nghìn người theo dõi. Đây chính là dạng khởi nghiệp bánh nước ngoài mà nhiều người Việt âm thầm quan sát: một bác sĩ trung niên, không nền tảng marketing, vẫn dùng mạng xã hội để tự kể câu chuyện nghề bếp của mình.
Đào tạo nghề làm bánh cho người Điếc: mở cánh cửa việc làm công bằng
Nếu câu chuyện Đổng Mẫn là chuyển đổi sự nghiệp cá nhân, thì tại Đà Lạt, ngành bánh lại đang trở thành công cụ công bằng hóa cơ hội. Từ lớp học đầu tiên năm 2025, dự án cộng đồng “Chú Cuội Về Làng” tiếp tục đào tạo nghề làm bánh cho người Điếc tại Lặng Art, phường Cam Ly. Khóa đầu tiên có 15 học viên, chương trình đào tạo chính thức kéo dài 3 tháng, sau đó tiệm bánh Thanh Châu và Lặng Art hỗ trợ thêm 6 tháng để học viên thực hành, củng cố kỹ năng nghề. Năm 2026, chương trình tiếp tục với 15 học viên, gồm 9 học viên cũ và 6 học viên mới, tập trung vào kỹ thuật làm bánh kem. Lặng Art là không gian cà phê và bếp bánh trong khuôn viên Trung tâm Hỗ trợ Phát triển giáo dục hòa nhập Lâm Đồng; đây là nơi học viên thực hành làm bánh, phục vụ khách và làm quen môi trường làm việc thực tế.
Từ lớp học đến cộng đồng: khi đôi tay cất lời
Sức mạnh của đào tạo nghề làm bánh bộc lộ rõ nhất khi người học biết dùng tay nghề để đáp lại đời sống. Cuối năm 2025, cô Thanh Châu cùng các học viên người Điếc và lực lượng hỗ trợ đã làm hơn 70.000 ổ bánh mì gửi đến người dân vùng bị ảnh hưởng bởi lũ lụt miền Trung và một số địa phương ở Lâm Đồng chịu thiệt hại do lũ quét. Đó không chỉ là bài thực hành “mẻ lớn” giúp các em rèn khả năng làm việc theo nhóm, tuân thủ quy trình và bảo đảm tiến độ, mà còn là lần hiếm hoi những người vốn quen nhận hỗ trợ được trao đi sự giúp đỡ. Năm 2026, dự án bổ sung nội dung marketing, hướng dẫn học viên người Điếc giới thiệu sản phẩm, xây dựng hình ảnh và tiếp cận khách hàng trên nền tảng số. Khi một em như Huỳnh Ngọc Dịnh đã có thể làm khoảng 10 loại bánh và mơ ước mở tiệm riêng để truyền nghề cho bạn cùng cảnh, ta thấy ngành bánh đang trở thành lối đi thực tế để người yếu thế tự lập.
Bình yên có giá của nó: đam mê không miễn trừ vất vả
Những câu chuyện khởi nghiệp bánh từ Đổng Mẫn đến lớp học ở Đà Lạt cho thấy một điều: đổi nghề sang làm bánh không phải lối tắt để “nhẹ nhàng” hơn, mà là lựa chọn chấp nhận vất vả khác để đổi lại sự đồng nhất giữa giá trị cá nhân và công việc mỗi ngày. Đổng Mẫn làm việc hơn 10 tiếng, bắt đầu từ 4h30 sáng, nhưng coi đó như cái giá hợp lý để tránh áp lực tranh chấp y tế và giấy tờ. Người Điếc tại Lặng Art dành hàng tháng trời luyện từng thao tác, rồi tham gia mẻ 70.000 ổ bánh mì, để từ “học nghề” tiến tới “có nghề” và khả năng tự lập. Chuyển đổi sự nghiệp nấu nướng vì thế chỉ đáng làm khi ta chấp nhận lao động nghiêm túc, học hỏi cả kỹ thuật lẫn marketing, và nhìn ngành bánh như một con đường dài – nơi mỗi chiếc bánh là tuyên ngôn nhỏ về tự do và sự bình đẳng.
