Học luật cần đi cùng kỹ năng
Tuyên truyền an toàn giao thông trong trường học là hoạt động giúp người học hiểu quy tắc pháp luật, nhận diện rủi ro và thực hành kỹ năng cần thiết trước khi tham gia giao thông. Giá trị của cách làm này nằm ở việc biến quy định thành hành vi cụ thể, thay vì để kiến thức chỉ dừng lại trên giấy. Tại Trường THPT chuyên Trần Hưng Đạo, Đội CSGT số 3 phối hợp với công an phường và nhà trường hướng dẫn lái xe an toàn cho 1.120 học sinh. Nội dung tập trung vào quy định dành cho người đi mô tô, xe gắn máy và xe máy điện; độ tuổi, giấy phép lái xe, đội mũ bảo hiểm cùng những lỗi học sinh thường mắc phải. Cán bộ còn hướng dẫn kiểm tra phương tiện, giữ khoảng cách, quan sát, chuyển làn đúng quy định và xử lý tình huống bất ngờ. Đây là hướng tiếp cận đáng làm thường xuyên: người trẻ cần biết luật trước khi cầm lái, đồng thời phải biết áp dụng luật trên đường.

Đại học Vinh nối kiến thức với bài tập thực tế
Chương trình tại Trường Đại học Vinh mở rộng đối tượng tham gia, kết hợp phổ biến pháp luật giao thông với đào tạo kỹ năng lái xe. Báo cáo viên Phòng CSGT phân tích các vi phạm phổ biến, nguyên nhân và hậu quả tai nạn, đồng thời hướng dẫn cách phòng ngừa. Cán bộ, công chức, viên chức khối cơ quan tỉnh cùng cán bộ, giảng viên nhà trường làm bài đánh giá kiến thức, năng lực pháp luật rồi thực hành lái mô tô, xe gắn máy dưới sự hướng dẫn của cán bộ chuyên môn. Phần thực hành tập trung vào điều khiển phương tiện, làm chủ tốc độ, giữ thăng bằng và xử lý tình huống. Những nội dung này khiến buổi tuyên truyền có ích hơn một bài phổ biến quy định đơn thuần: người tham gia có dịp kiểm tra kiến thức và thử vận dụng kỹ năng. Cách tổ chức ấy cũng nhấn mạnh rằng an toàn không chỉ là thuộc luật, mà còn là khả năng giữ bình tĩnh và kiểm soát phương tiện.

Trường học có thể tạo thói quen an toàn
Hai chương trình khác nhau về nhóm người học nhưng cùng cho thấy vai trò đặc biệt của môi trường học đường: trường có thể đưa quy tắc đến gần người trẻ, tạo cơ hội luyện tập và củng cố tính tự giác. Ở lứa tuổi học sinh, điều này càng quan trọng khi các em có thể chưa đủ tuổi hoặc chưa đáp ứng điều kiện để điều khiển phương tiện. CSGT cũng nhấn mạnh không lái xe khi chưa đủ điều kiện, không chạy quá tốc độ, vượt ẩu, lạng lách, đánh võng hay điều khiển xe sau khi uống rượu bia. Một buổi hướng dẫn không thể thay thế việc chấp hành hằng ngày, nhưng trường học có thể giúp học sinh, sinh viên hiểu hậu quả của vi phạm trước khi gặp rủi ro ngoài đường. Khi nhà trường, lực lượng công an và gia đình cùng nhắc lại chuẩn mực, việc hình thành văn hóa giao thông an toàn có cơ sở vững hơn. Đào tạo kỹ năng lái xe vì vậy nên gắn với trách nhiệm tuân thủ, không tách khỏi bài học pháp luật.

Thực hành biến lời nhắc thành năng lực
Điểm mạnh của các chương trình là đặt người học trước những việc họ phải làm trên đường: kiểm tra xe, giữ khoảng cách, làm chủ tốc độ và xử lý tình huống. Tại chương trình ở Trường THPT chuyên Trần Hưng Đạo, học sinh còn được nhắc về các hành vi nguy hiểm và điều kiện được phép điều khiển phương tiện. Tại Đại học Vinh, bài đánh giá kiến thức đi cùng phần thực hành giúp người tham gia nhìn rõ khoảng cách giữa biết quy định và vận dụng được quy định. Đó là mô hình tuyên truyền an toàn giao thông đáng ưu tiên: nói rõ luật, chỉ ra hậu quả, rồi để người học tập luyện dưới sự hướng dẫn chuyên môn. Kết quả không nên chỉ đo bằng số người dự, mà còn bằng khả năng tự giác và kỹ năng được mang ra sử dụng. Khi trường học trở thành nơi học luật lẫn học cách đi đường an toàn, thông điệp phòng ngừa tai nạn có cơ hội theo người học ra khỏi lớp.







