Quy hoạch mới đặt lại tầm vóc sân bay
Quy hoạch sân bay Côn Đảo là kế hoạch phát triển cảng hàng không quốc tế tại đặc khu này trong giai đoạn 2021-2030, với tầm nhìn đến năm 2050, nhằm xác định quy mô, năng lực khai thác và các hạng mục hạ tầng cần thiết. Ngày 13/11, Cục Hàng không Việt Nam cho biết đã trình Bộ Xây dựng thẩm định, phê duyệt quy hoạch. Đây là bước thủ tục, chưa đồng nghĩa các hạng mục nâng cấp đã được quyết định đầu tư hay có thể triển khai ngay. Dù vậy, hướng điều chỉnh đã rõ: Côn Đảo được định hướng thành sân bay quốc tế cấp 4E theo tiêu chuẩn ICAO, thay vì giữ định hướng cảng nội địa cấp 4C như quy hoạch được duyệt năm 2021. Thay đổi ấy đáng chú ý, nhưng điều người dân và du khách cần theo dõi không chỉ là cấp sân bay trên hồ sơ mà là khả năng biến mục tiêu thành kết nối thuận tiện, an toàn.
Hai mốc công suất, hai chặng phát triển
Các mốc công suất cho thấy quy hoạch chia mục tiêu theo hai chân trời thời gian: khoảng 2 triệu hành khách mỗi năm vào năm 2030 và khoảng 5 triệu vào năm 2050. Mốc 2030 giữ nguyên mức công suất thiết kế từng được nêu trong quy hoạch năm 2021, nhưng đi cùng định hướng nâng cấp từ cấp 4C lên 4E và chuyển từ cảng nội địa sang cảng hàng không quốc tế. Vì vậy, không nên hiểu con số 2 triệu là một bước nhảy tức thời về lượng khách; điểm mới nằm ở hướng phát triển dài hạn và yêu cầu hạ tầng tương ứng. Mốc 5 triệu vào năm 2050 thể hiện tham vọng mở rộng năng lực phục vụ, song khoảng cách giữa hai mốc cũng nhắc rằng công suất sân bay phải đi cùng dự báo nhu cầu, đầu tư và năng lực khai thác. Nếu thiếu những điều kiện đó, mục tiêu lớn sẽ chỉ dừng ở con số quy hoạch.
Tăng kết nối phải gắn với nhu cầu thực tế
Lý do rà soát quy hoạch không chỉ nằm ở kỳ vọng du lịch. Côn Đảo trở thành đặc khu thuộc Thành phố Hồ Chí Minh, mở ra cơ hội kết nối với một trung tâm kinh tế, dịch vụ và hàng không lớn, đồng thời làm tăng yêu cầu về giao thông và phát triển địa phương. Nhu cầu tương lai được dự báo đa dạng hơn, từ khách nghỉ dưỡng đến khách công vụ, chuyên gia, nhà đầu tư và lao động. Với một địa bàn biển đảo, hàng không còn phục vụ đi lại dân sinh, ứng phó tình huống khẩn cấp và nhiệm vụ quốc phòng, an ninh. Do đó, nâng cấp sân bay quốc tế Côn Đảo có thể đem lại lợi ích thiết thực nếu rút ngắn khoảng cách kết nối và đáp ứng ổn định nhu cầu đi lại. Nhưng quy hoạch cần cân bằng tăng trưởng với điều kiện địa hình, môi trường và yêu cầu khai thác an toàn; tăng sức chứa tự thân không bảo đảm dịch vụ tốt hơn.
Đường băng và khâu thực hiện sẽ quyết định
Một nội dung trọng tâm đang được nghiên cứu là phương án kéo dài đường cất hạ cánh để đáp ứng điều kiện khai thác chuyến bay quốc tế bằng tàu bay lớn hơn. Quy hoạch năm 2021 nêu đường băng dài 1.830 m; đặt cạnh định hướng cấp 4E, con số này cho thấy quy hoạch mới phải làm rõ cách xử lý giới hạn hạ tầng hiện hữu, thay vì chỉ tuyên bố nâng cấp cấp sân bay. Các bước tiếp theo gồm thẩm định, phê duyệt quy hoạch rồi cụ thể hóa phương án đầu tư, đồng bộ hạ tầng hàng không dân dụng và quân sự, đồng thời xem xét khả năng huy động vốn theo hình thức đối tác công tư. Chưa có cơ sở để xem các đề xuất này là công trình đã được chốt. Kết luận cần thẳng thắn: hướng 4E và mục tiêu 2 triệu rồi 5 triệu khách là một khung phát triển đáng chú ý, nhưng thành công sẽ được đo bằng kết nối thực tế, an toàn khai thác và mức độ phù hợp với Côn Đảo.
