Đầu tư Việt Nam vào Mỹ: quy mô còn khiêm tốn nhưng mang tính chiến lược
Đầu tư Việt Nam vào Mỹ là dòng vốn mà doanh nghiệp Việt Nam mang ra nước ngoài để thành lập, mua lại hoặc góp vốn vào các dự án sản xuất, dịch vụ và công nghệ tại thị trường Mỹ, nhằm mở rộng chuỗi giá trị, tiếp cận công nghệ, thị trường và chuẩn quản trị toàn cầu, đồng thời gắn với khuôn khổ hợp tác kinh tế song phương đang nâng cấp. Hiện Việt Nam có 281 dự án đầu tư sang Hoa Kỳ trong các lĩnh vực công nghệ cao, chế biến chế tạo, bất động sản và thương mại, dịch vụ. Con số này cho thấy quy mô vốn còn khiêm tốn so với tiềm năng, nhưng cấu trúc đầu tư lại khá “thông minh”: ưu tiên những ngành có giá trị gia tăng cao, gắn với chuỗi cung ứng toàn cầu và khả năng lan tỏa công nghệ về nước. Vấn đề không còn là “có đầu tư hay không”, mà là làm thế nào để mỗi dự án trở thành một mắt xích chiến lược trong hợp tác kinh tế Mỹ.
Bốn trụ cột: công nghệ cao, chế biến chế tạo, bất động sản, thương mại dịch vụ
Cấu trúc đầu tư Việt Nam tại Mỹ đang xoay quanh bốn nhóm ngành: công nghệ cao, chế biến chế tạo, bất động sản và thương mại, dịch vụ. Đây không phải lựa chọn ngẫu nhiên. Công nghệ cao Mỹ là “cửa ngõ” để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận chuẩn mực kỹ thuật, sở hữu trí tuệ và nhân lực trình độ cao. Chế biến chế tạo tại Mỹ giúp doanh nghiệp Việt Nam đứng gần hơn với thị trường tiêu dùng lớn, giảm rủi ro phòng vệ thương mại và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Bất động sản và thương mại dịch vụ lại là “hạ tầng mềm” cho cộng đồng doanh nghiệp và kiều bào, tạo mạng lưới phân phối, kho vận, trung tâm điều hành. Nói cách khác, các dự án đầu tư nước ngoài này đang dần chuyển từ mục tiêu thuần lợi nhuận sang mục tiêu chiến lược: gắn sản xuất, dịch vụ của Việt Nam với hệ sinh thái kinh tế Mỹ.
Cuộc làm việc 15/10: từ xúc tiến dự án đến đối thoại chính sách
Chiều 15/10 tại Hà Nội, Thứ trưởng Cao Anh Tuấn đã chủ trì buổi làm việc với bà Kelly Coldiron, Phó Trợ lý Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ phụ trách khu vực châu Á kiêm Quyền Giám đốc Điều hành Chương trình SelectUSA, cùng đại diện Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam. Đây không chỉ là cuộc gặp xã giao mà là bước tiếp nối chuỗi hoạt động đối thoại chính sách và xúc tiến đầu tư của lãnh đạo cấp cao Việt Nam với các tập đoàn, định chế tài chính Mỹ trong thời gian gần đây. Hai bên nhìn nhận buổi làm việc là cơ hội để rà soát cơ hội hợp tác, thúc đẩy dòng vốn đầu tư hai chiều, chia sẻ về chương trình SelectUSA và trao đổi thẳng thắn về chính sách thuế, hải quan mà doanh nghiệp hai nước quan tâm. Nói cách khác, trọng tâm đang dịch chuyển từ “đi tìm dự án” sang “đi tìm khuôn khổ chính sách ổn định và có thể dự báo” cho đầu tư Việt Nam Mỹ.
Hành lang pháp lý và vai trò của đối thoại chính sách song phương
Một điểm đáng chú ý là Việt Nam khẳng định đã xây dựng hành lang pháp lý tương đối thông suốt cho đầu tư ra nước ngoài, được quy định đồng bộ bởi Luật Đầu tư năm 2025 và các văn bản hướng dẫn. Quy trình chuyển vốn và mở tài khoản vốn đầu tư ra nước ngoài được hệ thống ngân hàng thương mại thực hiện tuân thủ quy định quản lý ngoại hối và chuẩn mực quốc tế. Ở chiều ngược lại, phía Mỹ thông qua Chương trình SelectUSA cam kết làm cầu nối, cung cấp thông tin và hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tìm hiểu thị trường. Một câu nói đáng trích dẫn là: “Bộ Tài chính Việt Nam luôn coi trọng tiếng nói của cộng đồng doanh nghiệp Hoa Kỳ và cam kết duy trì môi trường đầu tư kinh doanh ổn định, minh bạch, có tính dự báo cao”. Đó là nền tảng để đối thoại chính sách không dừng ở khẩu hiệu mà gắn với cải cách cụ thể.
Bước tiếp theo: từ 281 dự án tới hệ sinh thái hợp tác sâu hơn
Điểm tích cực là Bộ Tài chính cùng các bộ, ngành, địa phương đang triển khai các kết quả thực chất sau những chuyến công tác cấp cao tại Mỹ. Kết thúc buổi tiếp 15/10, Thứ trưởng Cao Anh Tuấn cho biết Bộ Tài chính sẵn sàng thiết lập kênh liên lạc thường xuyên với Đại sứ quán Hoa Kỳ và giao Cục Quản lý nợ và Kinh tế đối ngoại làm đầu mối phối hợp để cụ thể hóa các nội dung hợp tác. Đây là bước tiến quan trọng trong tăng cường đối thoại chính sách, bởi đầu tư Việt Nam Mỹ chỉ có thể bứt phá khi doanh nghiệp có một “đường dây nóng” chính sách rõ ràng, ổn định. Từ 281 dự án hiện có, ưu tiên sắp tới nên là: đào sâu các lĩnh vực công nghệ cao Mỹ, gắn đầu tư với chuyển giao công nghệ, và bảo đảm mọi dự án mới đều nằm trong một chiến lược hợp tác kinh tế Mỹ dài hạn, thay vì những bước đi rời rạc.
