Làn sóng đầu tư Mỹ vào Việt Nam: từ thương mại tăng trưởng đến nhu cầu dịch chuyển chuỗi cung ứng
Đầu tư Mỹ Việt Nam hiện là quá trình các doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng hiện diện sản xuất, dịch vụ và công nghệ tại Việt Nam, nhằm tận dụng tăng trưởng thương mại song phương, lợi thế nhân lực, vị trí địa lý và nỗ lực cải thiện môi trường kinh doanh, đồng thời tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu theo hướng an toàn, bền vững và có giá trị gia tăng cao. Quan hệ kinh tế Việt Nam – Mỹ đang bước vào giai đoạn mới khi trọng tâm không còn chỉ là xuất nhập khẩu, mà là đầu tư, liên kết sản xuất và công nghệ cao. Việc kim ngạch thương mại song phương tăng 24,5% trong 9 tháng đầu năm, đạt 157,83 tỷ USD, cho thấy mức độ gắn kết ngày càng sâu giữa hai nền kinh tế và tạo nền tảng cho dòng vốn đầu tư dài hạn. Nếu Việt Nam không chủ động định hình vai trò của mình trong chuỗi cung ứng toàn cầu, cơ hội này có thể trôi qua vào tay các đối thủ khu vực.
Hội nghị Thượng đỉnh Kinh doanh Việt Nam – Hoa Kỳ: tín hiệu rõ ràng từ hơn 250 đại diện hai nước
Hội nghị Thượng đỉnh Kinh doanh Việt Nam – Hoa Kỳ diễn ra ngày 14/10 tại Hà Nội với hơn 250 đại diện cơ quan quản lý, doanh nghiệp và nhà đầu tư hai nước tham dự, là minh chứng cho mức độ quan tâm của giới kinh doanh Mỹ đối với Việt Nam. Sự kiện được tổ chức trong bối cảnh hai nước tiếp tục triển khai quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện, hướng tới nâng cao chất lượng hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư. Điều đáng chú ý là thảo luận tập trung vào ba trục: kinh tế số, động lực tăng trưởng mới và cam kết đồng hành cùng Việt Nam trong sản xuất, đầu tư và tăng trưởng. Đây không phải là cuộc gặp xã giao; đó là diễn đàn nơi doanh nghiệp Mỹ gửi tín hiệu rằng họ muốn các cam kết dài hạn, khuôn khổ hợp tác ổn định, minh bạch, có tính dự báo cao để yên tâm rót vốn vào các ngành chiến lược.
Công nghệ cao Việt Nam: tham vọng bán dẫn, AI và dữ liệu có đủ hấp dẫn nhà đầu tư Mỹ?
Nếu phải chọn một lĩnh vực có sức hút lớn nhất với doanh nghiệp Mỹ, đó là công nghệ cao Việt Nam. Phó Thủ tướng Thường trực đã nêu rõ công nghệ cao – đặc biệt là bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu – là một trong năm trụ cột hợp tác ưu tiên giữa hai nước. Việt Nam không chỉ nói về tham vọng mà đã ban hành Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, tầm nhìn 2050, với lộ trình từ đào tạo nhân lực đến nghiên cứu, thiết kế, sản xuất, đóng gói và kiểm thử. Từ góc nhìn nhà đầu tư Mỹ, đây là cơ hội hiếm để tham gia xây dựng hệ sinh thái bán dẫn mới, thay vì chỉ gia công ở những thị trường đã bão hòa. Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành dòng vốn thực, Việt Nam phải chứng minh năng lực công nghệ, chất lượng sản phẩm và khả năng đáp ứng các chuẩn quốc tế chặt chẽ trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Năng lượng sạch và chuỗi cung ứng toàn cầu: Việt Nam muốn là mắt xích tin cậy, không chỉ là công xưởng giá rẻ
Năng lượng sạch Việt Nam và phát triển chuỗi cung ứng bền vững đang trở thành hai ưu tiên song hành trong hợp tác đầu tư với doanh nghiệp Mỹ. Phó Thủ tướng nhấn mạnh năng lượng sạch, chuyển đổi xanh, ưu tiên đầu tư vào năng lượng tái tạo, hạ tầng năng lượng và công nghệ giảm phát thải là một trong năm lĩnh vực hợp tác trọng tâm. Đồng thời, Việt Nam xác định công nghiệp chế biến, chế tạo và công nghiệp hỗ trợ là động lực tăng trưởng, hướng tới tham gia sâu hơn vào các công đoạn có hàm lượng công nghệ cao trong chuỗi giá trị toàn cầu. Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp khẳng định Việt Nam mong muốn không chỉ là một địa điểm sản xuất, mà là một đối tác công nghiệp có năng lực, có trách nhiệm và đáng tin cậy để doanh nghiệp Hoa Kỳ hợp tác lâu dài. Đây là tuyên bố quan trọng: Việt Nam tự định vị mình là mắt xích chất lượng trong chuỗi cung ứng toàn cầu, thay vì chấp nhận vai trò công xưởng giá rẻ dễ bị thay thế.
Từ dư địa đến hiện thực: Việt Nam cần làm gì để không bỏ lỡ cơ hội đầu tư Mỹ?
Dù thương mại tăng mạnh, Mỹ mới đứng thứ 11 trong số 153 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư tại Việt Nam, một vị trí được đánh giá là chưa tương xứng với tiềm lực của doanh nghiệp Hoa Kỳ. Điều này cho thấy dư địa còn rất lớn, nhưng cũng là lời nhắc rằng môi trường đầu tư Việt Nam vẫn còn điểm nghẽn. Hai bên đang thúc đẩy đàm phán một hiệp định thương mại đối ứng, công bằng và cân bằng, nhằm tạo khuôn khổ hợp tác ổn định, minh bạch, có tính dự báo cao cho thương mại và đầu tư dài hạn. Về phía Việt Nam, chiến lược bán dẫn đến 2030–2050 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm cải cách thể chế, nâng chuẩn quản trị doanh nghiệp và thực thi pháp luật nghiêm để xây dựng chuỗi cung ứng đáng tin cậy. VCCI khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp với các hiệp hội doanh nghiệp Mỹ để đồng hành cùng doanh nghiệp hai nước trong tìm kiếm cơ hội, tháo gỡ vướng mắc và thúc đẩy hợp tác thực chất, cân bằng và bền vững. Kết luận, nếu Việt Nam kiên trì con đường đối tác công nghiệp tin cậy, dòng vốn Mỹ sẽ không chỉ đến, mà còn ở lại lâu dài.
