Thiết bị chuyên dụng là mắt xích của kiểm soát biên giới
Thiết bị chống buôn lậu là các phương tiện kỹ thuật và công cụ nghiệp vụ giúp lực lượng chức năng phát hiện dấu hiệu vi phạm, giám sát hiện trường, ghi nhận chứng cứ và hỗ trợ xử lý vụ việc tại khu vực biên giới. Với Hải quan khu vực XVI, giá trị của thiết bị nằm ở khả năng hỗ trợ lực lượng mỏng ứng phó địa bàn rộng, khó tiếp cận. Đơn vị quản lý địa bàn Cao Bằng và Tuyên Quang, với hơn 600 km đường biên, nhiều cửa khẩu, đường mòn, lối mở và địa hình đồi núi, sông suối; những điều kiện này khiến tuần tra và tiếp cận hiện trường trở nên khó khăn. Trong bối cảnh ấy, tăng cường kiểm soát biên giới không thể chỉ dựa vào tuần tra trực tiếp. Máy móc, chó nghiệp vụ và phối hợp liên lực lượng giúp mở rộng khả năng phát hiện, dù không thay thế được nghiệp vụ và thông tin tại địa bàn.
115 vụ cho thấy quy mô nhiệm vụ, không chỉ là con số xử lý
Lũy kế từ đầu năm đến ngày 14/9/2026, Chi cục Hải quan khu vực XVI chủ trì bắt giữ, xử lý 115 vụ; trong đó có 111 vụ vi phạm hành chính với tổng trị giá hàng hóa hơn 72,35 tỷ đồng, tiền xử phạt hơn 2 tỷ đồng. Bốn vụ còn lại có dấu hiệu hình sự, gồm hai vụ ma túy, một vụ pháo và một vụ vảy tê tê. Kết quả này đáng chú ý vì diễn ra trên tuyến biên giới dài, địa hình hiểm trở, trong khi lực lượng chuyên trách kiểm soát hải quan còn mỏng. Tuy vậy, số vụ bị xử lý không tự nó chứng minh mọi hành vi đều đã được phát hiện. Điều quan trọng hơn là năng lực nhận diện rủi ro và củng cố chứng cứ: thiết bị chuyên dụng có thể hỗ trợ công chức kiểm tra, ghi nhận tình huống và xử lý vụ việc có căn cứ, thay vì chỉ dựa vào kiểm tra cảm quan.
Máy phát hiện ma túy được sử dụng gần 4.000 lượt
Hải quan khu vực XVI được trang bị hai máy phát hiện ma túy để bàn EN5000, chín máy cầm tay N2300, một thiết bị soi chiếu khe hẹp, một ống nhòm đêm và ba máy quay kỹ thuật số. Từ đầu năm đến hết tháng 9, Đội Kiểm soát hải quan cùng bảy đơn vị hải quan cửa khẩu đã sử dụng máy phát hiện ma túy gần 4.000 lượt. Tần suất này cho thấy thiết bị đã đi vào hoạt động nghiệp vụ thường xuyên, chứ không chỉ được trang bị để dự phòng. Theo thông tin của đơn vị, các phương tiện hỗ trợ nắm tình hình, giám sát hiện trường, ghi nhận và củng cố chứng cứ. Năm chó nghiệp vụ còn lại được duy trì trong trạng thái đủ sức khỏe, phục vụ huấn luyện và nhiệm vụ. Việc sử dụng chó nghiệp vụ theo quy định được tổ chức để không cản trở hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh hợp pháp của người dân và doanh nghiệp.
Cuối năm cần phối hợp, tuần tra và sử dụng thiết bị đúng mục tiêu
Cuối năm, lưu lượng hàng hóa và phương tiện qua cửa khẩu có thể tăng, kéo theo nguy cơ buôn lậu, gian lận thương mại, gian lận xuất xứ và vận chuyển trái phép. Vì thế, Hải quan khu vực XVI cho biết sẽ tiếp tục tăng cường thu thập thông tin, nắm tình hình, phối hợp các lực lượng chức năng và tuần tra tại cửa khẩu, mốc biên giới, đường mòn, lối mở. Thiết bị chỉ tạo ra khác biệt khi được bảo dưỡng, vận hành đúng quy trình và gắn với thông tin nghiệp vụ. Cơ chế phối hợp giữa hải quan, công an và bộ đội biên phòng cũng giúp kết nối thông tin từ cửa khẩu đến địa bàn nội địa, hỗ trợ xác minh và xử lý vụ việc. Đây là hướng đi thực tế để bù đắp phần nào hạn chế về nhân lực, đồng thời giữ cho hoạt động giao thương hợp pháp diễn ra thuận lợi. Kết quả 115 vụ vì vậy vừa phản ánh áp lực kiểm soát, vừa nhấn mạnh nhu cầu đầu tư đúng vào năng lực phát hiện và phối hợp.
