Nâng hạng là dấu mốc, không phải đích đến
Thị trường vốn là hệ thống huy động và phân bổ nguồn lực thông qua các công cụ tài chính, giúp doanh nghiệp và dự án tiếp cận nguồn tiền ngoài tín dụng ngân hàng. Nâng hạng thị trường mới nổi ghi nhận một chặng cải cách quan trọng của Việt Nam, nhưng tự nó không bảo đảm dòng vốn sẽ ở lại lâu dài.
Ngày 29-10, trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026, Hiệp hội Doanh nghiệp Anh Quốc tại Việt Nam tổ chức Diễn đàn Doanh nghiệp Anh - Việt Nam với chủ đề hướng tới nền kinh tế thu nhập cao, giá trị cao vào năm 2045. Tại đây, bà Wanming Du, Giám đốc Chính sách chỉ số khu vực châu Á - Thái Bình Dương của FTSE Russell, nhận định việc nâng hạng lên thị trường mới nổi là cột mốc ghi nhận nỗ lực cải cách của Việt Nam. Đó là tín hiệu tích cực với nhà đầu tư, nhưng sẽ chỉ tạo giá trị bền vững nếu thị trường tiếp tục cải thiện chất lượng vận hành và sức cạnh tranh.
Vì vậy, không nên xem nâng hạng như một chiến dịch truyền thông hay kết quả cuối cùng. Đây là lời nhắc rằng thị trường vốn Việt Nam cần chứng minh khả năng cung cấp cơ hội đầu tư đủ sâu, minh bạch và ổn định để giữ chân dòng tiền sau khi sự chú ý ban đầu qua đi.
Sức cạnh tranh quyết định độ bền của dòng vốn
Thách thức cốt lõi không nằm ở việc thu hút sự quan tâm nhất thời, mà là tạo điều kiện để nhà đầu tư có thể phân bổ vốn dài hạn với niềm tin vào chất lượng thông tin, quản trị và quy định. Bà Wanming Du nhấn mạnh nâng cao năng lực cạnh tranh mới là điều kiện để thu hút dòng vốn dài hạn phục vụ tầm nhìn 2045.
Bà đề xuất mở rộng độ sâu và tính năng động của thị trường bằng cách thúc đẩy đầu tư vào công nghệ, y tế và năng lượng bền vững; đồng thời tăng vai trò của các nhà đầu tư định chế trong nước như quỹ hưu trí và doanh nghiệp bảo hiểm. Đây không phải những việc thay thế cải cách nâng hạng, mà là phần tiếp nối cần thiết: nhà đầu tư nội địa có thể tạo nền cầu ổn định hơn, còn các lĩnh vực đa dạng giúp thị trường bớt lệ thuộc vào một số cơ hội hẹp.
Minh bạch, quản trị tốt và quy định hiệu quả cũng không thể chỉ tồn tại trên giấy. Nếu thiếu tính nhất quán và khả năng dự đoán, thị trường sẽ khó chuyển sự chú ý của nhà đầu tư quốc tế thành cam kết dài hạn. Nâng hạng mở cửa cơ hội; năng lực cạnh tranh mới quyết định Việt Nam tận dụng được cơ hội ấy đến đâu.
Thị trường vốn phải gánh được bài toán 2045
Tầm nhìn 2045 đòi hỏi thị trường vốn đảm nhiệm vai trò lớn hơn việc hỗ trợ giao dịch chứng khoán: đó phải là kênh huy động nguồn lực cho các lĩnh vực tạo năng suất và giá trị cao. Diễn đàn đặt phát triển thị trường vốn Việt Nam trong chính bối cảnh mục tiêu dài hạn ấy, đồng thời nêu hợp tác về tài chính, hạ tầng, chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực như các hướng ưu tiên.
Nhu cầu vốn cho hạ tầng quy mô lớn và chuyển dịch năng lượng có kỳ hạn dài, trong khi hệ thống ngân hàng thương mại trong nước khó đáp ứng toàn bộ. Đại diện Cơ quan Tài trợ xuất khẩu Vương quốc Anh cho biết cơ quan này sẵn sàng cung cấp các gói tín dụng và bảo lãnh dài hạn, quy mô lớn để kết nối vốn quốc tế với những dự án chiến lược. Điều đó cho thấy sức hút của thị trường không chỉ phụ thuộc vào xếp hạng, mà còn vào khả năng đưa vốn tới dự án có chất lượng.
Kết luận, nâng hạng thị trường mới nổi là bước tiến đáng ghi nhận, nhưng chưa đủ để bảo đảm dòng vốn dài hạn. Việt Nam cần đồng thời làm sâu thị trường, củng cố nhà đầu tư trong nước, nâng chuẩn minh bạch và tăng sức cạnh tranh. Đó mới là nền tảng để thị trường vốn đóng góp thực chất cho mục tiêu phát triển đến năm 2045.
