Bộ nhớ DRAM leo thang: Từ chi phí phụ thành gánh nặng chính
Bộ nhớ DRAM trong iPhone và MacBook là linh kiện lưu dữ liệu tạm thời để chạy hệ điều hành, ứng dụng và các tác vụ AI, và khi chi phí DRAM tăng gấp nhiều lần, nó chuyển từ một khoản chi nhỏ thành yếu tố chi phối chiến lược giá bán của Apple trong toàn bộ dòng sản phẩm. Do nhu cầu tăng vọt từ các công ty AI, giá bán chip nhớ DRAM và chip lưu trữ NAND đã tăng gấp 4 lần trong 12 tháng qua. Điều đáng lo hơn, thành phần bộ nhớ này được dự báo có thể chiếm tới 45% chi phí sản xuất iPhone vào năm 2027, tăng mạnh từ khoảng 10% hiện nay. Khi một linh kiện chiếm gần nửa giá thành, Apple không còn nhiều khoảng đệm để âm thầm hấp thụ chi phí như trước.
Vì sao giá iPhone có nguy cơ tăng dù Apple muốn “giữ mặt” với người dùng?
Mỗi năm, Apple mua bộ nhớ cho khoảng 250 triệu chiếc iPhone, khiến bộ nhớ điện thoại trở thành một trong những hạng mục chi tiêu lớn nhất của hãng. Trước đây, nhờ khối lượng mua khổng lồ, Apple có thể ép giá nhà cung cấp linh kiện Apple, từ đó giữ giá iPhone ổn định để bảo vệ hình ảnh “không tăng giá vô tội vạ”. Nhưng làn sóng AI đã đảo chiều cán cân: các hãng trung tâm dữ liệu trả giá cao hơn và trả trước để giành nguồn DRAM, khiến Apple phải xếp hàng, thậm chí chịu giá cao hơn. Hiện tại, giá iPhone chưa thay đổi, song chính Apple đã ám chỉ khả năng giá iPhone tăng trong thời gian tới. Câu nói "Đã đến lúc chúng tôi phải tăng giá" cho thấy hãng đã hết dư địa để bù chi phí DRAM từ biên lợi nhuận sản phẩm khác.
MacBook, iPad và thiết bị nhà thông minh: Những “vật tế thần” đầu tiên
Trong khi iPhone vẫn tạm giữ giá, Apple đã chọn hi sinh các dòng sản phẩm khác để giải tỏa áp lực chi phí DRAM. Hãng đã điều chỉnh giá một số dòng iPad, MacBook và sản phẩm nhà thông minh, khiến chúng đắt hơn từ khoảng 15% so với giá niêm yết trước đây. Động thái này diễn ra sau khi lãnh đạo công ty thừa nhận không còn khả năng bù đắp chi phí chip nhớ tăng cao. Ở Việt Nam, MacBook Air M5, MacBook Pro M5, MacBook Neo, iPad Air M4, iPad Pro M5 và Apple TV đều ghi nhận mức giá mới bằng đồng nội tệ, thể hiện rõ làn sóng MacBook giá mới lan rộng toàn hệ sinh thái. Giá bán loa HomePod và Apple TV cũng tăng, cho thấy Apple không còn “đỡ đạn” hộ người dùng ở bất kỳ phân khúc nào. Bộ nhớ không còn là con chip vô hình; nó đang viết lại bảng giá từng sản phẩm trong nhà bạn.
Chi phí DRAM và cú xoay chiến lược định giá toàn hệ sinh thái
Câu hỏi quan trọng với Apple lúc này không phải là liệu chi phí DRAM có tăng nữa hay không, mà là ai sẽ trả: Apple hay người dùng. Một mặt, nếu hãng giữ giá để tránh phản ứng “giá iPhone tăng”, lợi nhuận sẽ bị bào mòn ở những thị trường cạnh tranh khốc liệt như Ấn Độ hay Trung Quốc, nơi đối thủ nội địa sẵn sàng bán mỏng lãi. Mặt khác, nếu đẩy chi phí linh kiện lên giá bán, Apple phải chấp nhận nguy cơ mất người dùng trung thành ở phân khúc tầm trung. Chính lãnh đạo Apple thừa nhận công ty đã cố “bảo vệ khách hàng trước khả năng tăng giá” nhưng không thể trụ thêm khi linh kiện đắt lên nhanh và mạnh như hiện tại. Nói cách khác, chi phí linh kiện hiện đang trực tiếp quyết định chiến lược định giá toàn bộ dòng sản phẩm Apple, chứ không chỉ là tham số kỹ thuật trong bảng tính nội bộ.
Người dùng nên chuẩn bị gì cho thời kỳ iPhone và MacBook đắt đỏ hơn?
Triển vọng ngắn hạn không mấy sáng sủa khi nhà sản xuất bộ nhớ lớn tuyên bố tình trạng khan hiếm DRAM có thể kéo dài sau năm 2027. Điều đó đồng nghĩa chi phí DRAM khó hạ nhanh, còn Apple sẽ tiếp tục bị kẹp giữa nhu cầu AI và kỳ vọng ổn định giá. Với người dùng, điều hợp lý nhất là thừa nhận thực tế: bộ nhớ điện thoại, laptop và thiết bị nhà thông minh đã trở thành mặt hàng chiến lược, không còn rẻ như trước. Nếu đang cân nhắc nâng cấp, bạn nên tính kỹ nhu cầu RAM và lưu trữ để tránh phải mua bản đắt hơn sau này khi giá tiếp tục tăng. Về phía Apple, việc kéo dài vòng đời sản phẩm, tối ưu phần mềm cho cấu hình thấp hơn và ra mắt thêm phiên bản giá mềm sẽ là chìa khóa giữ người dùng ở lại trong hệ sinh thái giữa thời kỳ giá mới nhiều biến động.
